Odstawienie dziecka od piersi - wywiad [FILM]

odstawienie dziecka od piersi

 

Jak odstawić dziecko od piersi - obejrzyj film

 

 

logo-dzidzi-wywiad Katarzyna Chmielewska-Walas: Czy lekarz może nakazać karmiącej mamie odstawienia dziecka od piersi? Jeśli tak, to w jakich przypadkach?

Aleksandra Szpiegowska: Istnieje niewiele przeciwwskazań medycznych do karmienia piersią. Zakończenie karmienia jest konieczne jedynie w przypadku, gdy dziecko choruje na galaktozemię klasyczną lub gdy mama jest nosicielem wirusa HIV. Możliwe jest też, że taki nakaz nastąpi, jeśli mama zajdzie w drugą ciążę, która będzie zagrożona. Fizjologiczna ciąża nie jest przeciwwskazaniem do karmienia starszaka, ale zagrożona już tak.

Lekarz może czasowo nakazać mamie przerwanie karmienia piersią, jeśli mama choruje na:

  • nowotwór i przyjmuje chemioterapię
  • inwazyjną postać zakażenia (sepsa, zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych, septyczne zapalenie kości, stawów itp.)
  • brucelozę, kiłę lub rzeżączkę
  • chorobę alkoholową lub narkomanię
  • przyjmuje leki oznaczone kategorią L5 wg dr. Hale’a ( więcej: Klasyfikacja ryzyka laktacyjnego wg dr. Hale'a )

W tych przypadkach jednak możliwe jest powrócenie do karmienia, jeśli mama sobie życzy, po wyzdrowieniu, okresie karencji (przy lekach) lub w okresie abstynencji (w chorobie alkoholowej lub narkomanii).

Lekarz nie ma prawa zakazać mamie karmienia w przypadku konieczności przyjęcia przez mamę leków typu antybiotyki, środki przeciwbólowe i inne najpopularniejsze, ponieważ praktycznie zawsze można znaleźć lek, który jest kompatybilny z karmieniem piersią. Przyjmowanie leków antydepresyjnych też nie jest przeciwwskazaniem do karmienia naturalnego.

Jeśli dziecko choruje na jedną z rzadkich chorób: fenyloketonurię, inny typ galaktozemii, chorobę syropu klonowego, wrodzoną nietolerancję laktozy, inne choroby metaboliczne związane z nieprawidłową przemianą aminokwasów, karmienie piersią też jest możliwe przy wprowadzeniu pod kontrolą lekarską preparatów uzupełniających – w tym wypadku nie można jednak karmić na żądanie.

logo-dzidzi-wywiad Często zdarza się, że mamom karmiącym zalecane jest odstawienie, ponieważ dziecko ma jakieś dolegliwości: bóle brzucha, wysypki

Podejrzenie alergii na białko mleka krowiego lub przejściowa nietolerancja laktozy związana z niedoborem enzymu trawiącego laktozę nie są wskazaniem do zakończenia karmienia i przejścia na hydrolizaty. Podejrzenie, że dziecko się nie najada jest wskazaniem do skierowania mamy do Certyfikowanego Doradcy Laktacyjnego (CDL) lub Międzynarodowego Konsultanta Laktacyjnego (IBCLC) i wdrożenia programu poprawy laktacji.

logo-dzidzi-wywiadCzy mama, która wraca do pracy i np. posyła dziecko do żłobka lub zostawia z innym opiekunem musi odstawić dziecko, bo ono sobie nie poradzi?

Moment w życiu, kiedy mama wraca do pracy jest dla całej rodziny momentem przełomowym, a co za tym idzie – trudnym. Dla dziecka trudne jest przyjęcie, że mamy nie ma cały czas przy nim, że opiekuje się nim ktoś inny – czy to opiekunka, czy babcia czy panie w żłobku. Odpowiadając na pytanie: nie, mama nie musi odstawiać dziecka,  a moim zdaniem wręcz nie powinna, bo zaserwuje maluchowi kolejną rewolucję, z którą może on sobie po prostu przestać radzić. I paradoksalnie ten okres przystosowawczy będzie trudniejszy, niż mógłby być. Karmienie piersią daje dziecku poczucie stabilizacji w świecie, który według niego właśnie oszalał. Warto dać mu tę stabilizację, bo ona właśnie będzie bazą, na której dziecko zbuduje sobie strategie do radzenia sobie w życiu po tak fundamentalnych zmianach.

Dziecko, które skończyło rok nie musi poza tym jeść już na żądanie. Mama nie musi odciągać pokarmu, nie ma potrzeby wprowadzania mieszanek mlekozastępczych. Dość szybko maluch się uczy, że „jest mama – jest mleko, nie ma mamy – nie ma mleka” i zaczyna jeść więcej stałych pokarmów. Trudności z zasypianiem lub ogólną tęsknotą za mamą mogą dotknąć każde dziecko w tej sytuacji, niezależnie jakim sposobem karmione wcześniej, bo wiele zależy do temperamentu dziecka. Moim zdaniem „nakazywanie” mamie przez opiekuna dziecka odstawienia od piersi świadczy tylko o tym opiekunie i jego kompetencjach. Jak jest kompetentny, to poradzi sobie i znajdzie strategie na każdą trudną sytuację z dzieckiem. A dziecko z kompetentnym opiekunem – po okresie adaptacji i przystosowania do nowej rzeczywistości – znajdzie wspólny język i wspólne strategie na uspokajanie i usypianie.

W przypadku, gdy mama wraca do pracy wcześniej niż po roku, podawanie mleka może okazać się konieczne. Dużo zależy od tego, ile miesięcy ma dziecko, czy i ile je pokarmów stałych i na ile godzin nie będzie mamy. Ale również w takich sytuacjach powrót do pracy nie jest wskazaniem do zakończenia karmienia.

Dziecko, które idzie do żłobka, wręcz powinno być karmione jak najdłużej, bo skład mleka matki i przeciwciała w nim zawarte będą go chronić przed ciężkimi chorobami, które może złapać w skupisku ludzi. Mleko mamy to nie magiczny eliksir i nie sprawi, że dziecko w ogóle chorować nie będzie, ale są badania na to, że ma właściwości ochronne i dziecko będzie chorować lżej i krócej. Zmniejszy się też ryzyko hospitalizacji z powodów chorób infekcyjnych, takich jak zapalenie płuc.

logo-dzidzi-wywiad A co, jeśli mama zdecyduje, że nie chce już karmić?

Oczywiście, karmienie piersią to taki okres w życiu matki, który kiedyś się kończy. Część mam czeka do samoodstawienia, czyli momentu, gdy dziecko samo zrezygnuje z piersi. Inne jednak, z różnych powodów, chcą zakończyć drogę mleczną wcześniej i mają do tego prawo.

logo-dzidzi-wywiad Co to jest samoodstawienie?

Samoodstawienie to moment, w którym dziecko samo rezygnuje z jedzenia mleka mamy. W normie dla naszego gatunku następuje to między 2 a 7 rokiem życia. Ta rezygnacja jest stopniowa, na koniec dziecko może jeść raz na kilka dni, aż w końcu zapomina o piersi.

logo-dzidzi-wywiad Decyzja o odstawieniu dziecka od piersi jest trudna, prawie każda mama długo zastanawia się czy i kiedy to zrobić, ale do tego dochodzi najważniejsza wątpliwość, mianowicie JAK ODSTAWIĆ DZIECKO OD PIERSI.  Czy istnieje jakiś uniwersalny sposób na odstawienie?

Warto przyjrzeć się powodom chęci ostawienia. Może mama jest już bardzo zmęczona? Może potrzebuje czasu dla siebie? Wyjścia gdzieś samodzielnie? Może ma dość, bo dziecko gryzie? Każda z tych niezaspokojonych potrzeb mamy będzie rzutowała na przyjemność karmienia i co za tym idzie na chęć zakończenia lub kontynuowania tego etapu. Jednak te potrzeby można zaspokoić w inny sposób, często angażując członków rodziny do opieki nad dzieckiem, albo likwidując tylko część karmień. Pamiętajmy, że utrzymanie nawet tylko jednego karmienia z piersi da dziecku mnóstwo korzyści, a często to jedno karmienie nie przeszkadza mamie w codziennym życiu.

Uniwersalna i zalecana droga odstawienia dziecka od piersi składa się z kilku punktów, które będą dotyczyły dziecka w każdym wieku.

Jak odstawić dziecko od piersi:

  • Likwidujemy po jednym karmieniu raz na kilka dni, zaczynając od najmniej ważnych. Przy starszym niż rok dziecku można wprowadzić zasadę „nie odmawiam, nie proponuję”, czyli gdy dziecko faktycznie zgłosi chęć to dajemy mleko, ale jeśli zapomni o karmieniu to o nim nie przypominamy. W zamian możemy proponować przekąski.
  • Najpierw likwidujemy karmienia dzienne, na koniec zostawiając te do zasypiania i nocne.
  • Gdy już przyjdzie czas na karmienia nocne, dobrze jest, by nocną opiekę nad dzieckiem przejął ktoś inny, np. tata dziecka. Można w nocy podawać wodę (przy dziecku starszym niż 6 miesięcy).
  • W zamian za czas przy piersi dajemy dziecku maksimum uwagi, czułości i towarzyszenia w trudnych dla niego chwilach.
  • Możemy zacząć ubierać się w ubrania z „trudniejszym dostępem” do piersi, czyli zrezygnować z rozpinanych koszul czy głębokich dekoltów.
  • Na rozpoczęcie procesu odstawienia nie wybieramy momentu, gdy dziecko jest w trakcie skoku rozwojowego, przeżywa lęki separacyjne lub innego trudnego momentu typu ząbkowanie lub powrót mamy do pracy.
  • Jeśli dziecko źle reaguje na proces odstawienia, warto wrócić do pełnego karmienia i spróbować po kilku tygodniach. Pamiętajmy, że to fundamentalna zmiana w życiu dziecka.
logo-dzidzi-wywiadCzy mleko z piersi po odstawieniu dziecka należy zamienić na mleko modyfikowane?

To zależy, w jakim wieku jest dziecko. Przy dziecku młodszym niż 6 miesięcy – czyli wg Światowej Organizacji Zdrowia oraz polskiego Ministerstwa Zdrowia dziecku, które powinno jeść tylko posiłki mleczne, odstawienie równa się przejście na mieszanki mlekozastępcze. Oczywiście jest to realizowane stopniowo (zgodnie z punktami wyżej), zamienia się karmienie z piersi na karmienie butelką. Dziecko może źle reagować na mieszanki, dlatego trzeba się liczyć z koniecznością kupna kilku marek.

Przy dziecku w wieku 6-12 miesięcy, które ma już powoli rozszerzaną dietę, ale mleko nadal stanowi podstawę żywienia, wprowadzenie mieszanki też jest konieczne. Jednak nie jest już konieczne wprowadzanie butelki ze smoczkiem – równie dobrze mleko dziecko może pić z bidonu ze słomką lub otwartego kubka. Jeśli jednak dziecko ma bogatą dietę pozamleczną, to przy konsultacji z dietetykiem dziecięcym w wieku 10-12 miesięcy można nie wprowadzać lub zlikwidować mieszankę mlekozastępczą.

Po 12 miesiącu życia wprowadzanie mieszanki mlekozastępczej nie jest konieczne. Konieczna jest za to dobrze zbilansowana dieta malucha.

logo-dzidzi-wywiadCzy triki na odstawienie dziecka od piersi typu smarowanie piersi musztardą, zaklejanie plastrem są skuteczne?

Czy są skuteczne? Być może. Czy są dobre dla dziecka? Nie. Ogólnie pomysł, by dziecko oszukiwać jest dla mnie kiepski. To człowiek, mały, bo mały, ale człowiek i zasługuje na szacunek. Jeśli chcemy go odstawić od piersi, to warto zrobić to z szacunkiem do niego, nie kłamać i wziąć na klatę wszystkie emocje, które może przeżywać.

Jestem świadoma, że dla niektórych mam to proste wyjście, łatwe. Jednak czasami warto nie iść łatwą ścieżką, rozmawiać, tłumaczyć, oferować inne formy bliskości.

logo-dzidzi-wywiadCzy wyjazd mamy z domu na kilka dni to dobry pomysł?

W skrócie: nie. Fundujemy wtedy dziecku podwójną traumę: mama zniknęła, mleko zniknęło. Pamiętajmy, że dla dziecka do pewnego wieku każde nasze wyjście to zniknięcie „na zawsze” i powód do rozpaczy. Wyjazd w celu odstawienia może zadziałać wręcz odwrotnie: dziecko będzie nadrabiało nieobecność mamy przez wiszenie przy piersi po powrocie. Pamiętamy przecież, że laktacja wygasza się przez kilka miesięcy do nawet dwóch lat! Nawet tydzień nieobecności nie sprawi, że mleko zniknie.

Wyjazd na kilka dni jest też niebezpieczny dla mamy. Laktacja ustawiona na poziomie potrzeb dziecka sprawi, że mama będzie czuła dyskomfort w piersiach, nawał, może pojawić się obrzęk, zastój lub nawet zapalenie piersi. Ściąganie laktatorem nic w tym momencie nie da. Stare metody typu zawiązywanie bandażem tylko zwiększą ryzyko powikłań, w tym np. ropnia piersi. Zdecydowanie odradzam tę „metodę” ostawienia.

logo-dzidzi-wywiadKiedy jest najlepszy czas na rezygnację z karmienia piersią?

Nie ma górnego limitu wieku, do którego „należy” karmić. Mleko mamy jest zawsze wartościowe i nigdy nie zamienia się w mityczną wodę. Zalecenia Światowej Organizacji Zdrowia mówią, że karmić powinno się wyłącznie piersią przez pierwsze pół roku życia dziecka i kontynuować karmienie podczas wprowadzania produktów stałych minimum do drugiego roku życia dziecka.

Najlepszy czas na rezygnację z karmienia to ten, kiedy w danej parze mama-dziecko wystąpi taka potrzeba i zostanie podjęta taka decyzja.

logo-dzidzi-wywiadCo z piersiami? Czy należy jakoś szczególnie się nimi zajmować podczas odstawiania dziecka?

Jeśli rezygnujemy z karmień powoli, stopniowo, w procesie, to nie. Laktacja będzie się dostosowywać do coraz mniejszego zapotrzebowania, aż w końcu ustanie. Zmniejszone jest wtedy ryzyko przepełnienia piersi, zastojów czy zapaleń. Niektóre mamy czują jednak dyskomfort, więc wtedy możemy ściągać mleko do uczucia ulgi (tylko!) oraz pić napar z szałwii, który ma działanie zmniejszające laktację. Pamiętajmy jednak, że mleko w piersiach może pojawiać się nawet do dwóch lat po całkowitym zakończeniu karmienia.

 

Komentarze
Dodaj komentarz
Ocena:
Październik 8, 2018
Pomocne rady
Ocena:
Lipiec 26, 2018
Ja odstawiłam z dnia na dzień, jakoś po roku i nie wydaje mi się, żeby dziecku się stała jakaś krzywda. Chociaż fakt, że jakiś czas po tym mała była smutna i jakby mnie unikała, więc może coś w tym jest. Teraz ma 3 lat i wszystko jest ok