Data publikacji:

Przytulaj swoje dziecko, będzie inteligentniejsze

Autor: Katarzyna Chmielewska-Walas

O tym, że czuły dotyk doskonale wpływa na rozwój dzieci mówi się już od dawna. Ostatnio jednak naukowcy z Ohio w USA udowodnili ostatecznie, że od przytulania dzieci stają się inteligentniejsze. Im więcej czułości damy dzieciom w okresie niemowlęcym, tym większa szansa, że wyrosną na inteligentnych dorosłych. Dodatkowo przytulane dzieci są bardziej towarzyskie.

przytulanie dziecka

fot. Pixabay.com

Spis treści:

Czuły dotyk koi nerwy

Dwadzieścia dodatkowych minut czułości

Najważniejsze są pierwsze miesiące i lata

Mózg rośnie od przytulania

Cztery uściski dziennie, aby żyć

 

Dotyk jest pierwszym zmysłem, którym ludzie poznają świat. Pierwsze bodźce dotykowe płód zaczyna odbierać już około 8-10 tygodnia ciąży. Po narodzinach to właśnie zmysł dotyku jest najostrzejszy i najbardziej aktywny w procesach poznawczych. Jednocześnie skóra, która w największym stopniu jest odpowiedzialna za zbieranie bodźców dotykowych jest  największym pod względem powierzchni narządem człowieka.

Czuły dotyk koi nerwy

Nie od dziś wiadomo, że bliskość i dotyk opiekuna ma niebagatelny wpływ na rozwój dziecka. Dotyczy to nie tylko ludzi, ale większości ssaków. Wiadomo, że dzięki kojącemu dotykowi młode osobniki regulują autonomiczny układ nerwowy. To dlatego płaczące niemowlaki uspokajają się po tym, jak opiekun weźmie je na ręce.  Częste dotykanie dziecka to nie tylko dostarczanie bodźców  mózgowi i wspomaganie rozwoju poznawczego. Udowodniono, że mózg, najsilniej rozwija się właśnie w pierwszych kilku latach życia. Dlatego istotne jest, aby jego rozwoju nie zaburzały zbyt duże ilości hormonów stresu.  Duża ilość stresu i negatywnych doświadczeń powodują, że w pogotowiu pozostają prymitywne części ludzkiego mózgu, a u dzieci te bardziej rozwinięte części, odpowiadające za empatię, rozwój społeczny i przyswajanie nowych umiejętności nie mają szansy się rozwijać prawidłowo.

Dwadzieścia dodatkowych minut czułości

Neuropsychiatrzy ze szpitala dziecięcego w Ohio Nationwide Children’s Hospital na podstawie obserwacji 125 niemowląt potwierdzili tezę, że dzieci, które miały dużo pozytywnych doświadczeń związanych z kontaktem fizycznym, czyli tych, które były przytulane, kołysane i głaskane, mają większe szansę stać się bardziej inteligentnymi i towarzyskimi dorosłymi. U tych dzieci, które  otrzymywały dodatkowe 20 minut przytulania, noszenia i kołysania dziennie, zaobserwowaną o wiele większą aktywność mózgu. Szczególnie tych obszarów odpowiedzialnych za  rozumienie, przyswajanie informacji oraz kontakty społeczne.

Najważniejsze są pierwsze miesiące i lata

Najintensywniej mózg rośnie w czasie pierwszych trzech miesięcy życia. Jego wielkość zwiększa się wtedy nawet o 1 procent dziennie. W późniejszym okresie  proces ten zwalnia, ale wciąż jest  bardzo intensywny. Mózg rozwija się bardzo szybko jeszcze do 5 roku życia dziecka. Jednocześnie elastyczność tych delikatnych struktur jest bardzo duża, mózg tak łaknie czułości, że nawet zaniedbania w pierwszych miesiącach życia jest w stanie nadrobić. Przeprowadzono badania na dzieciach, które około 2 roku życia znalazły się rodzinach adopcyjnych lub zastępczych i tam zostały obdarzone czułości i bliskością, a  także niezbędną dawką dotyku. Ich mózgi po pewnym czasie nie wykazywały już znaczących odchyleń względem mózgów ich rówieśników, którzy od początku wychowywali się w normalnych warunkach.

Mózg rośnie od przytulania

Współczesna psychiatria i neurologia dysponuje porównaniami skanów mózgów dzieci, które były wychowywane w poczuciu akceptacji i bezpieczeństwa, które były przytulane i dzieci skrajnie zaniedbanych, na przykład takich, które pierwsze lata życia spędziły w rodzinach, gdzie występowała przemoc oraz w placówkach opiekuńczych. Różnica w tym, jak wyglądają ich mózgi jest ogromna. U dzieci, które były pozbawione czułości mózg, jakby koncentruje się na przetrwaniu: aktywne są głównie jego „gadzie” struktury, te odpowiedzialne za przetrwanie i odruchu takie, jak zamrożenie i ucieczka. Ich mózgi na zdjęciach wydają się o wiele mniejsze, skurczone, jakby zasuszone. Podczas, gdy mózgi dzieci rozwijających się normalnie są napęczniałe jak gąbki, układ limbiczny, odpowiedzialny za emocje i zachowania społeczne oraz kora mózgowa (język, myślenie abstrakcyjne, uczenie się) są o wiele większe i o wiele bardziej aktywne. Nietrudno się domyślić, więc, że osoby, które w dzieciństwie doświadczyły długotrwałej przemocy, stresu,  którym brakowało poczucia bliskości i akceptacji mogą mieć nie tylko kłopoty z uczeniem się, ale także z prawidłowym odczytywanie ludzkich intencji i emocji oraz z kontaktami społecznymi w ogóle. Jest to nierzadko związane  brakiem empatii i zdolności wyobrażenia sobie tego, co czują inni ludzie. To niestety w dużej części przypadków może prowadzać do zachowań  przemocowych, a co za tym idzie konfliktów z prawem.

Cztery uściski dziennie, aby żyć

O przytulaniu dzieci nie można zapominać także po okresie niemowlęcym, ba, nie powinniśmy o tym zapominać do końca życia.

Virginia Satir, amerykańska psychoterapeutka, zajmująca się terapią rodzin:


By przeżyć, trzeba nam czterech uścisków dziennie.
By zachować zdrowie, trzeba nam ośmiu uścisków dziennie.
By się rozwijać trzeba nam dwunastu uścisków dziennie.

Przytulanie uwalnia oksytocynę: hormon miłości i przywiązania oraz endorfiny – hormony szczęścia. Organizm w trakcie przytulania wchodzi w stan błogości, obniża się ciśnienie krwi, redukuje odczucie stresu i niepokoju. Udowodniono, że przytulanie wpływa pozytywnie na układ odpornościowy, a także usprawnia rekonwalescencję w chorobie.

Co wpływa pozytywnie na rozwój mózgu dziecka:

  • Poczucie bezpieczeństwa
  • Reagowanie na potrzeby dziecka
  • Mówienie do dziecka
  • Kontakt wzrokowy
  • Naturalne, wynikające z odpowiednich warunków bytowych bodźce

 

Co wpływa negatywnie na rozwój mózgu dziecka:

  • Długotrwały płacz pozostający bez reakcji rodziców
  • Ból, stres
  • Brak kontaktu z opiekunami
  • Zbyt duża ilość zbyt silnych bodźców

Czytaj również:

Bunt dwulatka, walka o autonomię i samodzielność

Wychowanie bez nagród i kar

 


Autor

Katarzyna Chmielewska-Walas

z wykształcenia kulturoznawczyni, z zawodu dziennikarka i redaktorka o niecodziennym hobby: doradczyni noszenia dzieci w chustach i nosidłach miękkich. Współautorka książki "Notatki z rodzicielstwa bliskości" (Wyd. Harmonia 2018). Mama Hani i Zosi, redaktorka portalu Dzidziusiowo.pl w latach 2018-2020.

Komentarze
28-01-2019
Ocena:
Przytulam swoje dzieci najczęściej jak się da :) Nie łatwo było mi zajść w ciąże, ale moja koleżanka poleciła mi kontrolowanie swojego cyklu za pomocą cyclotestu i okazało się, że dzieki tej naturalnej metodzie o wiele łatwiej było mi zaplanować dziecko ;)
21-01-2019
Ocena:
Chyba będę przytulać dzieci jeszcze częściej :)
niemowle

Poduszka ortopedyczna dla niemowląt: jaką wybrać? Ranking najlepszych produktów

2022-05-21
Świeżo upieczeni rodzice noworodka chcą zapewnić mu jak najlepsze warunki, które przyczynią się do prawidłowego rozwoju i wzrostu malucha. Wśród tysiąca produktów, które przystosowane są do użycia już podczas pierwszych dni życia dziecka, znaleźć można komplety pościeli do dziecięcego łóżeczka. Chociaż małe poduszki i kołderki przyciągają swoim urokiem, nie zawsze jest to najlepszy wybór do łóżeczka noworodka. Ciało tak małego dziecka znacznie różni się od ciała dorosłego człowieka. Czaszka oraz cały układ kostny są bardzo delikatne, a przez to narażone na odkształcenia. Zdaniem najlepszych specjalistów, optymalna pozycja w łóżeczku dla noworodka to ta, która pozwala na ułożenie ciała dziecka w linii prostej.
niemowlak

Niemowlę nie może głęboko zasnąć: jaka może być przyczyna? Poradnik

2022-05-18
Temat zasypiania niemowląt przewija się nieustannie w rozmowach świeżo upieczonych rodziców, znajduje się bowiem w samym centrum ich uwagi. Od tego, czy dziecko dobrze śpi w dzień i w nocy, zależy samopoczucie niemowlaka, ale też zmęczonego rodzica. Specjaliści podkreślają również wagę jakości snu w kontekście rozwoju umysłowego i fizycznego. Sytuacja, gdy niemowlę nie może głęboko zasnąć, jest niezwykle frustrująca. Co można zrobić, żeby pomóc dziecku?
jakie buty do nauki chodzenia

Jakie buty do nauki chodzenia wybrać?

2022-04-13
Pierwszy krok dziecka. Czekasz na to tak samo niecierpliwie, jak na pierwsze słowo? Wypatrujesz chwili, kiedy twój maluch zacznie dążyć do samodzielnego przemieszczania się? Nawet jeśli trzymasz na rękach półrocznego niemowlaka, to pewnie już po głowie chodzi ci pytanie: jakie buty do nauki chodzenia wybrać? Podpowiadamy, jakie są najlepsze buty do nauki chodzenia, jak wybrać, aby stopa dziecka miała komfort i możliwość prawidłowego rozwoju, na co zwrócić uwagę przy zakupie pierwszych kapci do chodzenia.
niemowlak

Jak uśpić niemowlę?

2022-03-04
Uśpienie małego dziecka bardzo często sprawia trudność młodym rodzicom. Na szczęście są sposoby, aby ten proces znacznie ułatwić i przyspieszyć. Sprawdź, jak uśpić niemowlę i które metody usypiania są obecnie odradzane przez specjalistów.
co do kąpieli dla noworodka

Co do kąpieli dla noworodka? Jakie produkty do kąpieli noworodka warto użyć?

2022-02-18
Kąpiel noworodka zawsze jest dla młodych rodziców pewnym wyzwaniem. Powodów do stresów będzie jednak mniej, jeśli odpowiednio się przygotujesz. Sprawdź, co do kąpieli dla noworodka jest najbardziej przydatne – zarówno w kontekście akcesoriów, jak i kosmetyków.
raczkowanie

Kiedy dziecko zaczyna raczkować?

2021-10-29
Raczkowanie stanowi niezwykle ważny etap rozwoju małego człowieka. W trakcie naprzemiennego ruchu górnych i dolnych kończyn tworzą się zupełnie nowe połączenia w mózgu, kształtuje się kręgosłup, a mięśnie całego ciała ulegają wzmocnieniu. Sprawdź, kiedy dziecko zaczyna raczkować i jak je do tej czynności zachęcić.
kosmetyki

Kosmetyki dla noworodka – ranking. Jakie kosmetyki dla noworodka wybrać?

2021-10-19
Malutkie dziecko potrzebuje wyjątkowej pielęgnacji, ponieważ jego skóra jest o wiele delikatniejsza i bardziej wrażliwa niż skóra dorosłego. Pytanie – które kosmetyki wybrać, aby zniwelować ryzyko podrażnień czy alergii? W dokonaniu wyboru pomoże ci nasz ranking kosmetyków dla niemowląt, stworzony na podstawie popularności produktów w serwisie Ceneo.pl.