Data modyfikacji:

Choroby wirusowe w ciąży

Autor: Tomasz Nęcki - Lekarz

Choroby wirusowe w ciąży są groźne zarówno dla matki, jak i dla płodu – doprowadzać one mogą m.in. do porodu przedwczesnego, ale i być przyczyną wad wrodzonych u dziecka. Które z chorób wirusowych są najgroźniejsze? Jakie postępowanie wdraża się u ciężarnej, która zachoruje na jakąś chorobę wirusową? Co zrobić, gdy podejrzewamy, że kobieta w ciąży miała kontakt z wirusem?

choroby wirusowe w ciąży

fot. pixabay

 

Każda z popularnych chorób wirusowych wymaga innego postępowania. Przeczytaj, co zrobić, jeśli kobieta w ciąży miała kontakt z różyczką, ospą wietrzną, odrą czy wzw.

Różyczka w ciąży

Różyczka jest szczególnie groźną dla dziecka chorobą wirusową. W sytuacji, kiedy matka zarazi się nią w pierwszym trymestrze ciąży, stwarza ona bowiem zagrożenie wystąpienia bardzo poważnych wad wrodzonych u dziecka, m.in. ślepoty, wad serca czy głuchoty.

W przypadku różyczki najważniejsza jest jedna rzecz: zaszczepienie się przeciwko niej. Odporność na wirusa różyczki daje również przebycie choroby w przeszłości (najczęściej w dzieciństwie). Jeżeli kobieta planująca ciążę nie była szczepiona i nie miała nigdy różyczki, polecane jest jej zaszczepienie się przeciwko tej chorobie. Wtedy, kiedy do zakażenia dojdzie we wczesnej ciąży, zapobieżenie skutkom choroby u dziecka może nie być już możliwe – to właśnie przemawia za tym, aby naprawdę rozważyć szczepienie na różyczkę przed podjęciem starań o malucha.

 

 

Ospa wietrzna w ciąży

Ospa wietrzna w ciąży występuje rzadko – i bardzo dobrze, bo jej konsekwencje mogą być bardzo poważne. Choroba może doprowadzić zarówno do poronienia, jak i do atrofii kończyn, zapalenia siatkówki i naczyniówki oka czy zaburzeń rozwoju mózgu dziecka. Szczęśliwie takie powikłania ospy wietrznej występują rzadko i raczej wtedy, kiedy choroba rozwinie się we wczesnym etapie ciąży. Inne problemy mogą zaś wystąpić u dziecka, którego mama zachorowała na ospę dopiero w trzecim trymestrze ciąży – dochodzić może bowiem wtedy do tego, że maluch zachoruje na ospę zaraz po przyjściu na świat.

Z ospą jest podobnie jak z różyczką – jeżeli matka wcześniej nie chorowała i nie była szczepiona, to powinna ona przed staraniami o ciążę rozważyć szczepienie przeciwko temu schorzeniu. Wtedy zaś, kiedy pacjentka zaobserwuje u siebie potencjalne objawy tej choroby, pilnie powinna ona udać się do lekarza – możliwe jest, że podjęta zostanie decyzja o podawaniu jej leków przeciwwirusowych (głównie acyklowiru).

CZYTAJ WIĘCEJ: Czy warto szczepić dziecko przeciwko ospie?

Odra w ciąży

Odra jest kolejnym zagrożeniem dla przyszłej mamy i jej płodu. Jednostka ta może doprowadzić do takich komplikacji, jak poród przedwczesny czy niska masa urodzeniowa u dziecka. W przypadku tego schorzenia nie ma skutecznych leków przeciwwirusowych – najważniejsze więc jest zapobieganie jego występowaniu poprzez korzystanie ze szczepień ochronnych.

Grypa w ciąży

Grypa to prawdopodobnie jedna z najczęstszych chorób wirusowych, na które zapadać mogą ciężarne. O tym, że grypa jest groźna dla osób na nią chorujących, przekonywać prawdopodobnie nikogo nie trzeba. Różne są natomiast zdania na temat tego, do jakich konsekwencji może doprowadzić zachorowanie na grypę w ciąży. Pojawia się jednak coraz więcej doniesień naukowych, według których grypa może doprowadzić czy to do porodu przedwczesnego, czy też do zbyt niskiej masy urodzeniowej u dziecka.

Leki przeciwko grypie, stosowane w razie jej wystąpienia, mają przede wszystkim za zadanie skracać czas trwania objawów choroby – niekoniecznie będą one w stanie zapobiec potencjalnym powikłaniom infekcji u dziecka. Aby więc zminimalizować ryzyko negatywnego wpływu schorzenia na płód, trzeba po prostu zapobiegać jego wystąpieniu. Tutaj znowu pojawia się wątek szczepień – w przypadku grypy zaszczepić się przeciwko niej można przez cały okres trwania ciąży.



Wirusowe zapalenia wątroby a ciąża

Z grupy wirusowych zapaleń wątroby największe zagrożenie związane jest z wirusem HCV – w przypadku zakażenia tym patogenem nie ma możliwości zapobiegnięcia przeniesienia jego z matki na dziecko. Lepsza jest sytuacja w przypadku zakażeń wirusem typu B – stosowanie przez matkę w czasie ciąży leków przeciwwirusowych, zakończenie jej drogą cięcia cesarskiego czy podawanie (matce, a także dziecku po porodzie) swoistej surowicy przeciwko HBV mogą znacząco zredukować ryzyko przeniesienia wirusa z matki na dziecko.

Najlepsza sytuacja dotyczy jednak jeszcze innego typu WZW – zapalenia wątroby typu A. Otóż ta akurat choroba przebiega tylko w postaci ostrej – nie przybiera ona formy przewlekłej – a do tego ryzyko, że płód zarazi się nią od matki, jest bardzo niskie.

HIV a ciąża

Zakażenie wirusem HIV u matki jest groźne nie tylko ze względu na to, że stwarza ono zagrożenie tym, że wirus pojawi się i u dziecka. Patogen może bowiem sprzyjać różnych powikłaniom, takim jak np. poród przedwczesny czy opóźnienie wzrostu wewnątrzmacicznego. Ograniczać ryzyko czy to przeniesienia zakażenia, czy też komplikacji zakażenia wirusem HIV w ciąży można jedynie poprzez skuteczne leczenie matki z wykorzystaniem leków antyretrowirusowych.

Wirus opryszczki w ciąży

Szczególne zagrożenie z zakażeniem wirusem opryszczki (HSV) pojawia się wtedy, kiedy kobieta dopiero w czasie ciąży ma pierwszy kontakt z tym wirusem oraz wtedy, kiedy u pacjentki wystąpi opryszczka narządów płciowych. W przypadku, kiedy dojdzie do transmisji wewnątrzmacicznej zakażenia, dochodzić może do porodu przedwczesnego, poronienia oraz do ograniczenia rozwoju wewnątrzmacicznego dziecka. Dużo jednak częściej dziecko – w przypadku opryszczki narządów płciowych – zaraża się wirusem dopiero w trakcie porodu. To z kolei może skutkować takimi problemami, jak zajęcie skóry, oczu i jamy ustnej, ale nawet i zajęciem struktur ośrodkowego układu nerwowego (wystąpić może np. zapalenie mózgu).

W przypadku opryszczki podawany może być ciężarnej lek przeciwwirusowy – acyklowir. Kiedy pacjentka w okresie okołoporodowym ma zaś aktywne zmiany opryszczkowe na narządach płciowych, wskazane może być zakończenie ciąży drogą cięcia cesarskiego.

Zapobiegaj chorobom wirusowym w ciąży

Choroby wirusowe w ciąży można z pewnością uznawać za poważne zagrożenie. Najlepiej jest więc im zapobiegać. Można to czynić poprzez wspominane wcześniej kilkukrotnie szczepienia ochronne, ale i poprzez przestrzeganie kilku zasad. Przede wszystkim ciężarna musi wyjątkowo pamiętać o higienie – mycie rąk zawsze po powrocie do domu naprawdę ogranicza ryzyko zachorowania. Jeżeli przyszła mama wie, że w domu jej znajomych ktoś cierpi na chorobę wirusową, powinna zrezygnować z wizyty u chorych osób.

 

Źródła:

Silasi M. et al., Viral Infections During Pregnancy, Am J Reprod Immunol. 2015 Mar; 73(3): 199–213

Marino T., Viral Infections and Pregnancy, Medscape; https://emedicine.medscape.com/article/235213-overview

Racicot K., Mor G., Risks associated with viral infections during pregnancy, J Clin Invest. 2017 May 1;127(5):1591-1599. doi: 10.1172/JCI87490. Epub 2017 May 1


Autor

Tomasz Nęcki - Lekarz

Jestem absolwentem Uniwersytetu Medycznego w Poznaniu. Spośród wszystkich medycznych specjalności najbardziej interesują mnie aspekty związane z pediatrią i psychiatrią – planuję specjalizować się w psychiatrii dzieci i młodzieży. Wolne chwile spędzam na czytaniu (nie tylko medycznych pozycji ) oraz staram się jak najwięcej czasu spędzać na świeżym powietrzu – jazda na rowerze czy spacery najlepiej mnie relaksują.

Komentarze
15-11-2018
Ocena:
U mnie na szczęście ciąża przebiegła bez żadnych powikłań, ale kiedy czytam o takich przypadkach od razu robi mi się słabo...
co na zgagę w ciąży

Co na zgagę w ciąży? Domowe sposoby na zgagę

2021-10-31
Zgaga to powszechny problem, który może spotkać każdego. Jeśli pojawia się sporadycznie, nie powinna wzbudzać niepokoju. Na tę dolegliwość bardzo często skarżą się przyszłe mamy. Jeśli zgaga dokucza bez przerwy przez wiele miesięcy, może być bardzo uporczywa, a także prowadzić do komplikacji. Co ją powoduje? I co na zgagę w ciąży sprawdzi się najlepiej?
Łożysko na przedniej ścianie macicy

Łożysko na przedniej ścianie macicy

2021-08-21
Termin „łożysko na przedniej ścianie macicy” określa położenie łożyska – struktury, która odżywia płód w łonie matki. Takie ułożenie nie jest związane z żadnymi nieprawidłowościami, jak to jest w przypadku łożyska przodującego. Wyjaśniamy, czy łożysko na przedniej ścianie wpływa na odczuwanie ruchów płodu i wielkość brzucha oraz czy jest wskazaniem do przeprowadzenia zabiegu cesarskiego cięcia.
kobieta w ciąży

Jakie leki są groźne w ciąży?

2021-05-01
Wiele kobiet, które dowiadują się, że są w ciąży, rozpoczyna suplementację preparatami mającymi korzystny wpływ na rozwój płodu – czy to za radą rodziny, koleżanek, czy pod wpływem kampanii reklamowych takich preparatów. Jednak niewiele z nich zdaje sobie sprawę z faktu, że istnieją także leki groźne w ciąży. Nawet te, przyjmowane raz na jakiś czas (które można kupić bez recepty w aptece czy sklepie spożywczym), mogą nieść ze sobą niebezpieczeństwo uszkodzenia płodu, a nawet doprowadzić do poronienia.
test ciążowy

Zatrucie ciążowe, czyli gestoza. Czym jest i jak sobie z nią radzić?

2021-04-14
Niedawno odebrałaś cudowną nowinę. Jesteś w ciąży i nie możesz doczekać się chwili, kiedy weźmiesz swoje maleństwo w ramiona. Wiesz doskonale, że powinnaś o siebie teraz dbać, jak nigdy dotąd. A całkiem niedawno usłyszałaś, że jest coś takiego, jak zatrucie ciążowe. Poznaj tę przykrą dolegliwość nieco bliżej.
badanie ciśnienia w ciąży

Jak sobie radzić ze skokami ciśnienia w ciąży?

2021-03-09
Ciśnienie w ciąży zmienia się i nie jest to groźne, jeśli nie przynosi skrajnych objawów. Sprawdź, jak kontrolować ciśnienie w ciąży, jakie są objawy za niskiego lub za dużego ciśnienia.
jakie środki na uspokojenie w ciąży?

Środki na uspokojenie w ciąży - jak możemy sobie pomóc?

2021-03-03
Czym możesz się wspomóc w ich ukojeniu, a czego, jako ciężarna, powinnaś unikać? Na te i setki innych pytań znajdziesz odpowiedź na Dzidziusiowo.pl
drętwiejące ręce w ciąży

Drętwiejące ręce w ciąży

2021-03-01
Drętwiejące ręce w ciąży to jedna z dolegliwości dotykających przyszłe mamy. Pojawia się najczęściej w II trymestrze i jest dokuczliwa czasem aż do kilku tygodniu po porodzie. Sprawdź, jak ją leczyć.