Późne odcięcie pępowiny

Autor: Serwis Dzidziusiowo

Pępowina nie powinna zostać odcięta od razu po porodzie, ale dopiero, gdy przestanie tętnić. Dopiero wtedy cała krew z łożyska spłynie do dziecka. Późne odcięcie pępowiny może mieć korzystny wpływ na zdrowie noworodka. Podejrzewa się, że zbyt wczesne przecięcie pępowiny po porodzie może doprowadzić do chwilowego niedokrwienia mózgu lub anemii, a w konsekwencji do nieodwracalnych zmian w organizmie dziecka.

fot. Alex Hockett/Unsplash

Pępowina - co to jest

Pępowina to zespół naczyń, który łączy płód z matką i umożliwia odżywianie go składnikami odżywczymi z krwi matki oraz usuwanie produktów przemiany materii płodu poprzez nerki matki. Początkowo pępowina składa się z czterech naczyń, ale jedna żyła zanika po 8 tygodniu ciąży. Do końca ciąży pozostają w pępowinie trzy naczynia: dwie tętnice i jedna żyła (pępowina trójnaczyniowa).

Rzadziej występuje również pępowina dwunaczyniowa - zwykle takie sytuacje nie są groźne dla matki i dziecka. Obecnie można ocenić czy przepływy pępowinowe są wystarczające dla prawidłowego rozwoju ciąży.

Naczynia pępowinowe są otoczone sztywną, nieunerwioną tkanką, która je chroni. Z jednej strony łączą się z dzieckiem (w miejscu, gdzie każdy z nas ma pępek) a z drugiej strony opasują łożysko dzieląc się na coraz mniejsze naczynia. Pępowinę pokrywa tzw. galareta Whartona, która chroni ją przed uciskiem, a także uniemożliwia zaciśnięcie się jej w węzeł i zablokowanie przepływu krwi przez naczynia. Nawet 30 proc. dzieci rodzi się owiniętych pępowiną wokół szyi. Badania dowodzą, że pępowina po porodzie oddaje dziecku jeszcze sporą ilość krwi, która znajduje się łożysku. Ten proces trwa kilka minut, po czym galareta Whartona zaczyna obkurczać naczynia na skutek kontaktu z chłodniejszym niż wnętrze ciała otoczeniem i pępowina przestaje tętnić, kurczy się i bieleje. Jest nieunerwiona, więc jej odcięcie nie boli ani matki, ani dziecka.

Objętość krwi obwodowej noworodka wynosi ok. jednej filiżanki. Zabranie mu nawet 30 proc. z tej niewielkiej ilości nie może pozostać bez wpływu na jego zdrowie. Dlatego w swoim planie porodu zawarłam prośbę o odpępnienie dopiero po ustaniu tętnienia. To trwało zaledwie kilka minut. Dziękuję swojej położnej, że to uszanowała - powiedziała portalowi Dzidziusiowo.pl Marta, która niedawno urodziła swoją drugą córkę.

Późne odcięcie pępowiny - korzyści dla dziecka

Standard opieki okołoporodowej nakazuje, aby zaciśnięcie i odcięcie pępowiny odbyło się po ustaniu tętnienia, gdy poród naturalny odbył się bez zakłóceń i pozwala na to stan zdrowia matki. Mimo to istnieją rozbieżności w definiowaniu późnego odpępniania, a wśród specjalistów nadal nie ma jednoznaczności w określaniu długości okresu, jaki zawiera się pomiędzy narodzinami a przecięciem pępowiny. Doświadczenia położnych pracujących w domach narodzin oraz przyjmujących porody domowe, mówią, że aby dziecko odczuło korzyści późnego odpępnienia wystarczy, by odczekać po porodzie zaledwie 5 minut.

Dlaczego warto poczekać z odcięciem pępowiny

specjaliści uważają, że wczesne odpępnienie może spowodować chwilowe niedokrwienie mózgu i utrzymującą się hipowolemię i anemię, co w rezultacie prowadzi do nieodwracalnych uszkodzeń szybko rozwijających się struktur mózgu

badacze zajmujący się genezą autyzmu podejrzewają, że jedną z przyczyn jego występowania może być krótkie niedotlenienie mózgu z powodu niewystarczającego przepływu krwi związanego z wczesnym przecięciem pępowiny (dodatkowym argumentem na poparcie tej tezy jest fakt, że wśród chłopców występuje większy odsetek dzieci z zaburzeniami zachowania, autyzmem i zespołem nadpobudliwości psychoruchowej. Wynika to prawdopodobnie z tego, że u chłopców wyższy metabolizm wymaga zaopatrzenia w większą o 10 proc. ilość krwi niż u dziewczynek)

nieodpowiednie zaopatrzenie w krew mózgu dziecka może w skrajnych przypadkach prowadzić do porażenia mózgowego i opóźnienia rozwoju umysłowego

późne odpępnienie zmniejsza ryzyko wystąpienia anemii u niemowląt o 33 proc.

Krew pępowinowa szczególnie cenna dla wcześniaków

Dostępne są już wyniki badań dotyczące późnego odpępniania dzieci przedwcześnie urodzonych i wynika z nich, że dla noworodków, które przychodzą na świat przed terminem istotna jest każda sekunda zanim pępowina zostanie odcięta. Udowodniono, że później odpępnione wcześniaki liczby krwotoków dokomorowych i niższego wskaźnika zakażeń. Późniejsze przecięcie pępowiny po porodzie rzadziej wymagało u dzieci wentylacji mechanicznej i podawania surfaktantu, a także miały one lepiej dotlenione tkanki.

Czytaj również:

Plan porodu - co to jest, jak go napisać i po co jest nam potrzebny