Tajemnica dziedziczenia

Chromosomy zawarte w spermie i komórce jajowej przenoszą tysiące genów, a każdy z nich odpowiedzialny jest za jakąś cechę nienarodzonego dziecka. W chwili zapłodnienia chromosomy łączą się w pary i tworzą niepowtarzalną kombinację. Geny w nich zawarte decydują o wyglądzie, inteligencji i podatności na choroby Waszego maluszka.

 

dziedziczenie-550x350

 

23 pary chromosomów

Za materiał genetyczny Twojego dziecka odpowiedzialnych jest 46 chromosomów. W chwili zapłodnienia 23 chromosomy zawarte w komórce jajowej kobiety i 23 chromosomy zawarte w spermie łączą się ze sobą za pomocą cieniutkich włókien zwanych centrosomami. Mimo, że kobieta nawet nie spodziewa się, że jest w ciąży zygota znajdująca się w jej brzuchu ma już 'zaprogramowaną' płeć, kolor oczu, włosów, iloraz inteligencji oraz to na jakie choroby będzie narażona.

 

Wszystkie informacje 'zapisywane' są w zawierających geny 23 parach chromosomów. W każdej parze jeden chromosom pochodzi od mamy i jeden od taty dziecka. Jednakże potomek nigdy nie jest w połowie podobny do jednego rodzica i w połowie do drugiego. Dzieje się tak dlatego, że geny odpowiadające za wygląd mogą występować w różnych wariantach. Mogą to być geny dominujące, albo recesywne. Gdy spotka się gen dominujący, czyli silniejszy odpowiedzialny za kręcone włosy z genem recesywnym, czyli słabszym odpowiedzialnym za włosy proste to najprawdopodobniej dziecko będzie miało kręcone. Najprawdopodobniej, ale nie na pewno. Sprawa jednak nieco się komplikuje.

 

Warianty genów dominujących i recesywnych - sprawdź jakie geny odziedziczy Twoje dziecko

 

Kolor włosów

Może zdarzyć się tak, że choć rodzice mają ciemne włosy, a gen barwy ciemnej jest dominujący, to dziecko będzie miało włosy jasne. I wcale nie oznacza to rzekomej zdrady! Bowiem każde z rodziców mogło mieć jasnowłosego przodka, są więc nosicielami recesywnego genu jasnych włosów, a w takim przypadku istnieje 25% szans, że w chwili zapłodnienia połączą się te dwa geny recesywne i potomek będzie blondynem.

dziedziczenie-600

Należy jednak pamiętać, że gdyby jedno z rodziców miało dwa geny dominujące odpowiedzialne za ciemne włosy, ich wszystkie dzieci miałyby ciemne włosy. A jeśli rodzice byliby blondynami nigdy nie urodziłoby się dziecko z ciemnymi włosami. Kolor blond powstaje bowiem na skutek połączenia dwóch genów recesywnych. Zatem w takim przypadku u obojga rodziców nie ma genu dominującego odpowiedzialnego za włosy ciemne.

 

Kolor oczu

Analogicznie jest z kolorem włosów. Za ich ciemną barwę odpowiada gen dominujący. Podobnie jak w przypadku koloru włosów rodzice mogą mieć brązowe oczy, ale istnieje 25% szans, że ich potomek będzie miał oczy błękitne. Wynika to z tego, że każde z rodziców mając niebieskookich przodków może mieć recesywny gen odpowiedzialny za jasną tęczówkę oka. Gdy połączą się te dwa geny dziecko będzie miało niebieskie oczy. Jednakże jeśli jedno z rodziców ma dwa geny dominujące odpowiedzialne za ciemne oczy jego potomek nigdy nie będzie miał jasnych oczu. Chcąc dowiedzieć się, po kim dziecko odziedziczy koloru oczu, skorzystaj z naszego kalkulatora koloru oczu.

dziedziczenie-kolor-oczu-600

Jeśli zarówno mama jak i tata mają jasne oczy nie ma możliwości, aby urodziło im się brązowookie dziecko.

 

Inteligencja

Około 20. tysięcy genów bierze udział w formowaniu mózgu. Iloraz inteligencji, zdolności plastyczne, czy łatwość nauki języków obcych mają podłoże genetyczne. Wpływ na IQ mają również wychowanie i środowisko w jakim dziecko dorasta, ale mimo wszystko dużą rolę odgrywają geny. W 1997 roku w Stanach Zjednoczonych zbadano kilkaset dzieci o bardzo wysokim IQ - wyższym bądź równym 160 punktów. Okazało się, że zdecydowana większość z nich miała gen IGF2R - tzw. gen inteligencji.

 

Aby zbadać wpływ środowiska na inteligencję obserwacji poddano także bliźnięta jednojajowe, które zaraz po urodzeniu zostały oddane do adopcji i wychowywały się w skrajnie różnych warunkach. U bliźniaków dorastających razem w 86% wyniki testu były niemalże identyczne. U wieloraczków wychowujących się oddzielnie zbieżność zaobserwowano u 76% badanego rodzeństwa. Zatem rola genów w wysokości IQ jest pewna.

 

Płeć dziecka

O płci dziecka decyduje zapładniający komórkę jajową plemnik. Kobieca komórka jajowa zawsze ma chromosom X, plemniki zaś X, albo Y. Jeśli w momencie zapłodnienia połączy się chromosom X i Y to powstanie chłopiec, jeśli XX to dziewczynka. Chcąc dowiedzieć się, po kim dziecko odziedziczy płeć, skorzystaj z naszego kalkulatora płci dziecka.

 

Osobowość

W 11 chromosomie mieści się odpowiedzialny za wytwarzanie dopaminy gen D4DR. Od ilości tego neuroprzekaźnika zależy nasze samopoczucie oraz zdrowie. Jeśli D4DR jest genem długim zmniejsza wrażliwość receptorów dopaminy i tym samym powoduje trudności z osiągnięciem dobrego nastroju. To między innymi dlatego jedni prawie zawsze są roześmiani, a inni są apatyczni, łatwo się irytują i wpadają w gniew. W genach zapisana jest także skłonność do agresji oraz okrucieństwa. Bowiem niektórzy ludzie posiadają dodatkowy chromosom Y, a to sprawia, że są wyjątkowo niebezpieczni. Na szczęście to bardzo rzadka mutacja.

 

Choroby

Geny są również odpowiedzialne za wiele chorób. Gdy w rodzinie wystąpiła wcześniej wada genetyczna istnieje duże ryzyko urodzenia chorego dziecka. Niestety tak jak w przypadku koloru włosów, czy oczu, także i w tej kwestii może zdarzyć się tak, że zdrowym rodzicom urodzi się chore dziecko. Na szczęście ryzyko jest bardzo niewielkie, gdyż niezmiernie rzadko zdarza się, aby oboje z rodziców byli nosicielami recesywnego genu odpowiedzialnego za chorobę genetyczną.

 

Zdjęcie: Fotolia fot. by © Marzanna Syncerz

Polecane artykuły
Komentarze
Dodaj komentarz
Aktualnie brak komentarzy dla wpisu