Ułożenie dziecka w ciąży

O tym, że maluch jest bardzo aktywny w brzuchu mamy nie musimy chyba zapewniać żadnej przyszłej mamusi. Przez większość ciąży, dziecko zmienia pozycję nawet kilka razy dziennie. Dopiero około 34-36 tygodnia ciąży w łonie matki jest już na tyle ciasno, że malec przestaje się przemieszczać i przyjmuje pozycję wyjściową, w której przyjdzie na świat. Najczęściej jest to ułożenie głową w dół - najbardziej optymalne z punktu widzenia samego porodu. Ale nie zawsze się tak dzieje. Zdarzają się ułożenia nietypowe: pośladkowe lub poprzeczne. Skąd się one biorą, jak wyglądają i co się robi w takich przypadkach?

 

Ułożenie dziecka w brzuchu pod koniec ciąży wpływa na to, czy poród odbędzie się drogą naturalną, czy na przykład, przez cesarskie cięcie.

 

Gdy dziecko jest już duże i ma w macicy coraz mniej miejsca,  zaczyna szykować się do porodu. Próbuje przybrać najwygodniejszą pozycję, wciskając się pomiędzy kości miednicy swojej mamy.  W zdecydowanej większości przypadków, maluszek układa się głową w dół, co, jak już ustaliliśmy, jest najkorzystniejszym ułożeniem. Takie ułożenie nazywamy podłużnym główkowym, bądź potylicowym. 

 

Ułożenie podłużne główkowe

Ułożenie dziecka w brzuchu - potylicowe

Podłużny kształt macicy i jej ciasnota oraz prawo ciążenia sprawiają, że pod koniec ciąży dziecko dopasowuje się do istniejących warunków przestrzennych. Największa część ciała - głowa, ułożona jest do dołu, nóżki przylegają do brzucha, a ręce skrzyżowane są na klatce piersiowej. Pozycja główkowa może przyjąć dwa jeden z trzech wariantów:

plecami w stronę brzucha mamy (ułożenie potylicowe przednie) - większość maluszków w chwili rozpoczęcia porodu ma ułożenie potylicowe przednie. Wówczas główka skierowana jest do dołu, a plecy do brzucha mamy. To najkorzystniejsze ułożenie, gdyż w takiej pozycji główka najlepiej dopasowuje się do kanału rodnego, a sam poród zazwyczaj trwa krócej i jest mniej bolesny.

  • plecami w stronę kręgosłupa mamy, brzuchem do jej brzucha (ułożenie potylicowe tylne) - część dzieci zaczyna rodzić się z główką do dołu i plecami skierowanymi w stronę pleców mamy. Jednakże, ostatecznie przekręca się i tylko około 12% porodów przebiega w ułożeniu potylicowym tylnym. Przy takim ułożeniu, druga faza porodu trwa dłużej, a skurcze mogą być bardziej bolesne. Ponieważ dziecku trudniej jest pokonać ostatni odcinek kanału rodnego, mogą wystąpić także bóle krzyża.
  • odchyloną do tyłu główką w dół (ułożenie odgięciowe) - czasami zdarza się, że częścią przodującą do wyjścia na świat są czoło, kość ciemieniowa lub twarzyczka dziecka. Główka, wchodząc w kanał rodny, nie zostaje przygięta do klatki piersiowej i jest mocno odchylona do tyłu. Najczęściej ma to miejsce u wcześniaków, przy porodach bliźniąt, w przypadku wad budowy macicy u matki, czy u kobiet, które rodziły już wiele razy. Podcza przechodzenia przez kanał rodny, główka w dalszym ciągu się odchyla i konieczna bywa interwencja lekarska, najczęściej w postaci cesarskiego cięcia.

Tak dzieje się w większości przypadków. Ale nie we wszystkich.  Co zatem z tymi pozostałymi przypadkami?

 

Niekiedy zdarza się tak, że dziecko ułoży się pupą w dół - położenie miednicowe lub przyjmie pozycję poprzeczną. Jednak, jeszcze w trakcie porodu, próbuje dopasować się do kształtu kanału rodnego, więc ułożenie malucha może się nieco zmieniać.

 

Ułożenie pośladkowe, czyli miednicowe

Niektóre dzieci zdają się robić wszystko na opak już od samego początku. Około 5% maluchów ustawia się w ułożeniu miednicowym. Oznacza ot, że dziecko jest główką do góry, a pośladki ma skierowane w dół. Poród przy takim ułożeniu jest trudniejszy, gdyż główka rodzi się na samym końcu. Wówczas, by uniknąć niedotlenienia, trzeba sprawnie i szybko pomóc dziecku przyjść na świat.

Możemy wyróżnić następujące warianty ułożenia miednicowego:

  • miednicowe zupełne - nóożki dziecka są zgięte w biodrach i kolanach,
  • miednicowe niezupełne -nóżki są zgięte w biodrach, ale proste w kolanach i ułożone wzdłuż ciała dziecka,
  • kolankowe lub stópkowe - nóżki są wyprostowane w biodrach, część przodującą stanowią kolanka lub stópki.

Ułożenie "pupą do dołu" może być wynikiem:

  • przodującego łożyska,
  • wiotkich mięśni macicy,
  • dużego rozmiaru dziecka,
  • okręcenia pępowiny,
  • zbyt małej ilości wód płodowych,
  • porodu przedwczesnego,
  • ciąży mnogiej.

Czasami podejmuje się próbę obrócenia dziecka przed porodem tak, aby znalazło się ono w pozycji główkowej. Nazwy się to obrotem zewnętrznym i jest zabiegiem, który może wykonać jedynie doświadczony lekarz w szpitalu. Chodzi o to,  by delikatnie przesuwać dziecko przez powłoki brzuszne mamy. Zdarza się jednak, że nawet dziecko nakłonione w ten sposób do zmiany pozycji, wraca do położenia miednicowego.

A co z porodem przy ułożeniu pośladkowym? Są pewne warunki, pod którymi poród taki ma szansę zakończyć się pomyślnie. Dziecko nie może być za małe, ani za duże - idealna waga to między 2,5 kg, a 4 kg, I najlepiej, by maluch znajdował się w położeniu miednicowym zupełnym.


Ponieważ pośladki są mięciutkie i znacznie mniejsze od główki, nie są w stanie wystarczająco rozciągnąć dróg rodnych. Dlatego przechodząca przez wąski kanał rodny głowa może ucisnąć pępowinę odcinając tym samym maluszkowi dopływ tlenu. W związku z tym, aby uniknąć komplikacji u kobiet rodzących po raz pierwszy prawie wszystkie porody miednicowe odbywają się poprzez cesarskie cięcieJeśli maluszek odwrócony jest pupą do dołu spróbuj 'namówić' go do zmienienia pozycji. Jeśli nie ma żadnych przeciwwskazań możesz zastosować odpowiednie ćwiczenia zachęcające dziecko do zmiany.

 

Ułożenie poprzeczne

Bardzo rzadko, bo przyjmuje się, że jakiś raz na około 200 przypadków, ale zdarza się, że maluszek ułoży się w pozycji poprzecznej. Oznacza to, że dziecko leży poprzecznie do osi kanału rodnego, jego główka znajduje się po jednej stronie macicy, a pupa po drugiej. Poród naturalny jest w tej sytuacji niemożliwy.

Przyczynami ułożenia poprzecznego mogą być:

  • bardzo wąska macica,
  • nisko usadowione łożysko,
  • wady rozwojowe macicy.

 

Ułożenie skośne

Jeśli dziecko nie przyjęło pozycji miednicowej, ani potylicowej, może być jeszcze ułożone skośnie (1% przypadków). Oznacza to, że oś ciała dziecka nie przebiega ani dokładnie poziomo, ani dokładnie pionowo w stosunku do oso długiej macicy - przecina ją pod dowolny kątem. W takim wypadku, poród może odbywa się siłami natury, albo przez cesarskie ciecie, w zależności od odchylenia ciała dziecka od pionu.
 

 

Dlaczego dzieci układają się nietypowo?

Najczęściej, przyczyną nieprawidłowego ułożenia dziecka jest nieprawidłowa budowa miednicy przyszłej mamy. Kiedy, na przykład, jest ona zbyt mała, albo za długa i zbyt wąska, dziecko nie ma miejsca, by ułożyć się w "normalny" sposób.

Inne przyczyny to, między innymi:

  • poród przedwczesny (dziecko nie zdążyło jeszcze przyjąć pozycji główkowej),
  • wielowodzie - zwiększa ruchomość dziecka,
  • małowodzie - ogranicza ruchomość dziecka,
  • wiotkie ściany macicy i powłok brzusznych – mogą wystąpić u kobiet, które rodziły więcej niż trzy razy,
  • wady wrodzone dziecka (np. wodogłowie),
  • łożysko przodujące,
  • zbyt krótka pępowina,
  • występowanie w macicy guzów, mięśniaków,
  • ciąża bliźniacza.

 

Pamiętaj, że dziecko może się odwrócić nawet w ostatnim momencie ciąży. Koniecznie zrób ostatnie badani USG, żeby sprawdzić ułożenie malucha.

 

Zdjęcie: Fotolia fot by © sinhyu
Komentarze
Dodaj komentarz
Ocena:
Luty 19, 2017
Tak się cieszę bende miała dzidziusia