Data publikacji:

Dlaczego pojawiają się guzki na tarczycy?

Guzki na tarczycy to bardzo częste znalezisko – nawet co trzecia dorosła osoba może je mieć, często zupełnie o tym nie wiedząc. Skąd biorą się zmiany w tarczycy, czy trzeba się ich obawiać i co robić, gdy hormony tarczycowe pozostają w normie?
guzki na tarczycy

Skąd się biorą guzki na tarczycy?

Guzki na tarczycy to ogniskowe zmiany w miąższu gruczołu tarczowego, które mogą mieć charakter lity, torbielowaty lub mieszany. Powstają najczęściej w wyniku miejscowego rozrostu tkanek, torbieli wypełnionych płynem lub zmian degeneracyjnych. Do głównych czynników predysponujących do tworzenia guzków należą niedobór jodu w diecie, predyspozycje genetyczne, wiek (częstsze po 40. roku życia), płeć żeńska oraz choroby autoimmunologiczne, takie jak Hashimoto.

Guzki na tarczycy a hormony w normie

Wielu pacjentów dowiaduje się o obecności guzków przypadkowo – podczas rutynowego badania USG szyi lub echokardiografii, mimo że wyniki hormonów tarczycowych (TSH, FT3, FT4) pozostają prawidłowe. Dzieje się tak dlatego, że większość guzków to zmiany „nieme hormonalnie”, czyli nie wpływają na produkcję hormonów. Zmiany te mogą być łagodne i nie zaburzać funkcjonowania tarczycy, nawet jeśli osiągają kilka milimetrów czy centymetrów średnicy. W takich przypadkach kluczowa jest obserwacja i kontrola ultrasonograficzna co 6–12 miesięcy.

Guzki na tarczycy – objawy

Choć większość guzków nie daje żadnych objawów, mogą wystąpić sygnały alarmowe, zwłaszcza jeśli zmiana jest duża lub położona w newralgicznym miejscu:
  • uczucie „guli” w gardle,
  • trudności w przełykaniu lub oddychaniu,
  • chrypka (ucisk na nerw krtaniowy wsteczny),
  • powiększenie obwodu szyi, ból w okolicy tarczycy.
  • Jeśli guzek wpływa na pracę gruczołu, mogą pojawić się objawy nadczynności (kołatanie serca, chudnięcie, nadpobudliwość) lub niedoczynności (senność, sucha skóra, przyrost masy ciała).

    Czy guzki na tarczycy mogą zniknąć?

    Co jeśli masz guzki i guzki na tarczycy zniknęły? Czy rzeczywiście guzki na tarczycy mogą zniknąć? Tak – część torbielowatych guzków tarczycy może spontanicznie się wchłonąć lub zmniejszyć. Dotyczy to zwłaszcza zmian będących efektem krwawień wewnątrz torbieli lub tzw. pseudotorbieli. W przypadku łagodnych guzków litych możliwa jest też redukcja wielkości dzięki leczeniu farmakologicznemu (np. preparatami z jodem lub L-tyroksyną) albo procedurom małoinwazyjnym (ablacja etanolem, termoablacja). Należy jednak pamiętać, że większość guzków pozostaje stabilna i nie ulega samoistnemu zanikowi. Dlatego tak ważne są regularne kontrole.

    Kiedy guzek wymaga dokładniejszej diagnostyki?

    Nie każdy guzek na tarczycy jest groźny, ale istnieją cechy, które wymagają pogłębienia diagnostyki:
  • średnica powyżej 1 cm,
  • szybki wzrost zmiany,
  • hipoechogeniczny, lity charakter w USG,
  • nieregularne granice lub mikrozwapnienia,
  • powiększone węzły chłonne na szyi.
  • W takich sytuacjach wykonuje się biopsję cienkoigłową (BAC), która pozwala ocenić, czy zmiana ma charakter nowotworowy.

    Czy guzki tarczycy są niebezpieczne?

    Aż 90–95% guzków tarczycy ma charakter łagodny i nie zagraża życiu. Tylko niewielki odsetek stanowią zmiany złośliwe, takie jak rak brodawkowaty czy pęcherzykowy. Dzięki nowoczesnym metodom diagnostyki obrazowej oraz biopsji możliwe jest wczesne rozpoznanie podejrzanych zmian i szybkie wdrożenie leczenia chirurgicznego, które zazwyczaj daje bardzo dobre rokowania.
    Jak widzisz, guzki tarczycy są częstym zjawiskiem i w większości przypadków nie powodują zaburzeń hormonalnych. Pojawiają się z różnych przyczyn – od niedoboru jodu, przez choroby autoimmunologiczne, aż po naturalne procesy starzenia się gruczołu. Choć w części przypadków guzki mogą samoistnie się zmniejszyć lub zniknąć, większość wymaga okresowego monitorowania. Każda zauważona zmiana na szyi powinna być skonsultowana z lekarzem endokrynologiem, który zdecyduje o dalszej diagnostyce.
    Zdjęcie: Envato Elements
    Autor: Honorata Pitura