Święta w Europie

W Polsce podczas Wigilii królują dania bezmięsne: karp, zupa grzybowa, pierogi z grzybami i kapustą. Tymczasem nasi europejscy sąsiedzi w ten świąteczny czas zajadają pieczone mięso, kiełbaski, a nawet lasagne.

Boże Narodzenie w Hiszpanii

Hiszpańskie Święta 22 grudnia rozpoczyna tradycyjne losowanie wielkiej, świątecznej loterii. Tego dnia rozpoczynają się ferie i wszyscy, nie tylko dzieci, z niecierpliwością wyczekują Wigilii. A wigilijną noc zwaną 'Nochebuena  Hiszpanie spędzają w domu wraz z rodziną, gdzie około 22.oo zasiadają do uroczystej kolacji.

Tradycyjne, świąteczne dania różnią się w zależności od rejony kraju. W centrum jada się pieczoną jagnięcinę lub prosię, w Andaluzji przeważnie indyka, a na wybrzeżu ryby i owoce morza. 

Hiszpański, świąteczny deser to tradycyjny 'turron' - deser przypominający chałwę, 'polvorones' - ciasteczka oraz orzechy, marcepan i szampan. 

Po kolacji czas na 'misa del gallo', czyli 'mszę kogucią', która podobnie jak nasza pasterka zaczyna się o północy. A swoją nazwę zawdzięcza legendzie, która mówi, że to kogut pierwszy 'powiedział' światu o narodzinach Jezusa.

Hiszpanie także ubierają choinkę i wyglądają Mikołaja, ale najpopularniejszym świątecznym symbolem jest szopka. Tradycyjne szopki pięknie zdobią domy, wystawy sklepowe i kościoły, a na ulicach odgrywane są  sceny biblijne z udziałem aktorów i zwierząt.

Jednak to nie Boże Narodzenie, a święto Trzech Króli jest w Hiszpanii obchodzone z wielką pompą. W przeddzień  6 stycznia  urządzana jest parada uliczna, której głównymi bohaterami są Trzej Królowie.  Według legendy, przybywają oni  ze Wschodu i przywożą dla dzieci prezenty. To właśnie dla nich i ich wielbłądów maluszki wystawiają przed domy miseczki z wodą,  poczęstunek oraz  buty na prezenty.  Dla niegrzecznych dzieci Trzej Królowie przynoszą węgiel.W  dzień 6 stycznia nie może zabraknąć tradycyjnego  ciasta drożdżowego z niespodzianką. Osoba, która dostanie kawałek z prezentem (np. monetą) będzie miała szczęście.

Święta w Wielkiej Brytanii

Święta Bożego Narodzenia w Wielkiej Brytani są magiczne. Migoczące światełka wzdłuż ulic, długie kolejki do  Mikołaja i przepiękna choinka na londyńskim  Trafalgar Square.

Ten świąteczny czas urzeka nie tylko dekoracjami, ale i jedzeniem. Świąteczne dania to: pieczone ziemniaczki, tradycyjny, nadziewany  indyk, brukselka, sos borówkowy, kiełbaski zawijane w bekon, bakaliowe ciasteczka, sherry, czekolada, owocowy pudding polany płonącą brandy. Ciastka nadziewane bakaliami mają przynieść szczęście każdemu, kto każdego dnia grudnia zje choć jedno ciastko.

Nie ma znaczenia o której godzinie rozpoczyna się biesiadowanie. Niektórzy świętują od obiadu, a inni zasiadają do świątecznej kolacji. W tym dniu nie może zabraknąć 'Christmas Cracker'.  To tekturowa tuba zawierająca drobiazgi: zabaweczki, pierścionki, wierszyki, żarty i obowiązkowy  kapelusz w kształcie korony.   Wszystko to owinięte jest w kolorowy papier i związane na dwóch końcach. Dwie osoby ciągną za dwa końce tuby, a ta, w której ręku zostanie większa jej część wygrywa znajdujące się wewnątrz skarby.

Boże Narodzenie w Belgii 

Belgowie starają się obchodzić Boże Narodzenie uroczyście, a świąteczny nastrój jest wyczuwalny już od listopada. Wówczas na brukselskim rynku staje ogromna świąteczna choinka i  szopka z żywymi zwierzętami oraz piękne dekoracje świetlne.

Podobnie jak w innych krajach, w sklepach  trwa  przedświąteczne, zakupowe szaleństwo.  A w  stolicy uruchomiane są dodatkowe autobusy, aby wszyscy chętni mogli dojechać na zakupy do centrum miasta.

Prócz indyka w Wigilię Belgowie jadają  dziczyznę, pasztet z gęsich wątróbek, ostrygi i homara, a wszystkie świąteczne dania popijają  szampanem. Punktem obowiązkowym jest  ciasto z kremem zwane 'Polanem' i słodka bułka w kształcie becika z lukrową figurką Jezusa.

Święty Mikołaj przychodzi do dzieci 6 grudnia i zostawia im prezenty w kapciach wystawionych przy kominku. W Wigilię znów przychodzi Pere Noel, czyli Ojciec Bożonarodzeniowy i wkłada pod choinkę prezenty, które  można rozpakować dopiero o północy.

W wielu belgijskich rodzinach bardziej celebrowany  od wigilijnej kolacji jest bożonarodzeniowy obiad, a 25 grudnia jest jedynym świątecznym dniem   wolnym od pracy.

Święta w Danii

Obchody Świąt Bożego Narodzenia w Danii rozpoczynają się od adwentowego wieńca z czterema świecami, które zapalane są po kolei w cztery niedziele poprzedzające Wigilię. W czwartą niedzielę palą się wszystkie cztery, oczywiście już różnej długości, świece.

Do świątecznych tradycji  należy też zapalanie 1-go grudnia przy śniadaniu świecy podzielonej na 24 dni. Przywilej zdmuchnięcia świeczki zanim zacznie topić się kreska oznaczająca następny dzień, spoczywa  na najmłodszych.

Duńskie okna  ozdabiane są lampkami i czerwonymi kwiatami, a choinka stojąca przed domem, balkony i parapety rozświetlone są setkami białych żaróweczek.Przed ratuszem w Kopenhadze stawiana jest największa na świecie choinka.

Duńczycy nie wyobrażają sobie Bożego Narodzenia bez grzanego wina, piwa, schnappsów,  bezmięsnej, wigilijnej kolacji oraz 'nisse' - wszędobylskich skrzatów. Natomiast świąteczne jedzenie jest dość zróżnicowane: łososie, śledzie, owoce morza, klopsiki - 'Frikadeller' z czerwoną kapustą i buraczkami, pieczeń wieprzowa, boczek z jabłkami, polędwica wieprzowa, czarny pudding z syropem, smażona kaczka, różnego rodzaju sery oraz ryż z sosem wiśniowym. Wszystko to je się  chlebem i  masłem.

Jak obchodzą Święta Słowacy 

Na  Słowacji zdecydowanie króluje opłatek, który  jedzony jest bez dzielenia się nim. Podawany jest z miodem - symbolem słodkiego życia i z czosnkiem - symbolem zdrowia. Uczestnicy Wigilii dzielą się za to jabłkami, a niekiedy orzechami włoskimi.

Jako pierwsza ze świątecznych dań na wigilijnym stole najczęściej pojawia się kapustnica (wariacja na temat kapuśniaku z  paprykową kiełbasą). Na stole absolutnie nie może zabraknąć ryby lub kotleta schabowego z sałatką ziemniaczaną. W wielu słowackich domach w Wigilię pojawia się gotowana kiełbasa, ćwikła z chrzanem i kompot z suszonych owoców.

Dawniej na Słowacji prezenty pod choinkę dostarczał mały Jezus. Współcześnie  zastępuje go Święty Mikołaj.

Święta we Włoszech

Większość Włochów niewielką uwagę przywiązuje do wigilijnej kolacji. Oczywiście jest ona bardziej uroczysta niż w zwykły dzień, ale na stole nie ma żadnych tradycyjnych dań. Ale za to o północy na pasterkę wybiera się bardzo wiele rodzin.

O 19:00 w  wigilijny wieczór na rzymskim Placu Świętego Piotra odsłaniana jest tradycyjna szopka. Bowiem Włosi dużą uwagę przywiązują do budowy szopek, bo to właśnie w ich kraju w 1223 roku powstała pierwsza żywa szopka, która dała początek tej bożonarodzeniowej tradycji. Wpółcześnie stoją one praktycznie we wszystkich włoskich domach.

Włosi najbardziej uroczyście obchodzą dzień Bożego Narodzenia, a dobór świątecznych dań różni się w różnych rejonach Włoch. Na północy kraju  w świątecznym menu są faszerowane mięsem, warzywami i serem tortellini w rosole. Na południu króluje lasagne z sosem pomidorowym  i mięsem wieprzowym. W Italii chętnie jada się też zupę z  porów z ziemniakami, jajkami przepiórki i  truflami. Głównym daniem jest pieczone mięso z ziemniakami i warzywami. Najpopularniejszym deserem natomiast, jest  znane na całym świecie, włoskie ciasto - 'panettone' z bakaliami oraz posypane cukrem pudrem 'pandoro' z  czekoladą i  likierem.

Italijczycy świętują także 26 grudnia w dzień 'San Stefano' spotykając się z rodziną. Dla dzieci święta trwają aż do 6 stycznia - Święta Trzech Króli. Wówczas ponownie  otrzymują prezenty, które przynosi  'Befana' - czarownica na miotle.

Boże Narodzenie w Niemczech

Przygotowania do świąt rozpoczynają się w Niemczech w pierwszą niedzielę adwentu. W większości mieszkań w tym dniu  pojawiają się  (podobnie jak w Dani) adwentowe wieńce z czterema świecami, a dzieci dostają adwentowe kalendarze. Nieodłącznym elementem wystroju świątecznych mieszkań jest choinka, a stałym punktem  Bożego Narodzenia  rodzinne śpiewanie kolęd.

Wigilia jest ostatnim dniem przedświątecznych przygotowań, a dopiero 25 grudnia jest dniem uczty. W związku z tym w Wigilję na stołach gości sałatka ziemniaczana i pieczona kiełbasa.  Życzenia składa się bez dzielenia się opłatkiem, a  dzieci nie muszą czekać na pierwszą gwiazdkę, żeby dobrać się do sterty prezentów.

Po Wigilii ostatnia msza odprawiana jest o godzinie 20:00, a nie tak jak w Polsce o północy. W pierwszy dzień świąt na niemieckich stołach króluje pieczona gęś, kaczka, dziczyzna lub indyk.

Święta po Szwecku

W Szwecji Święty Mikołaj, choć wygląda tak samo, to nazywa się inaczej - 'jultomte', czyli 'bożonarodzeniowy krasnoludek'.  Zanim w kraju pojawił się  Mikołaj, istniał zwyczaj anonimowego podrzucania w wigilijny wieczór prezentów pod drzwi.

Tradycyjne szwedzkie świąteczne dania to głównie wieprzowina: kiełbasy, nóżki w galarecie, klopsiki, żeberka i jako główne danie specjalna, bożonarodzeniowa,   gotowana lub pieczona szynka.
Na niektórych szwedzkich stołach nadal gości tradycyjny 'lutfisk' - suszona ryba moczona na parę dni przed świętami w wodzie z ługiem. Podaje się ją z beszamelem, masłem lub z solą i pieprzem.
Innym tradycyjnym, świątecznym  daniem jest 'Pokusa Jonsona', czyli  gorąca zapiekanka  z ziemniaków z anchois. N a  świątecznym stole musi się też znaleźć kilka rodzajów marynowanych śledzi.

Bożonarodzeniowy deser to najczęściej pudding ryżowy z ciepłym mlekiem i cynamonem oraz ciasteczka w formie serc, gwiazd, świnek, koziołków i choinek.

Jak świętują Rosjanie

Boże Narodzenie w prawosławnej  Rosji obchodzone jest w tydzień po Nowym Roku. W Soczelnik, czyli wigilijną wieczerzę na stole musi znaleźć się 12 postnych dań:  kasze, grzyby, ryby, sałatki warzywne, ciasta i pierniki.  Głównym daniem jest  kutia, którą przygotowuje się z ziaren pszenicy, miodu, kaszy, maku lub orzechów. Na wigilijnym stole nie powinno też zabraknąć  kompotu z suszu.
Wieczerzę wigilijną poprzedza 40-dniowy post. Prawosławni powstrzymują się wtedy od spożywania nie tylko mięsa i jego przetworów, lecz także nabiału i ryb.

Dla wielu z nas w Wigilię na stole nie może zabraknąć świątecznych dań: karpia, kuti, czy kapusty z grochem. W święta lubimy spotkać się w rodzinnym gronie, pośpiewać kolędy, rozpakować prezenty, a o północy udać się na pasterkę. Wystarczy jednak udać się do naszych europejskich sąsiadów, aby w ten świąteczny czas zjeść kapuśniak, kiełbaskę, a nawet boczek z jabłkami. No cóż, co kraj to obyczaj.

Zdjęcie: Fotolia by © overthehill All rights reserved