Data publikacji:

Nauka samodzielnego zasypiania - czy to ma sens?

Autor: Katarzyna Chmielewska-Walas

Jak nauczyć dziecko samodzielnego zasypiania – to pytanie spędza wielu rodzicom sen z powiek! Wielu z nich ima się drastycznych metod fundując stres sobie i dziecku. Dziś podpowiadamy, czy dziecko można nauczyć samodzielnego zasypiania i w jaki sposób zrobić to bez stresu.

nauka samodzielnego zasypiania

 

Dzienne drzemki, wieczorne usypianie, nocne pobudki – życie rodziców niemowlaka w dużej mierze kręci się wokół snu.  Nierzadko młodzi rodzice są zmęczeni i szukają za wszelką cenę sposobu na przespanie nocy. Długie spacery w wózku, wieczorne wycieczki samochodem dookoła osiedla, spalone suszarki i plecy bolące od noszenia – wielu rodziców to zna.

Skąd się biorą problemy z zasypianiem

Usypianie małych dzieci potrafi być męczące. Wiele maluchów domaga się bliskości mamy, długo ssie pierś, potrzebuje obecności kogoś nierzadko przez godzinę, dwie przed zaśnięciem. Bywa to bardzo męczące i frustrujące. Szczególnie dla mam, jeśli są z dziećmi cały dzień, a maluch nie pozwala na to, aby w wieczornym usypianiu wyręczył mamę tata. Rodzice marzą o tym, aby dzieci usypiały same. Najlepiej w swoim łóżku. Idealny scenariusz to kąpiel, książeczka lub kołysanka, buziak i gaszenie światła oraz wyjście z pokoju. Ten lansowany powszechnie wśród rodziców model zwykle udaje się wprowadzić w życie dopiero w wieku przedszkolnym.  I to nie poprzez rygorystyczny trening snu, ale sukcesywny postęp w miarę dojrzewania dziecka.

Gdy dziecko budzi się w nocy

Kolejnym problemem są nocne pobudki. Kiedy usypiamy niemowlaka przez cały wieczór, a on potem budzi się co 2 lub 3 godziny, może to budzić wielką frustrację. Zmęczeni rodzice marzą o chwili odpoczynku i kilku godzinach nieprzerwanego snu.

Rozwój dziecka w pierwszych trzech latach życia jest niezwykle intensywny. Jego mózg pracuje z wielką intensywnością. Nieustannie coś się zmienia. Małe dzieci mają zupełnie inny schemat faz snu, zdecydowanie więcej czasu spędzają w fazie snu aktywnego. W fazie REM, ciało człowieka porusza się, twarz przybiera różne grymasy, gałki oczne widoczne przesuwają się pod powiekami. W tej fazie zdecydowanie łatwiej o wybudzenie. Ponieważ małe dziecko nie potrafi jeszcze samodzielnie zasnąć po wybudzeniu  będzie płakać i wzywać rodzica. Powtórne zaśnięcie może ułatwić podanie smoczka, porcja mleka czy ssanie piersi - to najczęstsze dziecięce nawyki związane z nocnymi pobudkami.

Warto pamiętać, że nie ma uniwersalnego sposobu ani metody, aby nauczyć dziecko zasypiać i przesypiać noce. Żaden kurs czy „sposób” nie gwarantuje sukcesu.  W dodatku nie mamy gwarancji, że wybrana metoda nauki samodzielnego zasypiania nie wyrządzi szkód w psychice dziecka i relacji z rodzicami. Bezpieczna relacja malucha z opiekunem opiera się na tym, że małe dziecko ufa, że jego podstawowe potrzeby będą dostrzeżone i zaspokojone przez opiekunów. Wieczorne trudności z zasypianiem i domaganie się obecności rodziców jest wyrazem potrzeby bliskości, poczucia bezpieczeństwa. Człowiek nie musi uczyć się spania ani zasypiania, ale małe dziecko potrzebuje pomocy w wyciszeniu się. To umiejętność, którą nabywa się z czasem, nie da się jej zastosować  na zawołanie.

Problemy ze snem u małych dzieci mogą się wiązać z:

  • ząbkowaniem
  • skokiem rozwojowym
  • zbyt dużą ilością bodźców w ciągu dnia
  • okresem lęków
  • adaptacją w żłobku lub przedszkolu

Dobre sposoby  na naukę zasypiania:

Dzieci najlepiej zasypiają w poczuciu bezpieczeństwa. W przypadku niektórych z nich codzienne powtarzalne rytuały odnoszą dobry skutek. Z pewnością warto postawić na wyciszenie wieczorne i fundować maluchom zbyt wielu bodźców i atrakcji. Lepiej postawić na aktywności spokojne – układanie puzzli, czytanie książeczek czy zabawy manualne. Jeśli dziecko pragnie bliskości, dobrze, aby próbować realizować tę potrzebę zarówno z mamą jak i z tatą. Dzięki temu żaden z rodziców nie będzie zbytnio obciążony. Dzieci lepiej śpią w chłodnych pomieszczeniach z dobrą wilgotnością i w całkowitej ciemności. Jeśli światełko jest niezbędne, najlepiej, aby było w barwie ciepłej – nie pobudza ona mózgu do aktywności jak chłodne światło, w szczególności niebieskie.

W przypadku dzieci karmionych piersią i bardzo lubiących bliskość wspólne spanie może być dobrym rozwiązaniem. Czasem sprawdza się dostawka lub łóżko sąsiadujące z łóżkiem rodziców.

Jak wspomóc dziecko w wieczornym zasypianiu:

  • wieczorny rytuał
  • wieczorne wyciszenie  
  • bliskość rodziców – najlepiej na zmianę
  • wywietrzony pokój
  • optymalna temperatura – nie wyższa niż 21 stopni
  • ciemność lub delikatne ciepłe światło
  • kołysanie, spowijanie, biały szum

Jakich metod nauki zasypiania unikać:

  • nie zostawiaj dziecka do wypłakania
  • nie trenuj pozostawiania dziecku na wyznaczone okresy czasu
  • nie stresuj dziecka, niech wieczory będą okresem relaksu i wyciszenia
  • zrezygnuj z ekranów i urządzeń mobilnych wieczorem

UWAGA:

W niektórych poradnikach radzi się, aby uczyć dziecko samodzielnego zasypiania mimo płaczu i nie przejmować się, jeśli wymiotuje z płaczu i stresu. To nie są dobre rady. Taki stres może się odbić negatywnie nie tylko na zdrowiu dziecka, ale także na relacji z rodzicami.

 


Autor

Katarzyna Chmielewska-Walas

z wykształcenia kulturoznawczyni, z zawodu dziennikarka i redaktorka o niecodziennym hobby: doradczyni noszenia dzieci w chustach i nosidłach miękkich. Współautorka książki "Notatki z rodzicielstwa bliskości" (Wyd. Harmonia 2018). Mama Hani i Zosi, redaktorka portalu Dzidziusiowo.pl w latach 2018-2020.

szerokie pieluchowanie

Szerokie pieluchowanie pampersem: ile godzin dziennie?

2022-12-06
Dawniej szerokie pieluchowanie było powszechnie stosowane, między innymi w celach profilaktycznych oraz samego leczenia dysplazji stawów biodrowych. W obecnych czasach zdrowym dzieciom absolutnie się tego już nie zaleca. Szerokie pieluchowanie polega na zakładaniu pieluchy w specjalny sposób, ale tylko przy wyraźnym zaleceniu lekarza ortopedy. Proces wymaga systematyczności oraz okresowej kontroli specjalisty.
śpiące dziecko

W czym powinien spać noworodek zimą?

2022-11-23
Świeżo upieczeni rodzice zazwyczaj mają wiele dylematów. Jeden z nich to ten, w czym powinien spać noworodek zimą. Zdaniem specjalistów najlepiej sprawdza się bezpieczny śpiworek (otulacz), który zapewnia dziecku ciepło i – w przeciwieństwie do kocyka, nie zsuwa się z malca. Niezalecana jest natomiast kołderka, która może zsunąć się na twarz niemowlęcia, co będzie groziło jego uduszeniem się. Przygotowując malca do snu, należy też pamiętać o jego odpowiednim ubraniu – czyli o wygodnym pajacyku albo śpioszkach i body.
niemowlę macha rączkami przy zasypianiu

Niemowlę macha rączkami przy zasypianiu – co to oznacza?

2022-10-21
Świeżo upieczeni rodzice zawsze bacznie przyglądają się swojemu maleństwu, obserwując jego zachowania, reakcje na różne bodźce i budowanie świadomości własnego ciała. Zdarza się, że niektóre sytuacje wydają się niepokojące i wywołują wątpliwości – czy na pewno z dzieckiem wszystko jest w porządku? Przykładem mogą być momenty, gdy niemowlę macha rączkami przy zasypianiu. Warto pamiętać, że różne nieskoordynowane ruchy w pierwszych miesiącach życia są zupełnie naturalne i świadczą o rozwijaniu się układu nerwowego u malucha. Czasami niespokojne zachowania mogą świadczyć o problemach rozwojowych, należy więc przyglądać się swojemu malcowi, a wątpliwości konsultować z lekarzem. 
Ulewanie u noworodka

Ulewanie u noworodka. Jakie są przyczyny i co robić?

2022-10-04
Niemalże wszystko, co dotyczy nowonarodzonego dziecka wzbudza, przynajmniej początkowo, pewien niepokój. Zwykle trudno jest ocenić czy jakaś dolegliwość jest przejściowa i niegroźna, czy też sygnalizuje, że dzieje się coś złego. Podobnie w przypadku ulewania. Przypadłość dotyka zarówno maluszki karmione naturalnie, jak i mlekiem modyfikowanym. Jakie są więc przyczyny ulewania u noworodka, czy jest to niebezpieczne i czy można temu zapobiec?
stopa dziecka

Nożyczki dla niemowląt. Jaki zestaw do paznokci dla niemowlaka wybrać?

2022-07-01
Kto nie lubi dziecięcych, słodkich stópek? Niektórzy widząc je, myślą o… tym, jak trudnym wyzwaniem jest obcinanie paznokci u najmłodszych. Każdy rodzic pragnie, by obcinanie paznokci u niemowlęcia przebiegało sprawnie. Jakie nożyczki dla niemowląt będą najlepszym wyborem? Omawiamy pielęgnację paznokci u niemowląt, by stała się łatwa i przyjemna! Niech stópki naszych pociech znów kojarzą się tylko z całusami!
spacer z niemowlakiem

Jak ubierać niemowlaka na spacer?

2022-06-18
Jedno z najczęstszych pytań, jakie zadają sobie młodzi rodzice, brzmi: jak ubierać niemowlaka na spacer? Co zakładać maluszkowi wiosną, co zimą, a co latem? Jak sprawdzić, czy nie jest mu za zimno albo za gorąco? Po przeczytaniu tego tekstu będzie ci łatwiej skompletować garderobę dla niemowlaka i właściwie go ubrać.
niemowle

Poduszka ortopedyczna dla niemowląt: jaką wybrać? Ranking najlepszych produktów

2022-05-21
Świeżo upieczeni rodzice noworodka chcą zapewnić mu jak najlepsze warunki, które przyczynią się do prawidłowego rozwoju i wzrostu malucha. Wśród tysiąca produktów, które przystosowane są do użycia już podczas pierwszych dni życia dziecka, znaleźć można komplety pościeli do dziecięcego łóżeczka. Chociaż małe poduszki i kołderki przyciągają swoim urokiem, nie zawsze jest to najlepszy wybór do łóżeczka noworodka. Ciało tak małego dziecka znacznie różni się od ciała dorosłego człowieka. Czaszka oraz cały układ kostny są bardzo delikatne, a przez to narażone na odkształcenia. Zdaniem najlepszych specjalistów, optymalna pozycja w łóżeczku dla noworodka to ta, która pozwala na ułożenie ciała dziecka w linii prostej.