Czym jest i jak leczyć zapalenie jamy ustnej u dziecka?

Bolesne afty, pieczenie i niechęć do jedzenia – to częste objawy zapalenia jamy ustnej u dzieci. Choć zmiany w buzi mogą wyglądać niepozornie, potrafią być bardzo dokuczliwe i wywołać spory niepokój u rodziców. Wyjaśniamy, skąd bierze się ta dolegliwość, jak ją rozpoznać i w jaki sposób skutecznie pomóc dziecku w powrocie do zdrowia.

Czym właściwie jest zapalenie jamy ustnej?

Zapalenie jamy ustnej, nazywane także stomatitem, to dość częsta dolegliwość u maluchów. Polega na pojawieniu się bolesnych zmian w obrębie błony śluzowej jamy ustnej – mogą to być zaczerwienienia, nadżerki lub afty u dziecka. Schorzenie to nie jest jednorodne, ponieważ może mieć różne przyczyny, takie jak infekcje wirusowe (np. wirus opryszczki czy enterowirusy), bakteryjne, grzybicze, a także urazy mechaniczne czy reakcje alergiczne.

Zapalenie jamy ustnej – objawy

Jakie są pierwsze sygnały zapalenia jamy ustnej u dziecka? Na początku zwykle pojawia się ból. Maluch może odmawiać jedzenia, zwłaszcza potraw o intensywnym smaku czy twardej konsystencji, a także niechętnie pić nawet wodę. Zdarza się, że dziecko płacze w trakcie karmienia lub nagle przestaje ssać pierś czy butelkę. W jamie ustnej mogą pojawić się zaczerwienienia, nadżerki albo niewielkie, białe lub żółtawe plamki otoczone czerwoną obwódką, które bywają bardzo bolesne mimo niewielkich rozmiarów. Czasem dołącza się także nieprzyjemny zapach z ust, obfite ślinienie oraz obrzęk dziąseł. W niektórych przypadkach występuje gorączka, złe samopoczucie i rozdrażnienie, co łatwo pomylić z początkiem infekcji górnych dróg oddechowych.

Przyczyny zapalenia jamy ustnej u dzieci

Co odpowiada za zapalenie jamy ustnej u dziecka? Przyczyną mogą być drobnoustroje, które wywołują stan zapalny. U najmłodszych najczęściej spotyka się opryszczkowe zapalenie jamy ustnej, spowodowane wirusem HSV-1. Zdarza się także kandydoza, czyli tzw. pleśniawki wywołane przez grzyby Candida. Afty u dzieci na tle immunologicznym lub pourazowym, np. po przygryzieniu policzka, dominują u starszaków. Osłabienie odporności, stres czy niedobory witamin dodatkowo sprzyjają rozwojowi zmian.

Leczenie zapalenia jamy ustnej

Postępowanie zależy od przyczyny i nasilenia objawów. W większości przypadków leczenie polega na łagodzeniu dolegliwości. Stosuje się płukanki antyseptyczne lub preparaty w żelu, które zmniejszają ból i przyspieszają gojenie. W przypadku infekcji wirusowych lekarz może zdecydować o wdrożeniu leczenia przeciwwirusowego, natomiast przy nadkażeniu grzybiczym – leków przeciwgrzybiczych. Bardzo ważne jest dbanie o odpowiednie nawodnienie, ponieważ ból w jamie ustnej może zniechęcać do picia, a odwodnienie u maluchów rozwija się szybko.

Jak pomóc dziecku w domu?

Dziecko powinno otrzymywać łagodne w konsystencji posiłki – najlepiej miękkie, chłodne i niekwaśne, aby nie podrażniały zmian. Warto zachęcać do picia wody małymi łykami. Jeśli ból jest nasilony, można po konsultacji z pediatrą podać odpowiedni lek przeciwbólowy. Należy też zadbać o higienę jamy ustnej, używając delikatnych szczoteczek i unikając past drażniących śluzówkę.

Kiedy zgłosić się do lekarza z zapaleniem jamy ustnej u dziecka? Wizyta u specjalisty jest konieczna, gdy maluch odmawia jedzenia i picia, ma wysoką gorączkę, a zmiany w jamie ustnej szybko się nasilają. Konsultacja jest też wskazana w przypadku nawracających aft lub gdy rodzic podejrzewa zakażenie grzybicze.

Zapalenie jamy ustnej u dzieci to częsta, choć nieprzyjemna dolegliwość, która wymaga cierpliwości i troski. Najczęściej leczenie polega na łagodzeniu objawów i wspieraniu organizmu w samodzielnym zwalczeniu infekcji. Ważne jest jednak, by w razie wątpliwości lub nasilonych objawów udać się do pediatry, który dobierze odpowiednie leczenie i pomoże szybko przywrócić komfort dziecka.

Zdjęcie: Envato Elements