Data modyfikacji:

Wody płodowe - wielowodzie

Autor: Katarzyna Moryc

Wszystko w przyrodzie stara się zachować równowagę. Podobnie jest z płynem owodniowym w czasie ciąży. Istotna jest właśnie równowaga między jego wytwarzaniem, a usuwaniem tak, by zachowywał określoną dla danego etapu ciąży objętość. Jak wiesz, ilość wód płodowych zmienia się w trakcie trwania ciąży. Gdy rozwija się ona prawidłowo, płynu owodniowego przybywa systematycznie, a jego objętość w trzecim trymestrze nie powinna przekroczyć 2 litrów. Jeśli jest go więcej, możemy mieć do czynienia z sytuacją niepożądaną, zwaną wielowodziem. Jak często się to zdarza, skąd się bierze i jakie może mieć konsekwencje? Sprawdźmy. 

 

wielowodzie w ciąży

 

O wielowodziu mówimy, gdy ilość wód płodowych w macicy przekracza 2 litry, lub gdy indeks AFI (indeks płynu owodniowego) przekracza wartość 25 (a pod koniec ciąży już 20)Ilość płynu owodniowego określana jest przez lekarza na podstawie badania USG, który dokonuje również jego oceny. Według lekarzy, wielowodzie występuje u 1 na 100 ciężarnych kobiet i najczęściej, sytuacja ta ma miejsce w trzecim trymestrze ciąży.  

 

Płyn owodniowy - skąd wiadomo ile go jest?

Płyn owodniowy wytwarzany jest z pomocą skóry, układu moczowego i oddechowego dziecka, natomiast usuwany jest przez układ pokarmowy  i oddechowy płodu. Po 20 tygodniu ciąży, to maluch przejmuje pracę nad regulacją ilości wód płodowych od owodni - dzieje się to głównie przez połykanie płynu (część płód zużywa do odnowy tkankowej, część wydala razem z moczem, a reszta jest wchłaniana przez łożysko).  Podczas każdego badania USG, lekarz powinien ocenić ilość wód płodowych w macicy. Na każdym etapie ciąży ta prawidłowa wartość jest inna, ale można przyjąć, że mniej więcej w połowie ciąży nie powinna ona przekraczać AFI 25, a w ostatnim trymestrze 20 cm. 

 

Wielowodzie - przyczyny

Nie zawsze da się to ustalić. U około 50% przyszłych mam przyczyny wielowodzia nie zostają poznane. Ale są 2 główne mechanizmy, które mogą powodować wielowodzie i które trzeba zbadać, kiedy nadmiar płynu owodniowego zostaje stwierdzony u ciężarnej:

  • płód produkuje za dużo moczu (cukrzyca ciążowa, infekcje wewnątrzmaciczne, makrosomia płodu)
  • płód połyka zbyt mało płynu owodniowego (wady rozwojowe, np. zarośnięcie przełyku uniemożliwiające połykanie, wady mózgu wpływające na ośrodek połykania, przepuklina przeponowa, rozszczep wargi i podniebienia).

W tych przypadkach, gdy nie udaje się ustalić przyczyny nadmiaru wód płodowych, możesz spotkać się z określeniem "wielowodzie idiopatyczne". Pamiętaj także, że wielowodzie może wystąpić także w przypadku ciąży mnogiej (szacuje się, że to około 7,5% przypadków wystąpienia tej sytuacji). 

 


Objawy wielowodzia

Najczęściej o wielowodziu świadczą:

  • zbyt duży obwód brzucha w porównaniu z wiekiem ciążowym,
  • nadmierna ruchomość płodu,
  • twarda i napięta macica,
  • trudności w wysłuchaniu tętna płodu.



Skutki nadmiernej ilości wód płodowych

Na szczęście występowanie wielowodzia zazwyczaj nie szkodzi dziecku. Nadmiar wód płodowych wpływa jednak negatywnie na kondycję przyszłej mamy, komplikuje przebieg porodu, a także obkurczanie się macicy po porodzie.

Zbyt duża ilość wód płodowych może:

  • zwiększyć ryzyko przedwczesnego porodu, z uwagi na obciążenie mięsni i szyjki macicy,
  • powodować uciążliwe bóle,
  • rozciągać mięśnie macicy i osłabiać jej skurczów, powodując tym samym przedłużenie pierwszej fazy porodu,
  • sprzyjać częstszym zmianom ułożenia maluszka w macicy przed porodem, co z kolei może skutkować ułożeniem miednicowym lub poprzecznym i wskazaniem do cesarskiego cięcia,
  • stanowić przyczynę odklejenia się łożyska i przedwczesnego porodu,
  • zwiększyć ryzyko nieprawidłowego obkurczania się macicy po porodzie, co z kolei może prowadzić do niebezpiecznych krwotoków. 



Wielowodzie - czy to się leczy?

Oczywiście, wielowodzie można leczyć, ale nie lekami. To w jaki sposób się to odbywa, zależy od konkretnej sytuacji, od dokładnej ilości płynu owodniowego, a także tempa w jakim go przybywa. Leczenie może być zachowawcze, objawowe lub inwazyjne. Czasem, konieczne staje się też wcześniejsze zakończenie ciąży.

Jeżeli stan matki i dziecka jest dobry, a wód nie przybywa w bardzo szybkim tempie, wprowadza się leczenie zachowawcze. Polega ono po prostu na oszczędzającym trybie życia, wnikliwej obserwacji i zwiększeniu częstotliwości badań lekarskich.

Jednak, jeśli wód nagle robi się bardzo dużo, niezbędna może się okazać amnioredukcja, czyli zabieg polegający na nakłuciu macicy przez powłoki brzuszne, a następnie upuszczenie nadmiaru płynu.



Uwaga na ostre wielowodzie!

Jeśli w ciągu kilku dni Twój brzuch znacznie się powiększył, a rozpieraniu towarzyszą ucisk i ból, niezwłocznie zgłoś się do lekarza. Istnieje bowiem duże prawdopodobieństwo, że doszło u Ciebie do ostrego wielowodzia (bardzo gwałtowny przyrost ilości płynu owodniowego), które jest poważnym zagrożeniem dla dalszego przebiegu ciąży, ponieważ może prowadzić do niewydolności krążenia,  obrzęku płuc, czy niedrożności przewodu pokarmowego.

Podczas badania USG lekarz określi ilość płynu owodniowego, zleci niezbędne badania (np. w kierunku wykluczenia cukrzycy ciążowej) i podejmie odpowiednie dalsze kroki. Zazwyczaj, wiąże się to także z koniecznością hospitalizacji.

 

Jak widzisz, wody płodowe, są naturalnym środowiskiem dla rozwijającego się w Tobie maluszka. Dlatego tak ważne jest, żebyś była świadoma ewentualnych zagrożeń i potrafiła obserwować swoje ciało w trakcie ciąży. Nie zapominaj także o regularnych badaniach , podczas których lekarz będzie w stanie ocenić ilość płynu owodniowego. Pamiętaj bowiem, że nie tylko jego nadmiar jest sytuacją nieprawidłową. Zbyt mała ilość wód płodowych, czyli małowodzie, także jest sytuacją niepożądaną.  

 

 

Zdjęcie: Fotolia by Andrey Popov


Autor

Katarzyna Moryc

Jestem pracującą mamą trzech synów i zarazem trzech wcześniaków - Marcela, Maćka i Mateusza, uwielbiam nowe wyzwania, zwłaszcza takie, które pozwalają mi się rozwijać i zdobywać nowe umiejętności. Potrafię szare i nudne zamienić w coś świeżego, uwielbiam wszystko, co kreatywne. Staram się wychowywać dzieci w duchu bliskości, jestem fanką chust i pieluch wielorazowych. Prowadzę blog KreacjoWariacje.pl

Komentarze
18-09-2019
Ocena:
Dużo się dowiedziałam.dzięki za artykul.
21-08-2017
Ocena:
dobry tekst
03-09-2016
Ocena:
Wielowodzie - nadmierna ilość pіynu owodniowego w czasie ci±їy . Wielowodzie rozpoznaje siк, gdy ilo¶ж pіynu w III trymestrze ci±їy wynosi ponadml .
pród

Poród w wodzie - jak wygląda? Jakie są jego wady i zalety?

2021-07-10
Poród to wyjątkowe wydarzenie w życiu kobiety, może mieć również ogromny wpływ na przyszłość dziecka oraz na kształt relacji matka-niemowlę. Zdarza się, że jest to przeżycie bardzo trudne, dlatego świadomi przyszli rodzice starają się zaplanować ze szczegółami jego przebieg. Jednym z pomysłów na ułatwienie dziecku przyjścia na świat i ulżenie kobiecie w bólu jest poród w wodzie. Staje się on coraz popularniejszy i łatwiej dostępny. Czy warto wziąć go pod uwagę, przygotowując plan porodu?
świnka skarbonka

Becikowe - dla kogo? Zasady otrzymania becikowego

2021-04-28
Narodziny dziecka to szczególny moment w życiu każdej pary. Przyszli rodzice w końcu mogą powitać na świcie maleństwo, na które czekali wiele miesięcy. Przyjście na świat dziecka to ogromna radość, ale również duży wydatek. Zakupy niezbędnych produktów ułatwiają świadczenia dla młodych rodziców. Jednym z nich jest becikowe. Rodzice i opiekunowie powinni wiedzieć, co to jest becikowe, dla kogo jest przeznaczone i jak je otrzymać.
pakowanie torby do szpitala, torba na wyprawkę do szpitala

Wyprawka do szpitala dla mamy - lista rzeczy

2021-03-31
Najlepiej jeśli już kilka tygodni przed planowanym terminem porodu skompletujesz wszystkie niezbędne rzeczy, które zabierzesz do szpitala. Ale co i ile spakować? Sprawdź nasze propozycje.
cesarskie cięcie

Ile można mieć cesarskich cięć?

2021-03-10
Cięcie cesarskie, potocznie zwane cesarką, to zabieg chirurgiczny polegający na rozcięciu powłok brzusznych i macicy oraz wyjęciu dziecka tą drogą.
jak odróżnić prawdziwy poród od pozornego?

Jak odróżnić prawdziwy poród od pozornego?

2021-03-09
Niedługo ma się zacząć poród, a ty nie wiesz jak go rozpoznać? Sprawdź jakie objawy są przy porodzie pozornym, a jakie przy rozpoczęciu się prawdziwego porodu.
Objawy porodu, jakie są najczęstsze oznaki zbliżającego się porodu?

Objawy porodu, jakie są najczęstsze oznaki zbliżającego się porodu?

2021-03-09
Jakie objawy porodu oznaczają, że to już? Kiedy jechać do szpitala, a kiedy można jeszcze czekać? Opisujemy najczęstsze oznaki zbliżającego się porodu. Sprawdź,...
Plastry silikonowe na bliznę po cesarce

Plastry silikonowe - najlepszy sposób na bliznę po cesarce

2021-02-05
Blizna po cesarce jest zmorą wielu kobiet, ale wcale nie musi być. Sprawdź jak można się jej pozbyć już po 2 - 3 miesiącach od porodu, wygodnie, bez kolejnych operacji i przede wszystkim skutecznie.