Data modyfikacji:

Listerioza u kobiet w ciąży

Autor: Maciej Pawłowski - Lekarz

Listeria to bakteria przenosząca się drogą pokarmową. Jest ona bardzo odporna na niską oraz wysoką temperaturę. Doskonale rozwija się w warunkach panujących w chłodziarkach i dlatego często nazywana jest bakterią lodówkową. Aby zminimalizować możliwość rozwoju bakterii istotne jest odpowiednie przechowywanie żywności w lodówce.

 

Listerioza w ciąży

 

Co to za choroba?

Listerioza jest chorobą zakaźną spowodowaną zakażeniem Listeria monocytogenes. Jest to bakteria, którą w dość łatwy sposób można wyizolować z:

  • gleby,
  • kurzu,
  • wody,
  • surowego mięsa,
  • ludzkich i zwierzęcych odchodów. 

Do zakażenia dochodzi najczęściej drogą pokarmową, przeważnie po spożyciu niepasteryzowanych produktów mlecznych, surowego mięsa, nieumytych warzyw i owoców. 

Listerioza pojawia się najczęściej u kobiet w ciąży, noworodków, osób starszych oraz tych, którzy mają osłabioną odporność. U osób zakażonych przebiega w sposób inwazyjny, u reszty bezobjawowo. 

 

Jakie są objawy listeriozy?

Objawy kliniczne u dorosłych pojawiają się zazwyczaj po 24-48 godzinach od spożycia drogą pokarmową zakażonej żywności. Do lżejszych objawów należą:

  • bóle stawów,
  • bóle głowy,
  • gorączka,
  • kaszel,
  • umiarkowana biegunka,
  • wymioty.

W trakcie infekcji jednak bakteria może przedostać się z przewodu pokarmowego do krwi, a następnie może dotrzeć do ośrodkowego układu nerwowego. Z tego powodu, listerioza może przebiegać pod postacią bakteriemii/posocznicy, zapalenia opon mózgowo-rdzeniowych i/lub zapalenia mózgu, albo niewielkich ropni mózgu. Czasami może dochodzić do zapalenia wsierdzia, zapalenia stawów, zakażenia kości, zapalenia otrzewnej, gałek ocznych lub zapalenie płuc. Do zakażenia noworodka może dojść w wyniku przejścia bakterii przez łożysko lub z kanału rodnego w trakcie porodu. 

 

 


Zakażenie listeriozą przyszłej mamy - duże ryzyko dla dziecka

Istotnym problem jest zakażenie listeriozą kobiet ciężarnych. Do głównych objawów klinicznych zalicza się bakteriemię, która często po porodzie ustępuje samoistnie. Niekiedy zdarzają się przypadki zakażeń bezobjawowych, które jednak w większości przypadków mogą prowadzić do śmierci lub ciężkiego uszkodzenia płodu. Listeria, rozprzestrzeniając się wraz z krwią w organizmie matki, stwarzają ogromne ryzyko dla jeszcze nienarodzonego dziecka. Rozwijająca się bakteriemia u matki, w zależności od trymestru ciąży, może przybrać dwie formy:

  • wczesną - jest wynikiem wewnątrzmacicznego zakażenia płodu. Jej skutkiem jest najczęściej przedwczesny poród. Płód rodzi się z ciężką niewydolnością oddechową, objawami uszkodzenia układu nerwowego, a także licznymi zmianami skórnymi w postaci pęcherzyków, rumieni i wybroczyn. Jeśli dziecko urodzi się zdrowe, objawy choroby rozwiną się w ciągu 2 dni od porodu. Zakażenie ciężarnej przebiega zazwyczaj bezobjawowo lub pojawiają się objawy zbliżone do grypy.
  • późną - występuje po co najmniej 5 dniach od porodu. Płód może zarazić się podczas akcji porodowej lub noworodek zostaje zakażony przez środowisko zewnętrzne zaraz po porodzie. Ta postać choroby powoduje najczęściej zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych lub wodogłowie.

 

Listeriozę można rozpoznać na podstawie objawów klinicznych oraz badań diagnostycznych, które wykrywają obecność bakterii we krwi, płynie mózgowo rdzeniowym, wydzielinie z pochwy,  czy smółce u noworodków. 
 


Jak wygląda leczenie?

Listeriozę należy leczyć antybiotykami. Jest to głównie ampicylina i amoksycylina. U pacjentów uczulonych na penicylinę stosuje się sulfametoksazol. Kobietom w ciąży można również zalecić erytromycynę.

 

Profilaktyka listeriozy

Aby ograniczyć ryzyko wystąpienia choroby będąc w ciąży unikaj jedzenia :

  • miękkich serów: feta, Brie, pleśniowych, ricotta i Camembert;
  • niepasteryzowanego mleka i jego przetworów;
  • surowego mięsa;
  • surowych jaj: kogel-mogel, tiramisu;
  • surowych ryb i owoców morza;
  • innych produktów, które nie są poddawane dokładnej obróbce cieplnej bezpośrednio przed spożyciem;
  • jedzenia w fast-foodach.

 

Zdjęcie: Fotolia by © Friday All right reserved


Autor

Maciej Pawłowski - Lekarz

Jestem lekarzem w trakcie specjalizacji z pediatrii w Łodzi. Oprócz zagadnień związanych z medycyną interesuję się sportem i językami obcymi.

Komentarze
15-11-2018
Ocena:
ehh ta dieta w ciąży to naprawdę temat rzeka. Już powoli sie w tym wszystkim gubię i już sama nie wiem co jeść...
ciągnięcie brzucha w ciąży podczas chodzenia

Co oznacza ciągnięcie brzucha w ciąży podczas chodzenia?

21.04.2026
Ciąża to czas dynamicznych zmian anatomicznych i hormonalnych. Rosnąca macica, zwiększona objętość krwi, działanie progesteronu rozluźniającego tkanki łączne oraz zmiana środka ciężkości ciała powodują, że kobieta może odczuwać nowe, nieznane wcześniej dolegliwości. Jedną z nich jest uczucie ciągnięcia brzucha podczas chodzenia – często opisywane jako „szarpnięcie”, „ciągnięcie w pachwinie” lub „napięcie podbrzusza”. Z tego artykułu dowiesz się, co oznacza ciągnięcie brzucha w ciąży podczas chodzenia. Zapraszamy do lektury!
jacuzzi w ciąży

Czy jacuzzi w ciąży jest bezpieczne?

16.04.2026
Gdy dowiadujesz się, że jesteś w ciąży, zaczynasz uważniej przyglądać się swoim codziennym nawykom. Zastanawiasz się, co jest bezpieczne, a z czego lepiej zrezygnować. Jednym z częstszych pytań, jakie możesz sobie zadać, jest to, czy jacuzzi w ciąży to dobry pomysł. Relaks w ciepłej, masującej wodzie brzmi kusząco, zwłaszcza gdy bolą Cię plecy i czujesz napięcie w całym ciele. Czy jednak jest to bezpieczne? Dowiesz się tego z dalszej części artykułu.
cholestaza ciążowa

Cholestaza ciężarnych. Przyczyny i leczenie

12.01.2026
Cholestaza ciężarnych to jedna z częstszych chorób wątroby występujących w ciąży. Choć u większości kobiet ustępuje samoistnie po porodzie, w trakcie trwania ciąży może stanowić poważne zagrożenie dla zdrowia płodu. Jak rozpoznać chorobę i na czym polega leczenie?
toksoplazmoza objawy,

Toksoplazmoza w ciąży – objawy i leczenie

29.08.2025
Ciąża to czas wyjątkowej troski o zdrowie – zarówno matki, jak i rozwijającego się dziecka. W tym okresie szczególne zagrożenie mogą stanowić infekcje pasożytnicze, w tym toksoplazmoza. Choć u większości ludzi choroba ta przebiega łagodnie, jej obecność w organizmie kobiety ciężarnej może mieć poważne konsekwencje dla płodu. Co to jest toksoplazmoza i jej objawy? Jak rozpoznać zakażenie i jak wygląda leczenie w ciąży? Sprawdź!
hemoroidy w ciąży

Hemoroidy w ciąży. Jak im zapobiegać i jak je leczyć?

21.05.2025
Oczekiwanie na przyjście maluszka na świat to piękny czas, ale niestety czasami przyszłym mamom doskwierają dolegliwości, o których rzadko mówi się głośno. Z hemoroidami w ciąży zmaga się wiele kobiet – zwłaszcza w trzecim trymestrze. Dyskomfort, ból i swędzenie mogą skutecznie obniżyć komfort codziennego życia, ale na szczęście istnieją sposoby, aby im zapobiegać i skutecznie je leczyć. Jak dbać o siebie, by uniknąć hemoroidów w ciąży? Co zrobić, gdy już się pojawią? Wyjaśniamy!
infekcja intymna w ciąży

Infekcja intymna w ciąży. Objawy i leczenie

14.05.2025
Ciąża to wyjątkowy czas w życiu kobiety, ale również okres, w którym organizm staje się bardziej podatny na różne infekcje, w tym intymne. Zmiany hormonalne, osłabiona odporność i delikatna flora bakteryjna pochwy mogą sprzyjać rozwojowi infekcji grzybiczych, bakteryjnych czy wirusowych. Warto wiedzieć, jakie są ich objawy, jak je leczyć oraz jak zapobiegać, aby zapewnić sobie i dziecku zdrowie oraz komfort. Dlatego zapraszamy do lektury naszego najnowszego artykułu pt. „Infekcja intymna w ciąży”.
Ciąża i zwierzęta domowe

Ciąża i zwierzęta domowe – jak to pogodzić?

08.01.2025
Ciąża to wyjątkowy czas w życiu kobiety, ale co zrobić, gdy w domu są zwierzęta domowe? Czy ich obecność może stanowić zagrożenie dla przyszłej mamy lub dziecka? W artykule odpowiemy na te pytania i rozwiejemy wątpliwości dotyczące ciąży w domu, w którym żyją zwierzęta.