Data publikacji:

5 rzeczy, których uczysz swoje dziecko nawet o tym nie widząc

Autor: Karolina Wojtaś
wychowanie dziecka

Zgodnie z przewidywaniami dzieci z pierwszej grupy, pozostawione same z lalką, naśladowały dorosłego i także przejawiały wobec niej zachowania agresywne – robiły to znacznie częściej niż pozostałe kilkulatki.

Naturalnie dzisiaj takie badanie uznane zostałoby za nieetyczne i raczej nikt nie zdobyłby zgody na jego przeprowadzenie. Niemniej warto czerpać z tej cennej lekcji, która mówi nam jasno: dzieci uczą się przede wszystkim przez obserwację. Uczą się patrząc na najbliższych sobie dorosłych: rodzinę, nauczycieli w przedszkolu, sąsiadów.

 

Oto 5 rzeczy, których uczysz swoje dziecko nawet o tym nie wiedząc:

  1. Miłości do czytania

W niemal każdej przychodni lekarskiej znajduje się informacja, że już 20 minut czytania dziecku (dziennie) ma duży wpływ na jego inteligencję, zdolność koncentracji uwagi, a także na budowanie więzi między rodzicem a pociechą.

Nie można jednak zapominać o tym, że dzieci, które lubią czytać, to przede wszystkim te, których rodzice czytają. Obserwowanie rodzica, który „znika” w książce, ciekawskie pytania, czego dotyczy lektura, wizyty w bibliotece i księgarni – wszystko to wprowadza kilkulatka w magiczny świat literatury i zachęca do czerpania z niego.

Niestety, jak wynika z badań opublikowanych w marcu tego roku przez Bibliotekę Narodową, do przeczytania minimum jednej książki w ciągu roku „przyznaje się” tylko 37% dorosłych Polaków. Nawet jeśli zachęcamy dzieci do czytania, to sami rzadko sięgamy po książki. A najmłodsi to widzą.

  1. Sposobu rozwiązywania konfliktów

„Nie wolno wyzywać”, „brzydko tak mówić do siostry” – niemal każdy z nas powtarza te umoralniające zdania w kierunku dzieci. Chcemy, by maluchy potrafiły trzymać emocje na wodzy, by się szanowały i umiały przepraszać.

Tymczasem, jak wynika z publikacji CBOS Przemoc i konflikty w domu, aż 18% dorosłych Polaków przyznaje, że partner na nich krzyczy i ich wyzywa. Z kolei z badania „Jak Polacy się kłócą” (Centrum Mediacji Partners Polska) możemy się dowiedzieć, że aż 43% dorosłych uważa, że wykrzyczenie złych emocji pozwala na oczyszczenie atmosfery, około 32% sądzi, że w sytuacji konfliktu należy udawać, że nic się nie stało, z kolei „ciche dni” są dobrym rozwiązaniem aż dla około 27% badanych.

Warto wiedzieć, że nawet najdłuższe, najbardziej cierpliwe rozmowy na nic się zdadzą, jeśli dziecko obserwuje, jak jeden rodzic wyzywa drugiego albo gwałtownie trzaska drzwiami.

  1. Prawdomówności

Wielu rodziców uważa kłamanie za najgorszą rzecz, jaką może zrobić dziecko. Mówimy: „nieważne, co zrobiłeś, ważne jest to, żebyś mówił prawdę” albo „zaufanie to najważniejsza rzecz na świecie. Nigdy nie wolno kłamać”.

Praktyka jednak pokazuje, że to puste słowa. Badanie Instytutu Psychologii PAN ujawniło fakt, że Polacy kłamią aż 3-krotnie w ciągu czterech dni. Czasem są to kłamstwa altruistyczne, które łatwo można wyjaśnić dziecku („Nie, ciociu, nie mam żadnych planów, chętnie ci pomogę”), ale o wiele częściej, bo aż w 60%, to kłamstwa mające ułatwić nam życie i poprawić samopoczucie.

Pozbądźmy się wrażenia, że dziecko nie widzi naszych kłamstw. Maluchy są genialnymi obserwatorami i słuchaczami – nie bez powodu nazywa mówi się, że mają „gumowe uszy”.

  1. Podejścia do obowiązków domowych

Nie chodzi tutaj jednak o kwestie większego czy mniejszego bałaganu w domu, co o fakt, kto podejmuje większość obowiązków. Obecnie – na szczęście – odchodzi się od wychowania w stylu: „Zostaw to synu, niech twoja siostra to ogarnie”. Pragniemy wychować synów na odpowiedzialnych mężczyzn, którzy będą dzielić się z partnerkami obowiązkami domowymi i tymi związanymi z dziećmi. Dzięki temu mają mieć dobre związki i dobre relacje z pociechami.

Jednocześnie sami wciąż godzimy się na nierówny podział prac. Z badania TNS Jak sprzątają Polacy jednoznacznie wynika, że to kobiety zazwyczaj „ogarniają” wspólne mieszkania i domy – jest tak w aż 83% gospodarstw domowych .

Dziecko, które widzi, że mama zmywa naczynia po pracy, a tata w tym czasie ogląda serial, wyciąga własne wnioski, które zawsze przekładają się na jego zachowanie – nie miejmy złudzeń, że jest inaczej.

  1. Sposobów spędzania wolnego czasu

„Idź trochę na dwór!”, „oderwij się od tego telefonu!”, „dzieci szaleją na dworze, też weź rower czy coś!” – kiedy tylko odkrywa świat tabletów, telefonów komórkowych i komputerów, takie zdania powtarzamy coraz częściej. Jak jednak wynika z badań CBOS (Aktywność fizyczna Polaków, 2018), uprawianie sportu albo ćwiczenie w ciągu roku deklaruje tylko… 61% z nas. Prawie 40% spędza czas wolny biernie – zazwyczaj na kanapie.

Nie da się zaszczepić w dziecku miłości do aktywności fizycznej, jednocześnie jej unikając. To dokładnie tak, jakbyśmy mówili: „Zjedz sobie pomidora czy ogórka”, a sami sięgali po paczkę chipsów. Jeśli więc pragniemy, by dziecko było aktywne, to musimy zapraszać je na wspólne wycieczki, ćwiczenia czy wizyty na pływalni.

 

Warto zapamiętać:

  1. Pamiętaj, że dzieci są genialnymi obserwatorami. My, rodzice, często sądzimy, że maluchy czegoś nie widzą, ponieważ tego nie komentują – to jednak nieprawda.
  2. Dzieci uczą się poprzez modelowanie. To termin stworzony przez wspomnianego już Alberta Bandurę. Modelowanie to nabywanie nowych umiejętności poprzez obserwację zachowań innych ludzi. Zgodnie z teorią modelowania, gdy dziecko nie wie, w jaki sposób się zachować, zawsze sięgnie do swojego wzoru, czyli głównego opiekuna.
  3. Warto pamiętać, że nasze pociechy uczą się społecznych zachowań również poprzez naśladownictwo. Jeśli będziesz pomagać innym, okazywać życzliwość i lojalność, istnieje spora szansa, że i twoje dzieci będą empatyczne i zwyczajnie dobre.

Polecamy lektury:

  1. Adele Faber, Elaine Mazlish, „Jak mówić żeby dzieci nas słuchały, jak słuchać żeby dzieci do nas mówiły”
  2. Jesper Juul, „Twoje kompletne dziecko”

Czytaj również:

Tato, pobaw się ze mną. 5 pomysłów na zabawy wzmacniające więź między tatą a dzieckiem

Swobodna zabawa to podstawa rozwoju. Pozwól dziecku się bawić

 


Autor

Karolina Wojtaś

Psycholog, redaktor. Absolwentka Uniwersytetu Gdańskiego, autorka dziesiątek artykułów ułatwiających Czytelnikom zrozumienie mechanizmów psychologii i wprowadzenie ich we własne życie. Regularnie podnosi swoje kwalifikacje i współpracuje z gabinetami w całej Polsce. Prywatnie szczęśliwa żona i mama.

chodzenie

Kiedy dziecko zaczyna chodzić? Jakie są etapy nauki chodzenia?

2021-09-25
Pierwsze samodzielne kroki dziecka to niezwykle ważny, rodzinny moment. Należy jednak pamiętać, że musi go poprzedzić kilka istotnych etapów – stanie z podporą, raczkowanie, a potem chodzenie ze wsparciem. Sprawdź, kiedy dziecko zaczyna chodzić i czy można ten proces… przyspieszyć.
mata piankowa dla niemowlak

Jaka mata piankowa dla niemowlaka?

2021-06-23
Mata piankowa dla niemowlaka raczej nie stanowi obowiązkowego punktu na wyprawkowej liście zakupów. A szkoda, ponieważ jest to gadżet, który powinien być w każdym domu, w którym mieszka niemowlę. Sprawdź, jak liczne są korzyści z użytkowania takiej maty i na co zwrócić uwagę przy zakupie.
inteligencja, badanie inteligencji u dziecka, dziecko

Badanie inteligencji u dzieci

2021-03-02
Większość z nas chciałaby znać swój iloraz inteligencji oraz swojego dziecka. Dowiedz się jak zbadać iloraz inteligencji u dziecka i co zrobić, aby jak najlepiej rozwinąć umysł dziecka.
Dlaczego 3 latek nie mówi - przyczyny opóźnionego rozwoju mowy!

Dlaczego 3 latek nie mówi - przyczyny opóźnionego rozwoju mowy!

2021-02-11
Trzylatek nie mówi? Co zrobić, na co zwrócić uwagę i jakie są najczęstsze przyczyny opóźnionego rozwoju mowy?
Zwierzęta domowe, zwierzątka dla dzieci, zwierzę dla dziecka

Zwierzątka dla dzieci - przegląd najciekawszych zwierząt domowych i nasz wybór

2021-02-02
Dziecko męczy Was o zwierzątko? Sprawdź jakie zwierzęta domowe najlepiej sprawdzą się dla was i co przemawia za posiadaniem psa, czy kota.
wyprawka szkolna

Wyprawka szkolna w czasie koronawirusa – czego nie może zabraknąć?

2020-09-01
Ten rok szkolny będzie inny od pozostałych. Niepokój oraz niepewność jutra towarzyszą nam już od kilku miesięcy. Powrót dziecka do szkoły w takich okolicznościa...
przygotowanie dziecka do dorosłości

5 umiejętności, które przygotują dziecko do dorosłości

2020-08-31
Jakie uniwersalne umiejętności pomogą dziecku wejść w dorosłe życie? Liczy się nie tylko podstawowa edukacja, ale także nauka o tym, jak gospodarować pieniędzmi...