Krztusiec u dzieci

Mimo, że szczepienie przeciw tej chorobie jest ogólnodostępne, to według Światowej Organizacji Zdrowia wzrasta liczba zachorowań na krztusiec. Zazwyczaj zapadają na nią dorośli, u których zanika odporność na dziecięcą szczepionkę. I to właśnie od nich dzieci zarażają się najczęściej. Czym w ogóle jest krztusiec, jakie są jego objawy i jak wygląda leczenie?

 

Krztusiec, męczący kaszel u dziecka

 

Krztusiec? Koklusz? A może kaszek 100-dniowy?

 

Krztusiec - co to takiego?

Krztusiec znany również pod nazwą koklusz lub kaszel 100-dniowy, to ostra choroba zakaźna wywoływana przez pałeczkę Bordetella pertussisTa bakteryjna choroba zakaźną przebiega pod postacią zapalenia oskrzeli o przewlekającym się charakterze, z ciężkimi napadami kaszlu.

Obok odry i ospy wietrznej, należy do najbardziej zaraźliwych chorób zakaźnych wieku dziecięcego. To właśnie dlatego, szczepienie przeciw krztuścowi zostało włączone do obowiązkowych szczepień ochronnych. Choroba ta jest szczególnie niebezpieczna dla niemowląt w pierwszym półroczu życia.

Koklusz przenosi się od osoby chorej drogą kropelkową, najczęściej podczas kaszlu, kichania, czy mówienia. Zdecydowanie najczęstszym źródłem zakażenia są osoby dorosłe, które bardzo często nie mają typowych objawów. Okres wylegania krztuśca wynosi od 6 do 20 dni, a chorzy, u których wprowadzono antybiotykoterapię, zarażają jeszcze przez około 5 dni od rozpoczęcia leczenia.

 

Krztusiec objawy

Kaszel u dzieci jest pierwszym symptomem rozwijającej się choroby. Zazwyczaj jednak, ten objaw nie jest prawidłowo diagnozowany, gdyż kaszel u dzieci często traktowany jest jako pozostałość nie wyleczonego przeziębienia lub zapalenia oskrzeli, a  u dorosłych, jako efekt, na przykład, palenia papierosów

Pierwsze objawy kokluszu pojawiają się dopiero po kilku dniach od zakażenia (od 3 do 14) i są bardzo trudne do rozpoznania. Główną przyczyną jest ich duże podobieństwo do objawów zwykłego przeziębienia. Zalicza się do nich:

  • katar i kichanie,
  • zaczerwienienie, a czasem zapalenie spojówek,
  • nieżyt gardła, czyli jego zaczerwienienie, lekki ból,
  • kaszel u dzieci, początkowo niewielki, stopniowo narastający,
  • nieznacznie podniesiona temperatura ciała,
  • brak apetytu.

Jest to okres, w którym koklusz jest najbardziej zaraźliwy.

Kolejny etap trwa od 2 do 4 tygodni, a zdarza się, że i dłużej. Pojawia się wówczas charakterystyczny, świszczący kaszel napadowy, najczęściej kończący się wymiotami. Jest on wynikiem działania toksyn bakteryjnych, uszkadzających tkanki układu oddechowego. Kaszel zazwyczaj występuje w nocy, nudzi dziecko ze snu.

U niemowląt poniżej 6 miesiąca życia, zamiast napadowego kaszlu, najczęściej występują nieregularny oddech i „zanoszenie się”, przypominające pianie koguta, zdarzają się też napady bezdechu i sinica.

Napadom kaszlu towarzysza też wybroczyny i obrzęki na twarzy, na spojówkach, a nierzadko i krwawienia z nosa. Spowodowane są one ogromnym wysiłkiem podczas kaszlu.

Po tym okresie następuje 3 etap choroby, czyli stopniowe zdrowienie. Ataki kaszlu są coraz rzadsze i coraz słabsze. Takie zdrowienie twa zwykle około 2 tygodni, choć w skrajnych przypadkach może przeciągnąć się nawet do roku.

 

CZY WIESZ, ŻE: Według WHO krztusiec jest 1 z 10 chorób zakaźnych najczęściej powodujących zgony u dzieci.

 

Jak zdiagnozować krztusiec?

W związku ze zmniejszoną w ostatnich latach liczbą zachorowań (dzięki szczepieniom), ze zdiagnozowaniem krztuśca o wiele lepiej radzą sobie lekarze nieco starsi, którzy zazwyczaj bez problemu rozpoznają charakterystyczne „pianie koguta” towarzyszące chorobie. Jeśli lekarz podejrzewa koklusz, badaniem, które może go wykazać jest także badanie krwi, które u chorego wykazuje znaczne podwyższenie liczby leukocytów. Wykonuje się także badanie na obecność przeciwciał przeciw krztuścowi. Niektórzy lekarze zlecają także wykonanie wymazu z gardła lub nosa, czy posiewu plwocin.    

 

Antybiotykoterapia i leczenia krztuśca

Dzieci do 6 miesiąca życia, u których zdiagnozowano krztusiec są natychmiast hospitalizowane, a leki podawane są dożylnie. Choroba leczona jest antybiotykami oraz środkami rozwadniającymi zalegający śluz, gdyż same antybiotyki nie łagodzą kaszlu.

W przypadku stwierdzenia krztuśca, antybiotyk profilaktycznie podawany jest także czasem osobom z najbliższego otoczenia chorego dziecka.

 

Pamiętaj: koklusz koniecznie trzeba leczyć – zaniedbany może wywołać poważne powikłania. 

 

Możliwe powikłania po chorobie

Niestety, nawet szybko i prawidłowo leczony krztusiec może mieć powikłania. Są wśród nich:

  • zapalenie płuc,
  • zapalenie oskrzeli,
  • zapalenie ucha wewnętrznego, a nawet uszkodzenie słuchu,
  • uszkodzenie wzroku,
  • zapalenie mózgu,
  • zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych,
  • krztuścowe uszkodzenie mózgu,
  • przepuklina brzuszna.

Późnymi następstwami choroby mogą być nawet zaburzenia w fizycznym i umysłowym rozwoju dziecka.

 

 

Pamiętaj o szczepieniu przeciw krztuścowi!

Jedyną skuteczną ochroną przed chorobą jest szczepienie przeciw krztuścowi. W związku z tym, że choroba jest najbardziej niebezpieczniejsza dla niemowląt, szczepionkę podaje się stosunkowo wcześnie – pierwszą dawkę po 6 tygodniu życia, a dwie kolejne, co następne 6 tygodni (czyli na przełomie 3-4 i 5-6 miesiąca życia). Czwartą dawkę maluch otrzymuje między 16, a 18 miesiącem, a ostatnią, w 6 roku życia. Szczepionka jest obowiązkowa i w podstawowym pakiecie szczepień, całkowicie refundowana.


Badania wykazują, że to szczepienie jest skuteczne niemalże w 90%. A w razie, gdy u dzieci szczepionych dojdzie do  zakażenia, objawy choroby w ogóle nie wystąpią, lub będą zdecydowanie słabsze. 


Niestety, szczepienie nie daje trwałego uodpornienia. Wytworzone przez organizm przeciwciała znikają po upływie około 12 lat. Tak naprawdę, dopiero przebycie krztuśca daje długotrwałą odporność, choć, w teorii i ono nie wyklucza ponownego zachorowania.

 

Zdjęcie: Fotolia  by mbt_studio

 

Opinia lekarza

Lek. Mariusz Kłos - Wprowadzenie szczepień ochronnych przeciwko bakteriom wywołującym krztusiec można uznać za sukces w walce z tą chorobą. Rodzice zastanawiają się, jak obecny program odnosi się do profilaktyki krztuśca: aktualnie zaleca się trzykrotne szczepienie malucha w pierwszym roku życia, kolejno jedną dawkę w 16.-18. miesiącu, a następną w 6. roku życia. Warto „narazić” dziecko na taką ilość ukłuć, mając na uwadze ogromne korzyści wynikające ze szczepień, tym bardziej, że pojedyncza dawka jest skojarzona, tzn. wywołuje odporność nie tylko przeciwko krztuścowi, ale również uodparnia na błonicę i tężec.

 

Komentarze
Dodaj komentarz
Ocena:
Czerwiec 28, 2017
Myśmy na paskudny kaszel dostali benodil. Na całe szczęście szybko pomogło i mały doszedł do siebie. Przyznam, że miałam niezły stres, słysząc jak kaszle.
Ocena:
Czerwiec 6, 2017
ja mam 37 lat i własnie choruję na krztusiec, a moje dziecko 5 letnie (odpukać) jak narazie nie- na szczęście był szczepiony:)
Ocena:
Grudzień 16, 2016
Mój synek zaszczepiony od razu zachorował , miał powikłania zapalenie oskrzeli , spojówek i ucha
Ocena:
Grudzień 14, 2016
z tego co sie dowiedziałam od dobrj doktorki dzieci choruja na krztuśiec bo zmienili szczepionkę jakies 7 lat temu na taka ktora jest nieskuteczna i ot rezultaty moj synek jak mial pol roku chorował na kolkuszowe zapalenie oskrzeli teraz tez coś wydaje mi sie ze antyb dostanie idziemy do lekarza jutro
Ocena:
Wrzesień 9, 2016
Mój synek okropnie kasłał przez jakieś dwa tygodnie. Miałam wielkie obawy, że to będzie krztusiec. Na całe szczęście okazało się, że to jednak infekcja i trzeba podać silniejszy syrop fosidal, żeby zatrzymać stan zapalny. Już któryś raz słyszę o krztuścu i znam dzieci, które na niego chorowały, mimo podawanych wcześniej szczepionek.
Ocena:
Marzec 31, 2016
Z tego co przeczytałam szczepienie nie daje nic. Niepotrzebnie tylko dałam pokłuć dzieci i nawpuszczać im toksyn. Astma, alergia, wmówią wszystko byle się nie wydało że szczepionka nie działa
Ocena:
Marzec 4, 2016
Moja córka 2.5 letnia też przeszła krztusiec. Zrobiłam jej badania na krztusiec wynik był jednoznaczny ale ona leżała w szpitalu niby na krtań faszerowali ja lekami które nie pomagały gdy przyszły wyniki ordynator oddziału nawet nie przyjął tego do wiadomości stwierdził, że podważam jego leczenie. Po dwóch pobytach w szpitalu pojechałam prywatnie do alergologa i pneumologa który gdy zobaczył wynik na krztusiec od razu stwierdził ze to krztusiec i zapisał zwykły antybiotyk KLACID z grupy makrolidów i po trzech dniach przestała wymiotować. Kaszel ustąpił aczkolwiek nie do końca kaszle do dziś ale jak się zdenerwuje to dostaje atak kaszlu (lekarz u którego byłam prywatnie powiedział, że może kaszleć nawet rok po krztuścu) a zachorowała na początku października 2015 gdzie w domu dostawała zastrzyki szpitalne a cały listopad w szpitalu spędziła. Szczepienie wg. kalendarza szczepień. JUŻ TERAZ WIEM ZE JAK KTOS JEST SZCZEPIONY TO NIE ZNACZY ZE NIE ZACHORUJE. Rada dla innych : nie słuchajcie tylko jednego lekarza
Ocena:
Marzec 4, 2016
Ja również podejrzewam u swojego dwuletniego syna krztusiec. Mimo szczepien.
Ocena:
Luty 29, 2016
Mój 4,5 letni syn zachorował na ksztusiec mimo wszystkich szczepień, zaraził też mnie i męża a co gorsze rocznego synka.ten również po szczepieniach a obydwaj temperatury 40-41 stopni!wymioty,duszenia kaszlu, gesty zielony katar flegma klejąca,która trudno odksztusic i cała reszta. I ci dają te szczepienia?????
Ocena:
Wrzesień 24, 2015
Moja córka w wieku 6 lat po szczepionce na krztusiec zachorowała na tą chorobę i z powikłaniami spędziła dużo czasu w szpitalu Była szczepiona według kalendarza szczepień.
Ocena:
Luty 13, 2015
Ja mam ten sam problem , w domu kaszle ,dusi sie, wymiotuje ,najbardziej wieczorem , gdy jade do lekarza (pogotowie), dziecko natychmiast zdrowieje, nie wiemy co to jest ,lekarze nie wiedza co to jest ,leczą na krtań,gardlo , tak było przez 1,5 MC , pasozyty wyszly negatywnie, Badanie krw nic nie wykazalo ,i teraz po 2MC nawrót choroby , znów kaszel duszacy, męczący gorączka, wymioty w końcu dostała ANTYBOTYK jeje .....bo za pierwszym razem tego specyfiku nie dostala, jest po 2 dawce ,
Ocena:
Listopad 20, 2014
bo to z pewnością nie jest krzutsiec ale być moze alergia albo astma. W tym kierunku trzeba zrobic badania. Ponadto zacząl sie sezon grzewczy, suche powietrze plus kurz daja czesto efekty kaszlu i bolu gardla.