Data modyfikacji:

Leki antydepresyjne i inne leki psychotropowe a karmienie piersią

Autor: Tomasz Nęcki - Lekarz

Często powtarzany mit mówi, że mama stosująca leki psychotropowe nie może karmić piersią dziecka. Tymczasem stosowanie leków psychotropowych nie jest bezwzględnym przeciwwskazaniem do karmienia dziecka piersią. Mama stosująca leki psychotropowe może karmić, ale przy podejmowaniu decyzji o leczeniu trzeba wziąć pod uwagę wiele czynników, dlatego niezbędna może być konsultacja z dodatkowym specjalistą.

 

Dzięki badaniom udało się wytypować te leki psychotropowe, które według najnowszej wiedzy są bezpieczne podczas karmienia piersią.

 

Leki antydepresyjne bezpieczne przy karmieniu piersią

W przypadku np. leków antydepresyjnych z grupy inhibitorów wychwytu zwrotnego serotoniny najbezpieczniejsze wydaje się przyjmowanie przez karmiącą takich substancji, jak:

  • paroksetyna  
  • sertralina

 

Leki przeciwlękowe dozwolone przy karmieniu piersią

Jeżeli chodzi o leki stosowane w przypadku silnego lęku bezpieczne są:

  • benzodiazepiny

W dotychczas przeprowadzonych badaniach nie zaobserwowano wystąpienia działań niepożądanych u większości dzieci tych matek, które w czasie laktacji je przyjmowały.

 

Leki normorytmiczne dozwolone przy karmieniu piersią

Z kolei w przypadku leków normalizujących nastrój (normotymicznych) stosunkowo bezpieczne wydaje się przyjmowanie przez karmiącą:

  • walproinianów
  • karbamazepiny

Nieco większe trudności występują przy leczeniu matki solami litu – w tym przypadku, ze względu na możliwość wystąpienia zaburzeń czynności tarczycy czy odwodnienia u dziecka, konieczne jest w trakcie leczenia matki tymi środkami czujne obserwowanie stanu dziecka.

 

leki antydepresyjne a karmienie piersią

fot. Unsplash.com

Czy leki psychotropowe mogą przedostawać się do kobiecego mleka?

Ogólnie wszystkie leki psychotropowe – w mniejszym lub większym stopniu – mogą przechodzić do matczynego pokarmu. Nie zawsze to, że lek znajduje się w matczynym mleku musi prowadzić do jakichkolwiek zagrożeń u dziecka.  Jeśli konieczne jest zastosowanie leku spoza bezpiecznej listy, lekarz biorąc pod uwagę m.in. wiek dziecka, okres półtrwania leku i inne czynniki, może zlecić leczenie dostosowane do potrzeb pacjentki.

 

Jak dobrać leczenie lekami psychotropowymi u karmiącej mamy

Dobierając odpowiedni dla karmiącej mamy lek psychotropowy, specjaliści kierują się zwykle tzw. klasyfikacją Hale’a. Określa ona to, czy lek jest bezpieczny dla dziecka. Wyróżnia się w niej pięć kategorii, gdzie do L1 zaliczane są środki, które są najbezpieczniejsze, z kolei do L5 preparaty uznawane za szkodliwe.

Mama może trafić do specjalisty, który stwierdzi, że nie ma sensu zmieniać u niej farmakoterapii, a po prostu lepiej jest zaniechać karmienia piersią. Takie postępowanie nie jest godne pochwały: młoda mama powinna więc podziękować wtedy lekarzowi i poszukać takiego, który będzie miał nie tylko najbardziej aktualną wiedzę, ale który będzie również starał się pomóc pacjentce spełnić jej oczekiwania, które w opisywanej sytuacji dotyczą możliwości naturalnego karmienia dziecka. Przy tej okazji warto skonsultować się nie tylko z psychiatrą, ale także pediatrą lub Certyfikowanym Doradcą Laktacyjnym, który jest na bieżąco z najnowszą wiedzą na temat laktacji.

 


Zaniechanie leczenia zaburzeń psychicznych może być groźne

O tym, że karmienie piersią jest najkorzystniejszą metodą żywienia noworodków i niemowląt nie trzeba nikogo przekonywać. Mleko mamy jest idealnym pokarmem dla dziecka: jest zbilansowane pod względem zawartości składników odżywczych, ale i witamin oraz przeciwciał. O tym, jak doskonały jest to pokarm, może przekonać również to, że skład mleka podlega zmianom – w pierwszych dobach życia w mleku matki znajdują się substancje, których najbardziej potrzebuje wtedy noworodek, później zaś – kiedy zmieniają się potrzeby dziecka – zmienia się również i skład mleka.

Młode mamy – cierpiące np. na depresję czy zaburzenia lękowe – może pomyśleć o tym, aby dla dobra malucha odstawić stosowane przez siebie leki. Takie postępowanie nie jest zalecane. W świetle przeprowadzonych badań okazuje się bowiem, że zaniechanie leczenia środkami psychotropowymi – w sytuacji, kiedy stan pacjentki prowadzi do takiej konieczności – może przynosić zdecydowanie więcej szkód niż korzyści.

Mama, która zmaga się z depresją, bez potrzebnych jej leków może mieć ograniczone możliwości objęcia dziecka dostateczną opieką. Szczególnie dotyczy to tych pacjentek, które leki przeciwdepresyjne przyjmowały jeszcze przed ciążą lub które zaczęły je przyjmować już w trakcie ciąży. Inne bywa z kolei postępowanie w sytuacji, kiedy u pacjentki jakieś zaburzenia psychiczne – np. właśnie zaburzenia depresyjne – pojawiają się już po zakończeniu ciąży. W takiej sytuacji początkowo młodej mamie może zostać zaproponowana psychoterapia, jednakże czasami  farmakoterapia  również musi zostać włączona.

 

Karmienie w trakcie leczenia lekami psychotropowymi: zawsze konieczna jest ostrożność

Nawet jeżeli karmiąca mama stosuje lek psychotropowy, który uznawany jest za stosunkowo bezpieczny, to zawsze musi się ona obserwować dziecko. Ze względu na to, że zażywanie leków psychotropowych w okresie laktacji nie zostało jeszcze dostatecznie dokładnie przebadane, u maluszków mogą pojawiać się różne problemy, których występowania dotychczas jeszcze nie zaobserwowano.

Koniecznie należy skontaktować się z lekarzem jeśli dziecko:

  • dziecko staje się nadmiernie senne
  • wyjątkowo pobudzone
  • gdy stanie się ono płaczliwe
  • wystąpią u niego jakiekolwiek niepokojące odchylenia

Mama powinna zawsze poinformować odwiedzanego specjalistę o tym, że stosuje ona środki psychotropowe i że mogą być one odpowiedzialne za dziwaczne lub trudne do wyjaśnienia dolegliwości u dziecka.

 

Źródła:

Becker M. A. et al., Leki psychotropowe a karmienie piersią, Psychiatria po Dyplomie, Tom 6, Numer 5, 2009

Tripathi B.M., Majumder P., Lactating Mother and Psychotropic Drugs, Mens Sana Monogr. 2010 Jan-Dec; 8(1): 83–95

Czytaj również:

Depresja poporodowa

 


Autor

Tomasz Nęcki - Lekarz

Jestem absolwentem Uniwersytetu Medycznego w Poznaniu. Spośród wszystkich medycznych specjalności najbardziej interesują mnie aspekty związane z pediatrią i psychiatrią – planuję specjalizować się w psychiatrii dzieci i młodzieży. Wolne chwile spędzam na czytaniu (nie tylko medycznych pozycji ) oraz staram się jak najwięcej czasu spędzać na świeżym powietrzu – jazda na rowerze czy spacery najlepiej mnie relaksują.

Komentarze
15-10-2019
Ocena:
Cześć Magda, mam identycznie jak ty przed ciąża bałam paroxinor, a teraz w trakcie biorę miravil, termin porodu mam za dwa miesiące i zastanawiam się co mogę brać już od dnia porodu...
19-09-2019
Ocena:
Witam, przed ciąża przyjmowałam lek paroxion, w trakcie ciąży stosuje miravil, za trzy miesiące mam razwiazanie ciąży, jaki lek z tych dwóch mogę przyjmować podczas karmienia piersią?
18-12-2018
Ocena:
Dzień dobry. Mam 5 miesięczne dziecko. Od dwóch miesięcy źle się czuję. Jestem bardzo nerwowa. Karmie dziecko piersią. Czy mogę brać jakieś leki uspokajające? Proszę o pomoc.
23-11-2018
Ocena:
nie brałam żadnych leków, a karmiłam 6 miesięcy. A jak tylko miałam problemy z brodawkami, to od razu stosowałam krem z motherlove, który nie tylko łagodził ból ale był bezpieczny dla mojego dziecka
02-07-2018
Ocena:
Dzień dobry, owszem, istnieje taka możliwość. W przypadku jednak depresji poporodowej konieczne jest dokonanie dokładnej oceny stanu psychicznego młodej mamy. W łagodniejszych przypadkach depresji poporodowej typowo zalecane są oddziaływania psychoterapeutyczne, w sytuacji jednak, kiedy depresja ma znacznie większe nasilenie, zalecane pacjentce mogą być leki p-depresyjne. Nie ma tutaj jednego schematu - wszystko zależy od stanu pacjentki i od decyzji jej lekarza prowadzącego. Pozdrawiam serdecznie :)
02-07-2018
Ocena:
Panie doktorze, czy można leczyć tabletkami depresję poporodową?
ręczne odciąganie pokarmu

Ręczne odciąganie pokarmu – jak to zrobić?

2022-07-17
U niemal każdej młodej mamy prędzej czy później pojawia się potrzeba odciągnięcia mleka. Nie każda jednak dysponuje laktatorem. Na szczęście nadmiar mleka można odprowadzić również ręcznie – i nie jest to wcale tak trudne, jak mogłoby się wydawać. Sprawdź, jak ręcznie odciągać pokarm, aby poczuć ulgę i nie zrobić sobie krzywdy.
odciąganie pokarmu

Co ile godzin odciągać pokarm laktatorem?

2022-07-16
Świeżo upieczone mamy, które rozpoczynają „przygodę” ze ściąganiem mleka, zazwyczaj mają mnóstwo wątpliwości dotyczących tej czynności. Jak przyłożyć laktator? Jaki tryb włączyć? Co ile godzin odciągać pokarm laktatorem? Dzisiaj skupimy się przede wszystkim na ostatnim z wymienionych zagadnień. Sprawdź, ile trwa odciąganie pokarmu laktatorem elektrycznym i jak często w ciągu doby powinnaś powtarzać tę czynność.
odciąganie pokarmu

Odciąganie pokarmu, czyli jak odciągać pokarm. Jak go przechowywać?

2022-07-15
Powrót do pracy, trudności z karmieniem piersią czy konieczność pozostawienia dziecka z osobą trzecią – różne są powody, dla których koniecznie może okazać się odciąganie pokarmu. Wbrew pozorom, wcale nie jest ono intuicyjnie proste – młodym mamom często przytrafiają się błędy, które mogą wpłynąć na ilość uzyskiwanego mleka albo nawet na stan piersi. Dowiedz się, jak odciągać pokarm  w prawidłowy sposób i jak go potem przechowywać.
matka karmiąca piersią

Czy wybudzać noworodka do karmienia?

2022-07-10
Pytanie, czy wybudzać noworodka do karmienia, dręczy wielu świeżo upieczonych rodziców. Wbrew pozorom odpowiedź nie jest oczywista. Niektórzy twierdzą, że to absolutnie konieczne, inni – że dziecko samo obudzi się, gdy będzie głodne, więc należy pozwolić mu spać. Sprawdź co mówią na ten temat specjaliści. Wyjaśniamy również, czy wybudzać noworodka karmionego mlekiem modyfikowanym.
mleko matki

Ile razy można podgrzewać mleko matki?

2022-07-07
Matczyne mleko jest dla niemowlęcia najcenniejszym pokarmem. Nic zatem dziwnego, że mamom, które wkładają dużo wysiłku w jego ściąganie i odpowiednie przechowywanie, trudno jest wylać niedopite resztki. A może wcale nie muszą tego robić? Sprawdź, ile razy można podgrzewać mleko matki i w jaki sposób robić to poprawnie.
wklady laktacyjne

Jakie wkładki laktacyjne wybrać?

2022-04-24
Do grupy gadżetów, które są bardzo przydatne młodej mamie, należą wkładki laktacyjne – warto je kupić jeszcze przed przyjściem dziecka na świat. Jeśli nie wiesz, jakie wybrać, świetnie trafiłaś – podpowiemy ci, jakie wkładki laktacyjne wybrać i czym różnią się od siebie poszczególne ich rodzaje.
jak rozpoznać brak pokarmu w piersiach

Brak pokarmu po porodzie: jakie mogą być przyczyny?

2022-04-11
Jak rozpoznać brak pokarmu w piersiach? Czy da się temu zapobiec? Poznaj przyczyny zaburzeń laktacji po porodzie. Dowiedz się, jak wspomóc produkcję pokarmu domowymi sposobami. Sprawdź, dlaczego kobiety myślą, że mają za mało pokarmu.