Data modyfikacji:

ZZO - znieczulenie zewnątrzoponowe

Autor: Katarzyna Moryc

Poród już nie musi kojarzyć się wyłącznie z bólem. Nowoczesne formy znieczulenia, jak znieczulenie zewnątrzoponowe są uznawane za bezpieczne dla mamy i dziecka, a do tego mogą oszczędzić rodzącej niepotrzebnego stresu.

 

zzo jak wygląda

 

ZZO - co to takiego?

Znieczulenie zewnątrzoponowe, czyli właśnie ZZO, to forma znieczulenia regionalnego, w której podane pacjentowi leki wywołują przerwanie przewodnictwa nerwowego, czyli działają przeciwbólowo.

Zabieg ten wykonuje anestezjolog po uprzednim znieczuleniu i odkażeniu miejsca wkłucia (kolejne wkłucie i podanie środków do znieczulenia zewnątrzoponowego jest bezbolesne). Następnie, za pomocą igły, lekarz umieszcza cienki, plastikowy cewnik w przestrzeni zewnątrzoponowej kręgosłupa (przestrzeń ta znajduje się blisko rdzenia kręgowego, ale nie w jego bezpośrednim sąsiedztwie, dzięki czemu ryzyko uszkodzenia rdzenia jest bliskie zera). Wkłucie wykonuje się między trzecim, a czwartym kręgiem odcinka lędźwiowego kręgosłupa. Przez cewnik preparaty przeciwbólowe docierają do płynu mózgowo-rdzeniowego, przerywają przewodnictwo nerwowe i blokują ból. ZZO jest bardzo skuteczną formą łagodzenia bólu, gdyż zmniejsza jego odczuwanie o 75% - 100%.

Czytaj więcej na temat:

ZZO a przebieg porodu

Aplikacja znieczulenia

Podczas aplikacji ZZO, możliwe są dwa warianty ułożenia kobiety:

  1. cewnik jest zakładany w pozycji bocznej - kobieta leżu na boku z nogami przyciągniętymi do klatki piersiowej),
  2. cewnik jest zakładany w pozycji siedzącej - kobieta siedzi po turecku i jest mocno pochylona do przodu.

W obu przypadkach, wykonywanie znieczulenia jest niemal bezbolesne, a znieczulana kobieta może odczuwać jedynie lekki dyskomfort.



Zalety znieczulenia zewnątrzoponowego

  • Rodząca kobieta jest w pełni przytomna i współpracuje z lekarzem i położną.
  • Odczuwane przez kobietę skurcze są łagodne i nie powodują silnego bólu.
  • Współczesne znieczulenia nie ograniczają ruchów rodzącej kobiety.
  • Bezpośrednio po porodzie, mama może przytulić dziecko, a już po kilku chwilach - może przystawić maluszka do piersi.

 

Wady znieczulenia zewnątrzoponowego

  • Niektóre badania wykazują, że podanie ZZO wydłuża II okres porodu.
  • ZZO może zaburzyć tak zwany „pik oksytocynowy”, czyli nagły wyrzut oksytocyny, który następuje przy urodzeniu dziecka. Przyspiesza on i wzmacnia ostatnie skurcze, a także, jest odpowiedzialny za proces „zakochania się matki w dziecku”.
  • Badania pokazują także, że przy porodach z użyciem znieczulenia zewnątrzoponowego częściej dochodzi do konieczności podania oksytocyny w celu przyspieszenia porodu.
  • Choć badania nie wykazały go jednoznacznie, część z nich pokazuje, że istnieje związek ZZO ze zwiększonym ryzykiem wystąpienia niższych wartości ocen w skali Apgar (w 1 i 5 minucie).

 


Powikłania znieczulenia zewnątrzoponowego

Znieczulenie zewnątrzoponowe niesie niewielkie ryzyko powikłań. Do najczęstszych należą:

  • gorączka,
  • zawroty i silne bóle głowy (zazwyczaj występują, gdy dochodzi do przebicia opony twardej w trakcie zakładania znieczulenia),
  • nudności i wymioty,
  • ból pleców,
  • świąd ciała,
  • powstanie krwiaka w przestrzeni zewnątrz oponowej (ryzyko wynosi mniej niż 1 : 150 000),
  • niedociśnienie (występuje u ok. 805 rodzących kobiet)

 

 

Kiedy nie można zastosować ZZO?

To, czy kobieta chce otrzymać znieczulenie zewnątrzoponowe to jedno. Inną sprawą jest czy może. Nie każda z nas kwalifikuje się do otrzymania tego rodzaju znieczulenia. ZZO nie można podać, gdy:

  • kobieta przyjmuje niektóre leki (głównie przeciwzakrzepowe),
  • kobieta cierpi na poważną chorobę układu krwionośnego (np. zaburzenia krzepnięcia krwi, małopłytkowość, chorobę hemolityczną), ma padaczkę lub inną chorobę neurologiczną,
  • lekarz nie jest w stanie znaleźć odpowiedniego miejsca na wkłucie, na przykład z powodu wady kręgosłupa, czy dużej masy ciała, lub gdy kobieta ma świeżą ranę na plecach w obszarze podania ZZO
  • kobieta obficie krwawi podczas porodu,
  • ciężarna jest uczulona na środek znieczulający
  • w szpitalu nie pracuje na stałe anestezjolog,
  • poród jest już w zaawansowanej fazie – podanie znieczulenia zewnątrzoponowego ma sens, gdy rozwarcie wynosi od 3 cm do 7 cm.

Czyta również:

Poród naturalny - przebieg krok po kroku

Późne odcięcie pępowiny to same korzyści dla dziecka


Autor

Katarzyna Moryc

Jestem pracującą mamą trzech synów i zarazem trzech wcześniaków - Marcela, Maćka i Mateusza, uwielbiam nowe wyzwania, zwłaszcza takie, które pozwalają mi się rozwijać i zdobywać nowe umiejętności. Potrafię szare i nudne zamienić w coś świeżego, uwielbiam wszystko, co kreatywne. Staram się wychowywać dzieci w duchu bliskości, jestem fanką chust i pieluch wielorazowych. Prowadzę blog KreacjoWariacje.pl

Komentarze
21-10-2019
Ocena:
A ja mialam zzo i porod byl bezbolesny jak sie skoncyzky dwie dawki zzo to juz trzeciej nie dostałam i wtedy bylo do oonca porodu 3 h bardzo mnie wtedy bolalo ale juz nie moglam dostać 3 dawki bo bylo blisko rozwiazania ..mogi mialam sztywne nie moglam wstac z lozka zeby pochodzić ale polecam
01-01-2018
Ocena:
Bardzo wydluzylo 2 fazę porodu, oslabilo sile i częstotliwość skurczy. Mam porównanie z poprzednimi dwoma poradami siłami natury bez znieczulenia i nie zdecydowałam sie powtórnie na zzo.
24-08-2015
Ocena:
Troszkę kłamiecie państwo że jest takie bezpieczne... zapraszam na blok porodowy...
poród w domu

Jak wygląda poród w domu? O czym musisz wiedzieć?

2025-12-12
Coraz więcej rodziców rozważa poród domowy jako alternatywę dla szpitala. Dla jednych to możliwość zachowania intymnej atmosfery, dla innych – szansa na uniknięcie niepotrzebnych interwencji medycznych. Poród w domu może być pięknym i bezpiecznym doświadczeniem, ale wymaga rzetelnego przygotowania i świadomości zarówno zalet, jak i ryzyka.
Kilka rzeczy do porodu, o których mogłaś nie pomyśleć

Kilka rzeczy do porodu, o których mogłaś nie pomyśleć

2025-10-15
Poród to niezwykle emocjonujący i wymagający czas, w którym komfort rodzącej matki ma kluczowe znaczenie. Poza podstawowymi rzeczami, takimi jak koszula do porodu, wyniki badań czy podkłady poporodowe, warto zadbać o drobiazgi, które mogą uczynić ten wyjątkowy moment bardziej komfortowym. Choć poród może trwać różnie długo, to odpowiednie przygotowanie pozwala zminimalizować stres, co sprzyja szybszemu i bezpiecznemu przyjściu dziecka na świat.
lewatywa przed porodem

Lewatywa przed porodem. Co musisz wiedzieć?

2025-08-25
Kiedy zbliża się moment narodzin dziecka, przyszli rodzice starają się zadbać o każdy szczegół. Pytania dotyczące porodu, znieczulenia, planu porodu czy też kwestii higieny osobistej często pojawiają się w głowach kobiet przygotowujących się do tego wyjątkowego dnia. Jednym z tematów, który wciąż budzi wiele wątpliwości, jest lewatywa przed porodem. Czy nadal się ją stosuje? Czy jest konieczna? A może można z niej całkowicie zrezygnować?
jak przyspieszyć poród

Jak wywołać i przyspieszyć poród?

2025-07-23
Oczekiwanie na poród to czas pełen emocji, napięcia i niecierpliwości. Szczególnie, gdy minął już termin porodu, a maluszek zdaje się nie spieszyć z wyjściem na świat. W takiej sytuacji wiele przyszłych mam szuka informacji, jak naturalnie przyspieszyć poród. Warto jednak pamiętać, że organizm kobiety ma swój rytm i plan i choć istnieją sposoby wspierające rozpoczęcie porodu, nie wszystkie są skuteczne, a część z nich wymaga konsultacji z lekarzem. W tym artykule przyjrzymy się metodom naturalnym i medycznym, które mają na celu stymulację porodu, opierając się na aktualnej wiedzy naukowej.
Czy poród zawsze musi być bolesny?

Poród jak po maśle: Na czym polega metoda Butter Birth i jak może ułatwić poród?

2024-12-20
Wiele kobiet marzy o tym, aby ich poród przebiegł szybko, sprawnie i bez komplikacji. Czy jest to możliwe? Metoda Butter Birth, określana jako „poród jak po maśle”, przyciąga uwagę przyszłych mam, oferując techniki, które mogą pomóc w łagodniejszym przejściu przez ten wyjątkowy moment. Na czym polega ta metoda i jakie korzyści może przynieść? Odpowiadamy!
wyprawka do szpitala

Wyprawka do szpitala – jak ją przygotować, aby czuć się spokojnie i komfortowo?

2024-09-30
Przygotowanie wyprawki do szpitala to ważny krok przed porodem. To moment, kiedy każda przyszła mama chce mieć pewność, że ma wszystko, co potrzebne, zarówno dla siebie, jak i dla maluszka. Dowiedz się, co zabrać na porodówkę, aby być w pełni przygotowaną i poczuć się komfortowo w tym wyjątkowym momencie. Podpowiemy również, jak przygotować się psychicznie na te wyjątkowe chwile.
Co kupić na baby shower

Prezent dla przyszłej mamy: 10 oryginalnych propozycji

2024-09-09
Przyjaciółka, siostra lub partnerka spodziewa się dziecka, a ty nie wiesz, co podarować jej po porodzie? Wręczenie upominku mamie jest niezwykle miłym gestem, który pomoże jej lepiej odnaleźć się w nowej roli i podjąć życiowe wyzwanie z większą werwą. Dziś przedstawiamy 10 oryginalnych prezentów dla mamy po porodzie, a także garść propozycji, które sprawdzą się z okazji baby shower.