Data publikacji:

Przytulaj swoje dziecko, będzie inteligentniejsze

Autor: Katarzyna Chmielewska-Walas

O tym, że czuły dotyk doskonale wpływa na rozwój dzieci mówi się już od dawna. Ostatnio jednak naukowcy z Ohio w USA udowodnili ostatecznie, że od przytulania dzieci stają się inteligentniejsze. Im więcej czułości damy dzieciom w okresie niemowlęcym, tym większa szansa, że wyrosną na inteligentnych dorosłych. Dodatkowo przytulane dzieci są bardziej towarzyskie.

przytulanie dziecka

fot. Pixabay.com

Spis treści:

Czuły dotyk koi nerwy

Dwadzieścia dodatkowych minut czułości

Najważniejsze są pierwsze miesiące i lata

Mózg rośnie od przytulania

Cztery uściski dziennie, aby żyć

 

Dotyk jest pierwszym zmysłem, którym ludzie poznają świat. Pierwsze bodźce dotykowe płód zaczyna odbierać już około 8-10 tygodnia ciąży. Po narodzinach to właśnie zmysł dotyku jest najostrzejszy i najbardziej aktywny w procesach poznawczych. Jednocześnie skóra, która w największym stopniu jest odpowiedzialna za zbieranie bodźców dotykowych jest  największym pod względem powierzchni narządem człowieka.

Czuły dotyk koi nerwy

Nie od dziś wiadomo, że bliskość i dotyk opiekuna ma niebagatelny wpływ na rozwój dziecka. Dotyczy to nie tylko ludzi, ale większości ssaków. Wiadomo, że dzięki kojącemu dotykowi młode osobniki regulują autonomiczny układ nerwowy. To dlatego płaczące niemowlaki uspokajają się po tym, jak opiekun weźmie je na ręce.  Częste dotykanie dziecka to nie tylko dostarczanie bodźców  mózgowi i wspomaganie rozwoju poznawczego. Udowodniono, że mózg, najsilniej rozwija się właśnie w pierwszych kilku latach życia. Dlatego istotne jest, aby jego rozwoju nie zaburzały zbyt duże ilości hormonów stresu.  Duża ilość stresu i negatywnych doświadczeń powodują, że w pogotowiu pozostają prymitywne części ludzkiego mózgu, a u dzieci te bardziej rozwinięte części, odpowiadające za empatię, rozwój społeczny i przyswajanie nowych umiejętności nie mają szansy się rozwijać prawidłowo.

Dwadzieścia dodatkowych minut czułości

Neuropsychiatrzy ze szpitala dziecięcego w Ohio Nationwide Children’s Hospital na podstawie obserwacji 125 niemowląt potwierdzili tezę, że dzieci, które miały dużo pozytywnych doświadczeń związanych z kontaktem fizycznym, czyli tych, które były przytulane, kołysane i głaskane, mają większe szansę stać się bardziej inteligentnymi i towarzyskimi dorosłymi. U tych dzieci, które  otrzymywały dodatkowe 20 minut przytulania, noszenia i kołysania dziennie, zaobserwowaną o wiele większą aktywność mózgu. Szczególnie tych obszarów odpowiedzialnych za  rozumienie, przyswajanie informacji oraz kontakty społeczne.

Najważniejsze są pierwsze miesiące i lata

Najintensywniej mózg rośnie w czasie pierwszych trzech miesięcy życia. Jego wielkość zwiększa się wtedy nawet o 1 procent dziennie. W późniejszym okresie  proces ten zwalnia, ale wciąż jest  bardzo intensywny. Mózg rozwija się bardzo szybko jeszcze do 5 roku życia dziecka. Jednocześnie elastyczność tych delikatnych struktur jest bardzo duża, mózg tak łaknie czułości, że nawet zaniedbania w pierwszych miesiącach życia jest w stanie nadrobić. Przeprowadzono badania na dzieciach, które około 2 roku życia znalazły się rodzinach adopcyjnych lub zastępczych i tam zostały obdarzone czułości i bliskością, a  także niezbędną dawką dotyku. Ich mózgi po pewnym czasie nie wykazywały już znaczących odchyleń względem mózgów ich rówieśników, którzy od początku wychowywali się w normalnych warunkach.

Mózg rośnie od przytulania

Współczesna psychiatria i neurologia dysponuje porównaniami skanów mózgów dzieci, które były wychowywane w poczuciu akceptacji i bezpieczeństwa, które były przytulane i dzieci skrajnie zaniedbanych, na przykład takich, które pierwsze lata życia spędziły w rodzinach, gdzie występowała przemoc oraz w placówkach opiekuńczych. Różnica w tym, jak wyglądają ich mózgi jest ogromna. U dzieci, które były pozbawione czułości mózg, jakby koncentruje się na przetrwaniu: aktywne są głównie jego „gadzie” struktury, te odpowiedzialne za przetrwanie i odruchu takie, jak zamrożenie i ucieczka. Ich mózgi na zdjęciach wydają się o wiele mniejsze, skurczone, jakby zasuszone. Podczas, gdy mózgi dzieci rozwijających się normalnie są napęczniałe jak gąbki, układ limbiczny, odpowiedzialny za emocje i zachowania społeczne oraz kora mózgowa (język, myślenie abstrakcyjne, uczenie się) są o wiele większe i o wiele bardziej aktywne. Nietrudno się domyślić, więc, że osoby, które w dzieciństwie doświadczyły długotrwałej przemocy, stresu,  którym brakowało poczucia bliskości i akceptacji mogą mieć nie tylko kłopoty z uczeniem się, ale także z prawidłowym odczytywanie ludzkich intencji i emocji oraz z kontaktami społecznymi w ogóle. Jest to nierzadko związane  brakiem empatii i zdolności wyobrażenia sobie tego, co czują inni ludzie. To niestety w dużej części przypadków może prowadzać do zachowań  przemocowych, a co za tym idzie konfliktów z prawem.

Cztery uściski dziennie, aby żyć

O przytulaniu dzieci nie można zapominać także po okresie niemowlęcym, ba, nie powinniśmy o tym zapominać do końca życia.

Virginia Satir, amerykańska psychoterapeutka, zajmująca się terapią rodzin:


By przeżyć, trzeba nam czterech uścisków dziennie.
By zachować zdrowie, trzeba nam ośmiu uścisków dziennie.
By się rozwijać trzeba nam dwunastu uścisków dziennie.

Przytulanie uwalnia oksytocynę: hormon miłości i przywiązania oraz endorfiny – hormony szczęścia. Organizm w trakcie przytulania wchodzi w stan błogości, obniża się ciśnienie krwi, redukuje odczucie stresu i niepokoju. Udowodniono, że przytulanie wpływa pozytywnie na układ odpornościowy, a także usprawnia rekonwalescencję w chorobie.

Co wpływa pozytywnie na rozwój mózgu dziecka:

  • Poczucie bezpieczeństwa
  • Reagowanie na potrzeby dziecka
  • Mówienie do dziecka
  • Kontakt wzrokowy
  • Naturalne, wynikające z odpowiednich warunków bytowych bodźce

 

Co wpływa negatywnie na rozwój mózgu dziecka:

  • Długotrwały płacz pozostający bez reakcji rodziców
  • Ból, stres
  • Brak kontaktu z opiekunami
  • Zbyt duża ilość zbyt silnych bodźców

Czytaj również:

Bunt dwulatka, walka o autonomię i samodzielność

Wychowanie bez nagród i kar

 


Autor

Katarzyna Chmielewska-Walas

z wykształcenia kulturoznawczyni, z zawodu dziennikarka i redaktorka o niecodziennym hobby: doradczyni noszenia dzieci w chustach i nosidłach miękkich. Współautorka książki "Notatki z rodzicielstwa bliskości" (Wyd. Harmonia 2018). Mama Hani i Zosi, redaktorka portalu Dzidziusiowo.pl w latach 2018-2020.

Komentarze
28-01-2019
Ocena:
Przytulam swoje dzieci najczęściej jak się da :) Nie łatwo było mi zajść w ciąże, ale moja koleżanka poleciła mi kontrolowanie swojego cyklu za pomocą cyclotestu i okazało się, że dzieki tej naturalnej metodzie o wiele łatwiej było mi zaplanować dziecko ;)
21-01-2019
Ocena:
Chyba będę przytulać dzieci jeszcze częściej :)
Krem do pupy dla noworodka

Krem do pupy dla noworodka – ranking

2021-09-16
Zabezpiecza skórę maluszka i chroni ją przed odparzeniami – to dwa główne zadania, jakie powinien spełniać krem do pupy dla noworodka. Ranking, który znajdziesz poniżej, z pewnością pomoże ci wybrać ten najlepszy. Zapraszamy do lektury!
kapiel

Jaki płyn do kąpieli dla noworodka wybrać?

2021-09-10
Odpowiednio dobrany płyn do kąpieli noworodka czy niemowlęcia sprawi, że skóra dziecka będzie miękka, nawilżona, gładka i pachnąca. Stosowanie kiepskiej jakości produktu może natomiast sprzyjać podrażnieniom, suchości, swędzeniu oraz reakcjom alergicznym. Krótko mówiąc – to, na jaki kosmetyk się zdecydujesz, ma naprawdę duże znaczenie. Sprawdź więc, jaki płyn do kąpieli noworodka wybrać i jakich produktów się wystrzegać.
Jaki krem do pupy dla noworodka do szpitala

Jaki krem do pupy dla noworodka do szpitala wybrać?

2021-08-30
Skóra noworodka jest wyjątkowo wrażliwa, dlatego potrzebuje szczególnej pielęgnacji już od pierwszego dnia życia. Dotyczy to zwłaszcza okolic pośladków i miejsc intymnych, które ciągle narażone są na drażniące działanie moczu i kału. Sprawdź, jaki krem do pupy dla noworodka do szpitala wybrać, jaki powinien być skład takiego preparatu i czym różni się krem pielęgnacyjny od tego na odparzenia.
pampers

Jakie pampersy wybrać dla noworodka?

2021-08-23
Pieluszki to jeden z produktów, które wraz z przyjściem na świat dziecka stają się nieodłączną częścią codzienności. Nic dziwnego zatem, że młodzi rodzice czasami długo zastanawiają się, jakie pampersy dla noworodka wybrać. Powinny być wygodne, chłonne, a jednocześnie bardzo delikatne dla skóry dziecka. Warto zasięgnąć opinii innych rodziców, ale także wypróbować różne rodzaje pieluch, dzięki czemu znajdziemy te, które najbardziej odpowiadają nam i naszemu niemowlęciu.
kalendarz ząbkowania

Kalendarz ząbkowania u dzieci. O czym pamiętać?

2021-08-17
Niemal każdy rodzic z ogromną niecierpliwością wyczekuje u swojego dziecka pierwszego ząbka. Nie sposób precyzyjnie przewidzieć momentu, w którym on się pojawi, już dawno ustalono natomiast widełki czasowe, w których dzieje się to u większości niemowląt. Sprawdź, jak wygląda kalendarz ząbkowania, by w odpowiednim momencie mieć w szafce zapas łagodzącego żelu oraz paracetamolu.
pieluchy ekologiczne

Jakie pieluchy ekologiczne dla niemowlaka wybrać? Jednorazowe czy wielokrotnego użytku?

2021-08-09
W Polsce już od kilkunastu lat rośnie świadomość ekologiczna, coraz bardziej popularne stają się również zachowania mające na celu ochronę środowiska. Jednym z takich zachowań jest kupowanie pieluszek, które nie szkodzą naturze. Sprawdź, czym dokładnie charakteryzują się pieluchy ekologiczne i jak je wybrać.
obcinanie paznokci u noworodka

Obcinanie paznokci u noworodka – jak i kiedy to zrobić?

2021-05-28
Obcinanie paznokci u noworodka jest jednym z najbardziej stresujących zabiegów, których muszą podjąć się młodzi rodzice. Nie warto jednak z nim zwlekać, ponieważ zbyt długie paznokcie stają się siedliskiem brudu i bakterii, a także mogą prowadzić do bolesnych zadrapań. Dłonie noworodka są delikatne, ale wystarczy zastosować się do kilku porad, aby bezpiecznie skrócić paznokcie dziecka. Należy zaopatrzyć się w odpowiedni sprzęt, przystosowany do potrzeb niemowląt i przestrzegać podstawowych zasad higieny. Sprawdź, kiedy i jak należy obciąć paznokcie noworodka.