Czym jest Atopowe Zapalenie Skóry - AZS

Atopowe zapalenie skóry jest przewlekłą, przebiegającą z okresami zaostrzeń i remisji, zapalną dermatozą skóry. Jest chorobą stosunkowo częstą. Uważa się, że w krajach wysoko uprzemysłowionych występuje u 15- 20% populacji dziecięcej. W ciągu ostatnich kilkunastu latach obserwuje się wzrost liczby zachorowań. Ponieważ AZS jest chorobą o złożonej etiologii, chorobą, której objawy są widoczne i, której towarzyszy uporczywy świąd, wokół jej etiopatogenezy i przebiegu narosło dużo mitów i sposobów leczenia.

 

Atopowe zapalenie skóry

 

Przyczyny AZS

Przyczyny powstawania AZS są wielorakie. Na pewno dużą rolę odgrywają czynniki dziedziczne, ponieważ zdecydowanie więcej zachorowań obserwuje się w rodzinach z dodatnim wywiadem alergicznym. Jeżeli oboje rodzice mają jakąkolwiek chorobę z kręgu atopii (AZS, astma alergiczna, alergiczny nieżyt nosa) to istnieje 70% szansy, że ich dzieci będą miały również objawy alergii. Bardzo duży wpływ na ujawnienie się AZS mają czynniki środowiskowe. Tak, jak uprzednio wspomniałam, w krajach wysokouprzemysłowionych notuje się wyższy wskaźnik zachorowań. Spowodowane jest to zarówno, w szerokim pojęciu, zanieczyszczeniem środowiska, jak i rodzajem spożywanych pokarmów (wysokoprzetworzone). Jeszcze kilkanaście lat temu nie obserwowano w Polsce uczulenia na kukurydzę, soję, czy „owoce morza”. Obecnie uważa się, że są to jedne z częstszych alergenów u dzieci.

 

Jednym z ważniejszych czynników sprzyjających rozwojowi objawów AZS jest defekt bariery skórno-naskórkowej. Badania wykazały, iż defekt genu kodującego filagrynę występuje nie u wszystkich pacjentów z AZS, ale zdecydowanie częściej występuje u pacjentów, u których AZS ma ciężki przebieg. Filagryna jest białkiem, które spaja włókna keratyny podczas procesu dojrzewania komórek naskórka (keratynocyty). Niedobór filagryny prowadzi do niedoboru naturalnego czynnika nawilżającego (NMF- natural moisturizing factor) i wzrostu pH skóry, czego skutkiem jest nadmierna kolonizacja skóry przez gronkowca złocistego. Takie mechanizmy przyczyniają się do nadmiernej suchości skóry i rozwoju wtórnego nadkażenia. Wyniki badań nad defektem bariery skórno-naskórkowej pozwoliły na zmianę podejścia do terapii miejscowej AZS.

 

Jak rozpoznać AZS?

AZS rozpoznaje się na podstawie obrazu klinicznego i wywiadu (kryteria Hanifina-Rajki). Pomocne w postawieniu prawidłowej diagnozy są dodatkowe badania: określenie poziomu ogólnego IgE, określenie poziomów specyficznego IgE, testy skórne i płatkowe, określenie liczby granulocytów kwasochłonnych. Wyniki tych badań są miarodajne tylko wtedy, gdy mają potwierdzić nasze rozpoznanie kliniczne. Same badanie nie mogą skłaniać nas do rozpoznawania AZS. Ponadto u małych dzieci obserwuje się głównie objawy skórne niezwiązane z podwyższonym poziomem IgE. Aktualnie badacze są zdania, że najbardziej czułą metodą jest wykonanie podwójnie ślepej próby prowokacji „podejrzanym” pokarmem.  Ta metoda wyklucza subiektywne odczucia związane z przyjmowanym pokarmem.

 

Jak leczyć dzieci z AZS?

W leczeniu AZS wyróżniamy leczenie miejscowe i ogólne. Leczenie ogólne rezerwujemy do średnio-ciężkich i ciężkich postaci AZS. Powinno być ono przeprowadzone w warunkach szpitalnych.

Leczenie miejscowe jest wystarczające u zdecydowanie większej liczby chorych. W leczeniu zewnętrznym wykorzystujemy: glikokortykosteroidy, inhibitory kalcyneuryny, antybiotyki, leki p/grzybicze i p/wirusowe. Podstawą leczenia miejscowego jest stosowanie emolientów, czyli różnego rodzaju kremów, maści, balsamów, czy emulsji. Rolą emolientów jest nawilżenie skóry, przywrócenie prawidłowego funkcjonowania naskórka i przywrócenie fizjologicznej flory bakteryjnej skóry. Dodatek do emolientów substancji p/zapalnych, p/ bakteryjnych, czy zmniejszających świąd pozwala na stosowanie ich nawet w okresach zaostrzeń. Emolienty spełniają funkcję leczenia uzupełniającego. Aplikacja ich na skórę 15 min. przed (kremy, balsamy) lub 15 min. po (maści) nałożeniu na skórę preparatu leczącego (glikokortykosteroidy lub inhibitory kalcyneuryny) redukuje częstość stosowania leków. Według aktualnej wiedzy, prawidłowa pielęgnacja skóry u pacjentów z objawami AZS pozwala na skrócenie okresu leczenia i wydłużenie okresu remisji.


Atopowe zapalenie skóry jest chorobą trwającą całe życie. Na szczęście nie u wszystkich pacjentów objawy utrzymują się tak długo. Zdecydowanie w okresie niemowlęcym i wczesnodziecięcym obserwuje się największe nasilenie objawów. W późniejszych okresach objawy mogą nie występować nawet przez kilka lat lub być niewielkie. Ponieważ jest to choroba przewlekła przebiegająca z nasilonym świądem zaburzającym prawidłowe funkcjonowanie dziecka i rodziny pacjenci powinni być pod opieką wielospecjalistycznych ośrodków (dermatolog, alergolog, pediatra, psycholog, dietetyk).

 

lek. med. Lidia Ruszkowska
Ordynator oddziału dermatologii dziecięcej
Międzyleski Szpital Specjalistyczny w Warszawie

 


Halo! ATOPIA - lepsze życie z atopowym zapaleniem skóry.

Projekt powstał z myślą o rodzicach i opiekunach dzieci z AZS, którzy:
  • mają utrudniony dostęp do wiedzy na temat atopii,
  • przeczytali już wiele informacji na temat choroby, ale ciągle gubią się w gąszczu informacji,
  • chcieliby bezpośrednio wyjaśnić swoje wątpliwości ze specjalistami i lekarzami zajmującymi się atopią,
  • pragną poznać innych rodziców i opiekunów borykających się z AZS ich dzieci,
  • chcą ułatwić własnym dziecku kontakt z innymi dziećmi z AZS,
  • chcą uczestniczyć w działaniach mających na celu polepszenie jakości życia osób z AZS.

Zapraszamy: www.haloatopia.pl

Polecane artykuły
Komentarze
Dodaj komentarz
Ocena:
Listopad 3, 2016
Czy ten Dermaveel jest skuteczny? Po jakim czasie zaczyna działać? A jak z wydajnością?
Ocena:
Czerwiec 20, 2016
U mnie dwoje dzieci mają stwierdzone AZS. Ciesze się, że choroba nie daje im bardzo w kość. Wystarcza codzienne stosowanie emolientów, smarowanie kremem Dermaveel, pranie w płatkach mydlanych, zdrowa dieta i wyrzucenie z domu wszystkich chodników, sywanów i skór.
Ocena:
Kwiecień 5, 2016
u nas z kolei dobrze sprawdził się pielęgnacyjny olejek do kąpieli, po min córeczka ma znacznie lepiej nawilżoną skórę i jest bardziej miękka w dotyku :) Przed nim kąpaliśmy małą w wielu kosmetykach jednak pod wpływem czasu mogę powiedzieć że były bez porównania do olejku balneum
Ocena:
Luty 13, 2016
Bardzo ważna jest kompleksowa ochrona skóry, którą mogą zapewnić dermokosmetyki Demsa. Opierają się one na naturalnych składnikach i nie zawierają sterydów. Przeznaczone są do stosowania miejscowego, a oleista konsystencja sprawia, że starczają na długo.

Pozdrawiam Online Ekspert marki Demsa
Ocena:
Luty 9, 2016
Zarówno syn jak i córka chorują na AZS od pierwszych miesięcy swojego życia. To jest koszmar :( Pielęgnacja skóry z AZS jest uporczywa, skórę trzeba systematycznie nawilżać i natłuszczać (2x dziennie), a 2-letniemu dziecku trudno wytłumaczyć, że tak trzeba i, że jest to koniecznie. Bywa, że smaruję dziecko pomimo jego protestów :/ Do kąpieli używamy Ziaji med, a do smarowania krem Dermaveel, który świetnie nawilża i likwiduje świąd. Niech mi tylko ktoś doradzi, jak sprawić, aby codzienna żmudna pielęgnacja nie była dla dziecka przykrym rytuałem? :(
Ocena:
Styczeń 12, 2016
Zarówno mąż jak i ja jesteśmy alergikami. Nasze dzieci również, w dodatku mają stwierdzone AZS :( W domu panuje idealny porządek, odkurzam i zmywam podłogi codziennie. Ech... Liczę na to, że AZS po pewnym czasie ustąpi - wszak u dzieci jest to dosyć często spotykane. Póki co kąpiemy się wszyscy w Ziaji, a smarujemy kremem Dermaveel. Po dziesiątkach przetestowanych emolientów, trafiłam w końcu na takie, które działają.
Ocena:
Czerwiec 30, 2015
Mój syn tez ma azs. Nie jest to latwa choroba, potrzeba ciaglej uwagi i systematycznosci. Nam tez pomaga w tym wszystkim apliakcja, akurat korzystamy z tej http://leczsiezdrowo.pl/dermaveel.html i jak na razie jest wszystko ok. synek się nie drapie, nie ma zaczerwienionej skory takze wszystki jest na dobrej drodze:)
Ocena:
Lipiec 1, 2014
AZS to naprawdę duży problem :( my po wielu kosmetykach w końcu zdecydowaliśmy się na te z flosleku (linia dla azs) lub tych biodermy (niestety nie są najtańsze)