Hiperprolaktynemia – czynnik powodujący niepłodność

Prolaktyna - PRL jest hormonem wydzielanym przez przysadkę mózgową, a jej zbyt wysokie stężenie we krwi jest bardzo częstym czynnikiem powodującym niepłodność. Sama hiperprolaktynemia nie jest chorobą, ale może o niej świadczyć. Dlatego niezwykle ważne jest określenie jej przyczyny i w zależności od niej, odpowiednie postępowanie.


Hiperprolaktynemia to zespół objawów chorobowych związanych z podwyższonym we krwi stężeniem prolaktyny.

 

Poziom prolaktyny

Wydzielana przez przysadkę mózgową prolaktyna (PRL) podtrzymuje pracę ciałka żółtego i jest jednym z hormonów kontrolujących cykl miesiączkowy i odpowiadających za prawidłową owulację. Zaburzenia jej poziomu mogą powodować problemy z owulacją, brak miesiączki oraz problemy z laktacją u kobiet karmiących piersią. Głównym objawem zaburzeń w ilości produkowanego hormonu są problemy z regularnością cyklu miesiączkowego (częściej niż co 25 lub rzadziej niż co 33 dni), wrażliwość i bolesność piersi, a nawet mlekotok. Cykle miesiączkowe są zazwyczaj bezowulacyjne, a suchość pochwy znacznie utrudnia współżycie. U zdrowych kobiet stężenie PRL wzrasta podczas ciąży oraz karmienia piersią. Kiedy prolaktyny jest za mało, u szczęśliwej mamy może dojść do zaburzeń w produkcji mleka. Gdy jest jej za dużo, para starająca się o dziecko może mieć ogromne trudności z jego poczęciem.

 

Hiperprolaktynemia pojawia się, gdy poziom hormonu wzrasta powyżej 25 ng/ml (bez testu obciążenia metoclopramidem), a gdy przekroczy 100-150 ng/ml może świadczyć o guzie przysadki mózgowej*.

Główne przyczyny hiperprolaktynemii

  • ciągły stres,
  • leki modyfikujące wydzielanie dopaminy np. antydepresyjne, obniżające ciśnienie,
  • guzy przysadki,
  • niewydolność nerek,
  • marskość wątroby,
  • niedoczynność tarczycy.

 

Badanie poziomu prolaktyny

Są różne opinie na temat tego kiedy najlepiej oznaczać poziom prolaktyny. Niektórzy sądzą, że nie ma znaczenia, w którym dniu cyklu wykona się badanie. Inni wręcz odwrotnie, twierdzą, że najlepiej zrobić je w drugiej połowie cyklu (zwłaszcza przy podejrzeniu hiperprolaktynemii). Tymczasem, jest to uzależnione od diagnozowanego schorzenia, a decyzję o terminie wykonania badania poziomu prolaktyny należy zostawić lekarzowi.

Przed badaniem należy mieć na uwadze, że poziom prolaktyny ulega zmianom w cyklu dobowym, podnosi się w wyniku stresu, jedzenia, seksu, menstruacji oraz owulacji. Czasami stężenie hormonu bada się po po tym jak podany jest lek - metoclopramid. O hiperprolaktynemii czynnościowej świadczy dziesięciokrotny wzrost wyniku po obciążeniu. Koszt badania to około 40 zł.

 

Jakie objawy mogą wskazywać na hiperprolaktynemię?

  • wtórny brak menstruacji,
  • zaburzenia miesiączkowania,
  • zaburzenia płodności,
  • poronienia nawykowe,
  • nawał mleka,
  • osteoporoza,
  • obniżone libido.

 

Leczenie hiperprolaktynemii

Leczenie zależy od tego, jakie jest jej podłoże:

  • W przypadku wysokiego stężenia PRL wynikającego z zaburzeń nerek, wątroby lub tarczycy należy leczyć chorobę podstawową, co powinno skutkować obniżeniem stężenia prolaktyny.
  • W zaburzeniu poziomu hormonu wynikającym z przyjmowania leków, należy rozważyć ich zamianę lub odstawienie (o ile jest to możliwe).
  • W przypadku hiperprolaktynemii czynnościowej oraz w (określonych stadiach) gruczolaków przysadki stosuje się leki będące agonistami dopaminy i hamujące wydzielanie prolaktyny: Bromergon, Bromocorn, Ergolaktyna, Parlodel, Norprolac, Dostinex lub Permax.

Objawy takie jak nieregularne cykle i mlekotok ustępują zwykle w ciągu 1-2 miesięcy od rozpoczęcia leczenia, ale samo leczenie w niektórych przypadkach może trwać nawet kilka lat.

* Należy pamiętać, że normy stosowane w różnych laboratoriach mogą różnić się między sobą.

 

Walczycie z niepłodnością? Zachęcamy do podzielenia się swoją historią na naszym forum!

 

Zdjęcie: Fotolia by © nyul All rights reserved

Komentarze
Dodaj komentarz
Ocena:
Grudzień 27, 2016
Przy endometriozie występowała u mnie wysoka prolaktyna.reszta badań ok lecz Żeby zajść w ciążę brałam przez pół roku brumergon z efektem pomogło. Lecz jeśli występujá problemy najlepiej niech prowadzi lekarz endokrynolog ginekolog