Data publikacji:

Chodzik – pomaga czy przeszkadza?

Autor: Agnieszka Kalicka

Większość dziecięcych chodzików składa się z podstawy wyposażonej w kółka, na której umieszczona jest rama podtrzymująca siedzisko ze specjalnymi otworami na nogi dziecka. Do tego, zwykle wyposażone są one w plastikową „tacę” i często różne dodatki – kolorowe, grzechoczące, grające, czy inne ruchome elementy. Taka „instalacja” miała wspomagać naukę chodzenia u dzieci, które jeszcze tej umiejętności nie posiadły, a przy tym zabezpieczać malucha przed upadkami. Czy rzeczywiście tak jest?

 

chodzik, chodzenie dziecka, raczkowanie, pierwsze kroki


Kiedy nasze maleństwo raczkuje i powoli zaczyna podrywać się do chodzenia, do głowy często przychodzi nam pomysł kupienia chodzika, żeby mu pomóc w tym procesie. A przecież chodziki wzbudzają wiele kontrowersji - wśród rodziców mają zarówno zwolenników, jak i przeciwników. Lekarze jednak nie mają wątpliwości - to urządzenie nie tylko w żadnym stopniu nie pomaga maluchowi, ale także może być bardzo szkodliwe dla jego rozwoju. Jeżeli zależy nam, by mieć zdrowe dziecko – zrezygnujmy z chodzika.

 

Nieprawidłowa postawa

Dziecko chodzące w chodziku zamiast stawać na stopach, odpycha się palcami od podłoża - jest to nieprawidłowy wzorzec postawy i ruchu. Nie dość, że maluch wyrabia sobie złe nawyki dotyczące dolnych partii nóg, nadwyręża stopy - w ten sposób może dodatkowo prowadzić do mniej lub bardziej poważnych zwyrodnień w przyszłość - problemy mogą dotyczyć m.in. łuku poprzecznego i podłużnego stopy.

 

Złe położenie bioder

Podczas poruszania się w chodziku większość ciężaru ciała skupia się na biodrach - nie jest to sytuacja normalna z fizjologicznego punktu widzenia. Nienaturalne obciążenie może prowadzić do różnych schorzeń. Poza tym dziecko jest najczęściej pochylone do przodu, co też nie ma miejsca podczas prawidłowego chodzenia.

 

 

Zła percepcja przestrzeni

Raczkując dziecko poznaje otoczenie, musi omijać leżące na drodze przedmioty, uczy się oceniać odległość. Podczas siedzenia w chodziku percepcja jest zaburzona - dziecko nie musi zwracać uwagi na przeszkody ani radzić sobie z koordynacją ruchów. Nauka chodzenia musi odbywać się stopniowo - krok po kroku, tylko wtedy dziecko ma szansę prawidłowo i bezpiecznie postawić pierwsze kroki. Chodzik daje złudną możliwość szybszego stanięcia na nogi, jednak nie ma nic wspólnego z wsparciem rozwoju dziecka.

 

Czy chodzik pomaga dziecku w rozwoju ruchowym?

Odpowiedź brzmi nie. Nic nie wskazuje na to, aby klasyczne chodziki w jakikolwiek sposób przyspieszały naukę chodzenia lub wspomagały rozwój umiejętności ruchowych. Tak naprawdę, badania wskazują, że używanie chodzika może nawet opóźniać osiąganie przez dziecko tzw. „kamieni milowych” (nowych, ważnych umiejętności) - takich jak raczkowanie, samodzielne wstawanie i samodzielne chodzenie (o kilka dni do 2-3 tygodni w porównaniu do rówieśników nie korzystającymi z chodzików). Zauważono nawet zależność pomiędzy takim opóźnieniem, a czasem spędzanym przez dziecko w chodziku. 

Dlaczego tak się dzieje? Prawdopodobnie przyczyn jest kilka:

  • dziecko mniej czasu spędza na podłodze samodzielnie eksperymentując (podnosząc się na kolana, podciągając na meblach, raczkując),
  • w chodziku ruchy, które dziecko może wykonywać, są bardziej jednostajne, trudniej o nowe doświadczenia,
  • chodzik ogranicza wzrokową kontrolę ruchów kończyn,
  • strategie ruchowe (wzorce ruchowe), które sprawdzają się w chodziku, nie mają prawa działać przy próbach samodzielnego chodzenia,
  • chodzik umożliwia przyjęcie postawy dwunożnej, pomimo tego, że układy mięśniowo-szkieletowy i nerwowy dziecka nie są jeszcze na to gotowe (może to sprzyjać powstawaniu nieprawidłowych wzorców ruchowych np. jak chodzenie na palcach, czy nieprawidłowa postawa). 

 

Czy chodzik zabezpiecza dziecko przed upadkiem?

Właściwie, pytanie powinno brzmieć: czy zabezpiecza dziecko przed urazem (bo przecież to nas tak naprawdę interesuje). Niestety nie, chodziki wręcz zwiększają to ryzyko. W związku z tym, od 2001 roku Amerykańska Akademia Pediatrii (AAP) odradza korzystanie z chodzików, natomiast w 2004 roku w Kanadzie zakazano ich sprzedaży. 
Co może się stać podczas korzystania z chodzika? Dziecko może upaść ze schodów (jest to jeden z najczęstszych problemów), czy poparzyć się lub zatruć (ponieważ dziecko sięga wyżej i może ściągnąć np. coś ze stołu). Większość wypadków ma miejsce w obecności rodziców, którzy jednak nie byli w stanie wystarczająco szybko zareagować. 

 

Co zamiast chodzika?

Lepszą alternatywą wydają się mini place zabaw typu „stationary activity centre”, które nie pozwalają dziecku się przemieszczać, i przez to zmniejszają ryzyko urazów. Jednak najlepsze dla dziecka będą po prostu zabawy na podłodze. Każde dziecko zdobywa nowe umiejętności w swoim własnym tempie i próby przyspieszania tego procesu nie wydają się przynosić jakichkolwiek korzyści, a czasami mogą wręcz zaszkodzić. W przypadku jakichkolwiek wątpliwości co do prawidłowego rozwoju dziecka, najlepiej po prostu skonsultować się z pediatrą lub fizjoterapeutą dziecięcym.  

 

 

Zdjęcie: Fotolia fot. by © NiDerLander


Autor

Agnieszka Kalicka

Jestem absolwentką kierunku lekarskiego. Studiowałam na Warszawskim Uniwersytecie Medycznym. Interesuje mnie pediatria.

 

noworodek

Wyprawka dla noworodka do domu, czyli co potrzebne dla noworodka w domu?

2022-05-01
Jakie łóżeczko? Ile śpioszków? Czy laktator jest niezbędny? Każda mama, która kompletuje wyprawkę dla noworodka, zadaje sobie te i podobne pytania. Odpowiemy na nie w tym tekście – sprawdź, jak powinna wyglądać kompletna wyprawka dla noworodka do domu.
niemowlak

Jakie zabawki dla noworodka wybrać?

2022-04-26
Wybierasz się w odwiedziny do noworodka i chcesz sprawić maluszkowi prezent? A może kompletujesz zabawki dla własnego dziecka? Niezależnie od okoliczności, przyda ci się kilka informacji oraz inspiracji. Dowiedz się, jakie zabawki dla noworodka są najbezpieczniejsze i zapoznaj się z naszą listą propozycji.
Ranking chust

Ranking chust do noszenia dzieci

2022-04-22
Chusty do noszenia dzieci już od wielu lat cieszą się dużym zainteresowaniem rodziców – bardzo ułatwiają opiekę nad maluszkiem oraz praktykowanie tzw. rodzicielstwa bliskości. Jeśli jednak nie jesteś przekonany do zakupu takiego produktu, koniecznie poznaj wszystkie zalety jego używania, które przedstawiamy poniżej. Wyjaśniamy również, czym powinna charakteryzować się najlepsza chusta do noszenia dziecka i którą warto kupić.
ranking wózków terenowych

Ranking wózków terenowych

2022-03-27
Wózek, który świetnie sprawdza się w mieście, w trudnym terenie może okazać się kłopotliwy. Jeżeli więc bardzo lubisz spacerować po lasach czy drogach szutrowych, koniecznie zerknij na nasz ranking wózków terenowych – pomożemy ci wybrać model do „zadań specjalnych”.
Ranking nosidełek

Ranking nosidełek. Jakie najlepsze?

2022-03-24
Jeśli twoje dziecko potrafi już samodzielnie trzymać prosto główkę i siedzieć, możesz nosić je w nosidle. Pamiętaj jednak, że musi być to produkt ergonomiczny, czyli taki, w którym niemowlę będzie przyjmowało fizjologiczną pozycję. Aby było ci łatwiej kupić właśnie taki model, przygotowaliśmy małe wsparcie – ranking nosidełek.
jaki materac dla noworodka

Jaki materac dla noworodka wybrać?

2022-03-10
Kupując łóżeczko dla niemowlaka, musisz rozważyć nie tylko jego wygląd i dodatkowe funkcje, ale także rodzaj materaca – musi stanowić on odpowiednie podparcie dla delikatnego kręgosłupa dziecka. Sprawdź, jaki materac dla noworodka i niemowlęcia zapewni mu zdrowy rozwój oraz komfortowy sen.
praktyczna torba do wozka

Jaka praktyczna torba do wózka?

2022-03-08
Praktyczna torba do wózka może w znacznym stopniu ułatwić młodej mamie opiekowanie się maluszkiem poza domem, dlatego jej wybór powinien być dokładnie przemyślany. Podpowiadamy, czym powinien cechować się dobry produkt i które modele są godne uwagi.