Odra

Odra jest wyjątkowo zaraźliwą chorobą zakaźną wieku dziecięcego. Najgroźniejsza jest dla dzieci w wieku od 6 miesięcy do około 2 roku życia, ze względu na  związane z nią powikłania. Przez wiele lat uważano, że najtrudniejsze chwile mamy już za sobą, ponieważ, szczepienia obowiązkowe sprawiły, że zachorowalność na tą chorobę jest coraz mniejsza, a o jej epidemiach nie było już praktycznie mowy. Niestety, w związku z coraz powszechniejszym odmawianiem szczepienia dzieci i kampaniom antyszczepionkowym, choroba powraca. A warto wiedzieć, że jej przebieg jest groźny nie tylko dla dzieci, ale i dla dorosłych, którzy zapadają na nią coraz częściej. Jakie mogą być powikłania odry?

 

Odra jest groźną chorobą zakaźną wieku dziecięcego, jednak dorośli także mogą zachorować.

 

Zakażenie odrą

Odra to choroba zakaźna wywołana przez wirusa odry, który rozprzestrzenia się drogą kropelkową.  Do organizmu wirusy dostają się przez usta,  nos lub spojówki. Po namnożeniu w błonach śluzowych atakują cały organizm: skórę,  nerki, żołądek, jelita, wątrobę.

Ponieważ choroba przenosi się drogą kropelkową, najłatwiej można się nią zarazić podczas kontaktu z chorym dzieckiem. A wirus obecny jest w wydzielinach z gardła lub nosa, we łzach, w moczu i we krwi chorego. Choroba może wylęgać się od 9 do 14 dni i jest zakaźna już nawet na 2 dni przed pojawieniem się pierwszych objawów, a jej zakaźność utrzymuje się do około 4 dni po wystąpieniu wysypki. Ważne, że przebyta choroba, w większości przypadków, daje odporność na całe życie.  

 

Charakterystyczne objawy odry

Przebieg odry można podzielić na 3 okresy.

  1. W pierwszym, zwanym czasem nieżytowym, pojawiają się zwiastuny choroby. Trwa on około 4 dni. Po lekko podwyższonej temperaturze, następuje jej skok, a do gorączki, stopniowo dochodzą suchy, męczący kaszel, zapalenie gardła, katar, zapalenie spojówek i światłowstręt. Na błonie śluzowej policzków pojawiają się wówczas białe plamki z czerwoną obwódką (zwane są plamkami Koplika), a na języku i migdałkach białawy nalot. Znikają, gdy pojawia się wysypka.
  2. No właśnie, wysypka. Następuje okres, który można nazwać wysypkowym. Zaczyna się około 14 dnia po zakażeniu. Występują wysoka gorączka oraz charakterystyczna wysypka – na twarzy, za uszami i na szyi pierwszego dnia, a w drugiej dobie „schodzi” na tułów, by w trzeciej dobie przejść także na kończyny. Wysypka jest plamista, czasami grudkowata i ma tendencję do zlewania się w większe plamy.
  3. Na końcu mamy do czynienia z, tak zwanym, okresem „zdrowienia”, gdy spada gorączka, wysypka brunatnieją, a następnie zaczyna znikać, w takiej kolejności, w jakiej się pojawiła. Ale zanim całkowicie zniknie, mogą minąć nawet 2 tygodnie. W tym czasie, widoczne są przebarwienia po wysypce, a naskórek może się delikatnie łuszczyć. 

 

Diagnoza – odra, czy nie odra?

Choć wydaje się, że objawy odry są dość charakterystyczne, chorobę tą, w rożnych etapach jej przebiegu, można pomylić z innymi schorzeniami. Na przykład, w początkowej fazie może przypominać zapalenie gardła lub infekcję górnych dróg oddechowych, natomiast, gdy wystąpią już objawy skórne, bywają mylone z różyczką, czy szkarlatyną. Dla pewności, odrę można potwierdzić (lub wykluczyć), przeprowadzając badania serologiczne krwi.

 

Jak przebiega leczenie?

Leczenie tej choroby zakaźnej jest objawowe, choć zdarza się, że w niektórych, ciężkich przypadkach, chorzy wymagają hospitalizacji. U pozostałych dzieci, chorobę leczy się w warunkach domowych. Najważniejsze jest, aby dziecko dużo leżało, było odizolowane od innych. Ze względu na światłowstręt w pokoju powinien panować półmrok. Należy też pamiętać o nieprzegrzewaniu dziecka i przygotowaniu mu niedrażniącego śluzówki i łatwego do przełknięcia jedzenia. Wskazane jest częste dopajanie dziecka, gdyż z uwagi na jego stan, może mu grozić odwodnienie.


Kuracja opiera się głównie na podaniu witaminy A oraz syropów przeciwkaszlowych i środków obniżających gorączkę.

 

Uważaj na powikłania!

Zwykle przebieg choroby jest łagodny. Jednak u niektórych dzieci mogą wystąpić poważne powikłania takie jak:

  • zapalenie ucha środkowego,
  • zapalenie krtani,
  • zapalenie płuc,
  • zapalenie mięśnia sercowego,
  • zapalenie mózgu,
  • skaza krwotoczna,
  • zapalenie spojówek,
  • zapalenie rogówki.

W skrajnych przypadkach, w wyniku odry może dojść do śmierci zarażonego dziecka.

 

 

Szczepienie przeciw odrze

Szczepionka przeciw odrze znajduje się na liście szczepień obowiązkowych i jest podawana na przełomie 13/14 miesiąca życia w szczepionce skojarzonej 3 w 1, chroniącej jednocześnie przed odrą, świnką i różyczką. Szczepionka uodparnia na okres około 7 lat dlatego powinno się pamiętać o kolejnym szczepieniu, tak zwanym przypominającym. Ale nie tylko dzieci mogą być szczepione. Dorosłym, którzy nie chorowali w dzieciństwie również zaleca się szczepienie i również, podaje się wówczas 2 dawki szczepionki.

A warto wiedzieć, że podobnie jak większość chorób wieku dziecięcego, odra ma zazwyczaj cięższy przebieg u dorosłych i częściej pojawiają się powikłania, mogące prowadzić nawet do śmierci (zapalenie płuc wywołane nadkażeniem bakteryjnym, zapalenie ucha środkowego, zapalenie mięśnia sercowego, zapalenie mózgu, czy poronienie u kobiet).

 

Pamiętaj: w zapobieganiu odrze najważniejsze są obowiązkowe szczepienia ochronne!

 

Rośnie zagrożenie odrą!

W związku z aktywnymi działaniami ruchów antyszczepionkowych, coraz więcej rodziców decyduje się na nieszczepienie dzieci przeciw chorób zakaźnym, w tym także i przeciw odrze. Niestety, pociąga to za sobą konsekwencje w postaci zagrożenia wybuchu epidemii tej choroby. W Europie już notuje się niebezpieczny wzrost zachorowań, a także, niestety, powikłań i zgonów w wyniku przebytej odry.

 

Zdjęcie: Fotolia by © Herrndorff

Komentarze
Dodaj komentarz
Aktualnie brak komentarzy dla wpisu