Wody płodowe - małowodzie

Wody płodowe chronią płód przed wstrząsami i urazami, pozwalają utrzymać w macicy stałą temperaturę i umożliwiają dziecku swobodę ruchu. Stan płynu owodniowego określa kondycję malucha. Na każdym etapie ciąży, jest pewna określona ilość wód płodowych, która uznawana jest za normę. Wszelkie jej przekroczenia, czy to w górę, czy w dół, uznawane są za sytuację nieprawidłową. Dziś przyjrzymy się przypadkowi, gdy płynu owodniowego jest zbyt mało, czyli wtedy, gdy mamy do czynienia z małowodziem. Czy da się to leczyć, a jeśli tak, w jaki sposób? 

 

ciąża - małowodzie

 

W przeciwieństwie do sytuacji, gdy wód płodowych jest zbyt dużo (wielowodzie), może ich być po prostu za mało, bo poniżej 500 ml, lub AFI poniżej 5 cm, pomiędzy 32, a 36 tygodniu ciąży. Mówimy wtedy o małowodziu. W skrajnych przypadkach mamy do czynienia z bezwodziem. Jakie są przyczyny tego stanu i jaki jest wpływ niedostatecznej ilości płynu owodniowego na dziecko?

 

Objawy małowodzia

Teoretycznie, o małowodziu świadczyć może niewielki obwód brzucha w porównaniu do aktualnego wieku ciążowego. Ale tak naprawdę, stwierdzić zbyt małą ilość wód płodowych może jedynie lekarz podczas badania ultrasonograficznego. Jednak, do najczęściej występujących objawów należą:

  • wspomniany już niewielki obwód brzucha w porównaniu do wieku ciążowego,
  • mały przyrost wagi ciężarnej,
  • obfite upławy (szczególnie w przypadku pęknięcia pęcherza płodowego).

 

Przyczyny małowodzia

Zazwyczaj, z małowodziem mamy do czynienia w trzecim trymestrze ciąży (przy zachowanych błonach płodowych jest to około 3-5% ciąż), choć zdarza się także wcześniej (około 0,2% w drugim trymestrze ciąży).

Do najczęstszych przyczyn małowodzia należą:

  • niedrożność dróg wyprowadzających mocz u dziecka w łonie matki,
  • wady układu moczowego dziecka, które powodują dysfunkcje czynności nerek,
  • pęknięcie pęcherza płodowego i odpłynięcie wód płodowych,
  • zaburzenia czynności owodni i łożyska,
  • gestoza i nadciśnienie tętnicze u matki
  • opóźniony wzrost płodu,
  • przenoszenie ciąży.

Ten typ małowodzia, który związany jest z zaburzeniami pracy nerek, zazwyczaj wykrywa się już w drugim trymestrze ciąży, podczas rutynowego badania USG. Natomiast stan wywołany pęknięciem błon płodowych lub opóźnieniem rozwoju wewnątrzmacicznego płodu, zwykle stwierdza się później.

 

Z jakimi powikłaniami wiąże się małowodzie?

Potencjalne zagrożenia związane z małowodziem zależą od momentu, w którym je wykryto i od tego jak szybko podjęto kroki, by mu przeciwdziałać. Zbyt mała ilość płynu owodniowego jest mało komfortowa dla dziecka - uniemożliwia mu poruszanie się i hamuje prawidłowy rozwój, gdyż w takim środowisku dziecko jest, niejako, ściśnięte w macicy.

Do najczęstszych powikłań małowodzia należą:

  • zahamowanie wzrostu płodu, czyli hipotrofia, skutkująca niską masą urodzeniową,
  • niedorozwój niektórych elementów tkanki płucnej (hipoplazja płuc),
  • niedotlenienie powodujące wewnątrzmaciczne obumarcie płodu,
  • zaburzenia czynności serca płodu, w wyniku ucisku na pępowinę,
  • wady układu moczowego,
  • deformacje ciała (m.in. płaska twarzoczaszka, przykurcz kolan, łokci, końsko-szpotawe stopy).

UWAGA: u dzieci z ciąży, w której wystąpiło małowodzie, ryzyko wystąpienia wad rozwojowych wynosi 4-7%.

 

 

Sposoby leczenia małowodzia

Po pierwsze, ważna jest właściwa diagnoza i określenie przyczyny zmniejszonej ilości płynu owodniowego. W niektórych przypadkach, objawy są niegroźne, a powolny przyrost masy ciała może wynikać z nieodpowiedniej diety przyszłej mamyJeśli małowodzie zostaje stwierdzone, lekarz może zalecić wcześniejsze wywołanie porodu (indukcję) lub skierować kobietę na amnioinfuzję, czyli inaczej zabieg uzupełnienia ilości płynu owodniowego. Amnioinfuzję wykonuje się w znieczuleniu miejscowym, drogą przezbrzuszną, bądź przezszyjkową. W lżejszych przypadkach, amnioinfuzja nie jest konieczna. Czasem wystarczy antybiotykoterapia i/lub zalecenie zwiększenia ilości przyjmowanych płynów przez ciężarną. W niektórych przypadkach, konieczna jest hospitalizacja.

 

Dobrą wiadomością dla kobiet w ciąży dotkniętych małowodziem jest fakt, że w większości wykrytych i leczonych przypadków (93-96%) nie dochodzi do zaburzeń wzrostu płodu ani innych anomalii. A wszystko kończy się urodzeniem dziecka o prawidłowym wzroście.

 

 

Zdjęcie: Fotolia by Monkey Business 

Komentarze
Dodaj komentarz
Ocena:
Sierpień 28, 2017
miałam małowodzie ,ale za moich czasów nie było usg i to wyszło przy porodzie .Wszystko było ok .Córka zdrowa( bez deformacji) i bardzo zdolna ,dziś ma 39 lat i też spodziewa sie dzidzi. W końcu będę babcią ,tylko nie chcą mi powiedzieć co będzie ,ale podświadomie czuję ,że to wnuczka.Trzymajcie kciuki bo to pierwsze" wnuczęcie".
Ocena:
Maj 18, 2017
Krysia, trzymam mocno kciuki - będzie dobrze :)
Ocena:
Maj 12, 2017
Ja mialam małowodzie, od 24 do 30 tyg afi 5, pozniej zmniejszylo sie do afi 2, lezałam na patologii bo wod bylo krytycznie malo. Udalo nam sie dociagnąc do 36 tyg i lekarz zrobil cc. Dziecko na szzczescie urodzilo sie zdrowiutkie :). U Was też wszystko będzie dobrze, głowa do góry - dacie rade
Ocena:
Maj 10, 2017
mam skierowanie na amnioinfuzję. boję się bardzo