Data modyfikacji:

Przepuklina pachwinowa i mosznowa

Autor: Maciej Pawłowski - Lekarz

Przepuklina pachwinowa to przemieszczenie się zawartości jamy brzusznej (najczęściej jelit) przez kanał pachwinowy. Przepuklina u dziecka jest dość częstym zjawiskiem, ale naprawdę groźna może być gdy dochodzi do jej uwięźnięcia. Zazwyczaj ujawnia się jeszcze przed pierwszym rokiem życia i dotyka częściej chłopców niż dziewczynek. Jak ją rozpoznać, kiedy udać się do lekarza i czy konieczna będzie operacja? Wszystkiego dowiecie się z poniższego artykułu.

 

Przewijanie niemowlaka

 

Kiedy mówimy o przepuklinie?

Przepukliną nazywa się patologiczne uwypuklenie zawartości jamy ciała. Głównie takie uwypuklenie dotyczy jamy brzusznej, w której następuje nieprawidłowe przesunięcie się narządów wewnętrznych lub ich części w miejsca, w których nie powinny się one znajdować. Narządy wciskają się przez otwór lub słaby punkt w otaczającym je mięśniu lub tkance łącznej i uwypuklają się pod skórą w postaci guzka. Przepukliny można podzielić na wiele rodzajów:

  • zewnętrzne/wewnętrzne,
  • wrodzone/nabyte,
  • odprowadzalne/nieodprowadzalne.

 

Czym się charakteryzuje przepuklina pachwinowa?

Proces powstawania przepukliny pachwinowej najłatwiej jest wytłumaczyć na przykładzie chłopców. W okresie życia płodowego ich jądra przez pewien czas znajdują się w brzuchu, a następnie schodzą do moszny przez kanał pachwinowy. Szczelina, którą jądra przedostają się na właściwe miejsce powinna zarosnąć. Gdy tak się nie dzieje powstaje przepuklina.

 

Przepuklina pachwinowa to zdecydowanie najczęstsza wada wrodzona u dzieci. Dotyka głównie chłopców, a według statystyk może pojawić się u od 3 do 4% wszystkich niemowląt. Warto zaznaczyć, że zdecydowanie częściej przepuklina występuje u wcześniaków, co jest wynikiem niedokończonego zamykania się uchyłka pochwowego otrzewnej u dzieci przedwcześnie urodzonych.

 


W jaki sposób możemy ją rozpoznać?

Najczęstszym objawem przepukliny pachwinowej jest pojawienie się miękkiego guzka powyżej pachwiny. Często przepuklina u dziecka ma tak niewielkie rozmiary, że rodzice dowiadują się o niej podczas rutynowych badań lekarskich. Gdy guz jest większy, zazwyczaj do jego odkrycia dochodzi podczas przewijania. Szukać go powinniśmy u chłopców na granicy wzgórka łonowego i moszny, a u dziewczynek w obrębie wzgórka łonowego w kierunku wargi sromowej większej. Guzek zachowuje się w bardzo charakterystyczny sposób:

  • przy płaczu, krzyku lub  kaszlu dziecka, guzek powiększa się (mamy do czynienia ze zwiększeniem ciśnienie w obrębie jamy brzusznej),
  • a w stanie spokoju (na przykład podczas snu) - zmniejsza się.

 

UWAGA! Badanie przepukliny pachwinowej powinno odbywać się na stojąco.

 

Przepuklina pachwinowa dzieli się na skośną, która przechodzi przez kanał pachwinowy oraz prostą, która przez taki kanał nie przechodzi. W przypadku zejścia worka przepuklinowego do moszny będziemy mówić o przepuklinie mosznowej.

 

Jak widzicie guzek może pojawiać się i znikać. Jednakże jego chwilowy brak nie oznacza wyleczenia. Natura sama nie naprawi swojego błędu, a szczelina w pachwinie nie zrośnie się samoistnie.

 


Uwaga na groźne skutki uwięźnięcia przepukliny!

  • Najgroźniejszym powikłaniem przepukliny pachwinowej jest jej uwięźnięcie. Każda przepuklina posiada wrota, kanał, worek oraz zawartość. U chłopców do worka przepukliny dostają się najczęściej pętle jelita cienkiego i to może mieć bardzo groźne skutki. Nagromadzenie zawartości powoduje bowiem powiększenie się worka przepuklinowego, a napięty pierścień kanału pachwinowego może uniemożliwić cofnięcie się zawartości worka do jamy brzusznej.

 

Uwięźnięta przepuklina spowoduje objawy niedrożności jelita wynikające z jego ucisku i niedokrwienia – dziecko będzie niespokojne, może wymiotować, w badaniu guzek będzie twardy i bolesny.

 

  • U dziewczynek stwierdza się sprężysty guzek na granicy wzgórka łonowego i wargi sromowej większej. W worku przepukliny może znaleźć się również jajnik, a w przypadku dłuższego uwięźnięcia przepukliny, może dojść nawet do jego martwicy.
  • Innym groźnym skutkiem u obu płci jest sepsa (infekcja uogólniona) z wszystkimi jej następstwami, ze zgonem włącznie – dochodzi wtedy do martwicy uwięźniętej części jelita.

 

Jak widzicie konsekwencje przepukliny pachwinowej mogą być bardzo poważne, dlatego w takich sytuacjach nie ma na co czekać! Konieczna jest natychmiastowa wizyta u chirurga dziecięcego. Jeśli się do niego wybieracie, ważna rzecz. Pamiętajcie aby przed wizytą nie podawać dziecku jedzenia i czy picia ponieważ może dojść do aspiracji treści żołądkowej do płuc.

 

 


Mamy diagnozę - przepuklina pachwinowa - i co dalej?

Rozpoznanie przepukliny pachwinowej stanowi wskazanie do leczenia operacyjnego. Pilnego leczenia wymagają dzieci z przepukliną uwięźniętą. Pozostałe zabiegi można wykonać w trybie planowym, również w ramach „chirurgii jednego dnia”. Obecnie stosuje się dwie alternatywne metody leczenia operacyjnego. Pierwsza z nich polega na nacięciu skóry w pachwinie, otwarciu kanału pachwinowego, następnie wypreparowaniu worka przepuklinowego, który się przecina i zaszywa w miejscu wyjścia z jamy brzusznej. Druga to metoda laparaskopowa, stosowana głównie u dzieci powyżej 6. miesiąca życia.

 

Tuż po operacji zaleca się nie moczyć rany przez 3. dni, a aktywność fizyczną zmniejszyć przez okres 1.-2. tygodni. W razie bólu po operacji należy podać leki przeciwbólowe.

 

Dobrą informacją dla rodziców jest fakt, że nawrót przepukliny u operowanych dzieci jest bardzo rzadki i na ogół nie przekracza 5% przypadków.

 

Zdjęcie: Fotolia by © Podfoto All rights reserved


Autor

Maciej Pawłowski - Lekarz

Jestem lekarzem w trakcie specjalizacji z pediatrii w Łodzi. Oprócz zagadnień związanych z medycyną interesuję się sportem i językami obcymi.

Komentarze
08-02-2018
Ocena:
Wyczerpujący artykuł. Dziękuję, bo szukałam informacji na ten temat.
03-09-2016
Ocena:
Zazwyczaj takie slabe miejsca znajduja sie w okolicy pepka dziecka i to wlasnie przepuklina pepkowa jest najczestsza dolegliwoscia noworodkow i malych dzieci. Zdarza sie jednak, ze dziura pojawia sie u niemowlaka w okolicy pachwiny lub w przypadku chlopcow w mosznie. Mowimy wtedy o przepuklinie pachwinowej i mosznowej.
czemu niemowlak skrzeczy

Czemu niemowlak skrzeczy?

2023-01-26
Lekarze pediatrzy często słyszą od zaniepokojonych rodziców pytanie, czemu niemowlak skrzeczy. Na szczęście skrzeczenie, czy też charczenie u niemowlaka rzadko wywołane jest zaburzeniami rozwoju albo poważnymi infekcjami. W większości przypadków za tę przypadłość odpowiada zwykła sapka, fizjologiczna wiotkość krtani albo niedrożność noska wynikająca z kataru. Wyjaśniamy, kiedy warto udać się do lekarza z charczącym niemowlęciem i jak poradzić sobie z tą przypadłością domowymi sposobami.
sposoby na trądzik niemowlęcy

Sposoby na trądzik niemowlęcy

2023-01-14
Aż 20 proc. niemowlaków ma trądzik niemowlęcy. Wypryski na buzi maluszka bardzo niepokoją rodziców. Trądzik niemowlęcy to dolegliwość, która zwykle mija sama i nie ma nic wspólnego ani z dietą mamy karmiącej piersią, ani z alergią dziecka. Podpowiadamy, co stosować na trądzik niemowlęcy.
Noworodek nie chce spać

Czemu noworodek nie chce spać? 10 najczęstszych powodów

2022-12-28
Próbowałaś już wszystkiego, a mimo to twoje dziecko wciąż nie chce zasnąć? Domownicy stale chodzą niewyspani przez nowego, małego członka rodziny? Koniecznie przeczytaj ten artykuł – być może umknął ci jeden ze szczegółów, który dla twojego maluszka ma wielkie znaczenie. Odpowiadamy, czemu noworodek nie chce spać i jak sobie z tym poradzić.
biegunka przy ząbkowaniu

Biegunka przy ząbkowaniu u niemowlaka. Co podać?

2022-12-28
Za najważniejsze objawy ząbkowania u dzieci uważane są obfite ślinienie się maluszka i pocieranie dziąsłami o różne przedmioty. Mniej oczywista jest biegunka, choć bardzo często towarzyszy ona procesowi wyrzynania się pierwszych ząbków. Sprawdź, jak wygląda biegunka przy ząbkowaniu i co robić w razie jej wystąpienia.
inhalator

Jaki inhalator dla niemowlaka wybrać?

2022-12-28
Inhalacja to bezpieczna i skuteczna metoda leczenia infekcji dróg oddechowych u dzieci i dorosłych. Aby jednak ją zastosować, konieczne jest odpowiednie urządzenie, czyli nebulizator (potocznie zwany inhalatorem). Sprawdź, jaki inhalator dla niemowlaka warto wybrać.
inhalacja niemowlaka

Inhalacja niemowlaka – z czego robić i jak inhalować?

2022-12-28
Inhalacja to zabieg, dzięki któremu można podać leki bezpośrednio do dróg oddechowych albo nawilżyć błony śluzowe dziecka. Jedną z odmian inhalacji jest nebulizacja, czyli podawanie leków lub roztworu soli fizjologicznej w postaci mgiełki, przy pomocy specjalnego urządzenia zwanego nebulizatorem (potocznie: inhalator). Przeczytaj, jak powinny wyglądać inhalacje u niemowlaka, które leki można podać maluszkowi bez konsultacji z lekarzem i jak wybrać odpowiedni sprzęt.
małopłytkowość u noworodka

Małopłytkowość u noworodka. Co to jest małopłytkowość u dziecka?

2022-12-27
Niski poziom płytek krwi u noworodka - dla świeżo upieczonego rodzica brzmi to enigmatycznie i przerażająco. Co to jest małopłytkowość i jakie niesie za sobą konsekwencje? Jakie są objawy małopłytkowości u noworodka? Odpowiedzi na te i inne pytania znajdziesz w poniższym artykule.