Data publikacji:

Czkawka u niemowlaka

Autor: Katarzyna Michniewska

Czkawka u niemowlaka - każdy młody rodzic jest zdziwiony, gdy pojawia się ona u dziecka pierwszy raz. W ogromnej większości przypadków nie ma jednak powodów do niepokoju. To całkowicie naturalne zjawisko.  Zobacz czym jest czkawka i skąd się bierze.

 

Czkawka u niemowlaka

Zdjęcie: pixabay.com

Czkawka u niemowlaka – co to jest?

Czkawka jest odruchem, czyli mimowolną odpowiedzią organizmu na jakiś bodziec. Sama czkawka polega na powtarzających się, rytmicznych skurczach przepony (często tylko jej jednej połowy) i mięśni międzyżebrowych, z następnym zamknięciem głośni (część krtani). Efektem takiej sekwencji zdarzeń jest rozpoczęcie wdechu, który zostaje nagle przerwany - przepływ powietrza ustaje na poziomie krtani, czemu towarzyszy powstanie charakterystycznego dźwięku („czknięcia”). Częstotliwość czkawki może wynosić od 2 do nawet 60 razy na minutę i podobnie jak jej „głośność” jest raczej indywidualną i zmienną cechą u dziecka.

Czemu to ma właściwie służyć? Tak naprawdę nie wiadomo. Jest jednak kilka hipotez, z których chyba najbardziej prawdopodobną jest ta, że czkawka pomaga ssakom usunąć nadmiar powietrza z przewodu pokarmowego, które dostało się tam przypadkowo w czasie jedzenia i nadmiernie rozciąga ściany żołądka. Ale to tylko hipoteza.

 

Co może być przyczyną czkawki u niemowląt?

Bezpośrednią przyczyną czkawki u niemowlaka jest stymulacja zakończeń nerwu błędnego, przeponowego i nerwów współczulnych unerwiających narządy klatki piersiowej, jamę brzuszną, ucho, nos i gardło lub (rzadziej) bezpośrednie pobudzenie ośrodka czkawki w ośrodkowym układzie nerwowym (rdzeniu kręgowym).

Co to właściwie oznacza? Najpierw należy podkreślić, że ogromna większość epizodów czkawki u niemowląt przechodzi samoistnie (bez absolutnie żadnych dodatkowych działań) w ciągu kilku - kilkunastu minut i nie są one związane z żadną patologią.

Najczęściej czkawka pojawia się w następstwie niegroźnych i codziennych wydarzeń takich jak:

  • [najczęściej] Nadmierne wypełnienie żołądka po posiłku - np. kiedy dziecko jest bardzo głodne i je „łapczywie”, bardzo szybko. (Można próbować unikać takich sytuacji, i na ile to możliwe karmić dziecko, gdy jest spokojne).
  • Nagła zmiana temperatury otoczenia - np. w czasie przebierania, kąpieli itp.
  • Nagła zmiana temperatury treści w żołądku - np. po wypiciu chłodnego płynu.

Istnieją też przyczyny psychogenne - np. gdy dziecko się przestraszy lub bardzo zdenerwuje.

Niekiedy czkawka, zwłaszcza przedłużająca się, może być objawem choroby. Kilka możliwych przyczyn to:

 

 

Kiedy rodzice powinni się niepokoić czkawką u dziecka?

Po pierwsze, gdy czkawka trwa zbyt długo. „Czkawka przedłużającą się” trwa powyżej 48 godzin. Jest to oczywiście granica umowna, a nawracające epizody czkawki u niemowlaka, trwające godzinami, a nie spełniające tego kryterium również są niepokojące i należy zgłosić to lekarzowi. Ponadto, jeśli czkawka powoduje u dziecka problemy z karmieniem, a w konsekwencji utratę masy ciała lub problemy ze snem i przewlekłe zmęczenie, również należy skonsultować się z pediatrą, w celu rozpoczęcia diagnostyki i ewentualnego leczenia.

Czkawka u niemowląt jest najczęściej niegroźnym zjawiskiem, trwa kilka - kilkanaście minut i nie ma żadnych negatywnych konsekwencji dla zdrowia dziecka. Najlepszym postępowaniem będzie po prostu poczekanie aż samoistnie ustąpi. Jeżeli czkawka u noworodka lub niemowlaka nawraca, trwa bardzo długo (kilkanaście godzin) i powoduje u dziecka zaburzenia odżywienia i/lub snu należy zgłosić się do pediatry.

 

Komentarze
05-10-2018
Ocena:
ja to się zawsze śmieję, jak takie maluchy czkają, to jest zabawne, i one same się wydają zdziwione
07-06-2018
Ocena:
Niektórzy mówią, że czkawka się pojawia od zimna
szerokie pieluchowanie

Szerokie pieluchowanie pampersem: ile godzin dziennie?

2022-12-06
Dawniej szerokie pieluchowanie było powszechnie stosowane, między innymi w celach profilaktycznych oraz samego leczenia dysplazji stawów biodrowych. W obecnych czasach zdrowym dzieciom absolutnie się tego już nie zaleca. Szerokie pieluchowanie polega na zakładaniu pieluchy w specjalny sposób, ale tylko przy wyraźnym zaleceniu lekarza ortopedy. Proces wymaga systematyczności oraz okresowej kontroli specjalisty.
śpiące dziecko

W czym powinien spać noworodek zimą?

2022-11-23
Świeżo upieczeni rodzice zazwyczaj mają wiele dylematów. Jeden z nich to ten, w czym powinien spać noworodek zimą. Zdaniem specjalistów najlepiej sprawdza się bezpieczny śpiworek (otulacz), który zapewnia dziecku ciepło i – w przeciwieństwie do kocyka, nie zsuwa się z malca. Niezalecana jest natomiast kołderka, która może zsunąć się na twarz niemowlęcia, co będzie groziło jego uduszeniem się. Przygotowując malca do snu, należy też pamiętać o jego odpowiednim ubraniu – czyli o wygodnym pajacyku albo śpioszkach i body.
niemowlę macha rączkami przy zasypianiu

Niemowlę macha rączkami przy zasypianiu – co to oznacza?

2022-10-21
Świeżo upieczeni rodzice zawsze bacznie przyglądają się swojemu maleństwu, obserwując jego zachowania, reakcje na różne bodźce i budowanie świadomości własnego ciała. Zdarza się, że niektóre sytuacje wydają się niepokojące i wywołują wątpliwości – czy na pewno z dzieckiem wszystko jest w porządku? Przykładem mogą być momenty, gdy niemowlę macha rączkami przy zasypianiu. Warto pamiętać, że różne nieskoordynowane ruchy w pierwszych miesiącach życia są zupełnie naturalne i świadczą o rozwijaniu się układu nerwowego u malucha. Czasami niespokojne zachowania mogą świadczyć o problemach rozwojowych, należy więc przyglądać się swojemu malcowi, a wątpliwości konsultować z lekarzem. 
Ulewanie u noworodka

Ulewanie u noworodka. Jakie są przyczyny i co robić?

2022-10-04
Niemalże wszystko, co dotyczy nowonarodzonego dziecka wzbudza, przynajmniej początkowo, pewien niepokój. Zwykle trudno jest ocenić czy jakaś dolegliwość jest przejściowa i niegroźna, czy też sygnalizuje, że dzieje się coś złego. Podobnie w przypadku ulewania. Przypadłość dotyka zarówno maluszki karmione naturalnie, jak i mlekiem modyfikowanym. Jakie są więc przyczyny ulewania u noworodka, czy jest to niebezpieczne i czy można temu zapobiec?
stopa dziecka

Nożyczki dla niemowląt. Jaki zestaw do paznokci dla niemowlaka wybrać?

2022-07-01
Kto nie lubi dziecięcych, słodkich stópek? Niektórzy widząc je, myślą o… tym, jak trudnym wyzwaniem jest obcinanie paznokci u najmłodszych. Każdy rodzic pragnie, by obcinanie paznokci u niemowlęcia przebiegało sprawnie. Jakie nożyczki dla niemowląt będą najlepszym wyborem? Omawiamy pielęgnację paznokci u niemowląt, by stała się łatwa i przyjemna! Niech stópki naszych pociech znów kojarzą się tylko z całusami!
spacer z niemowlakiem

Jak ubierać niemowlaka na spacer?

2022-06-18
Jedno z najczęstszych pytań, jakie zadają sobie młodzi rodzice, brzmi: jak ubierać niemowlaka na spacer? Co zakładać maluszkowi wiosną, co zimą, a co latem? Jak sprawdzić, czy nie jest mu za zimno albo za gorąco? Po przeczytaniu tego tekstu będzie ci łatwiej skompletować garderobę dla niemowlaka i właściwie go ubrać.
niemowle

Poduszka ortopedyczna dla niemowląt: jaką wybrać? Ranking najlepszych produktów

2022-05-21
Świeżo upieczeni rodzice noworodka chcą zapewnić mu jak najlepsze warunki, które przyczynią się do prawidłowego rozwoju i wzrostu malucha. Wśród tysiąca produktów, które przystosowane są do użycia już podczas pierwszych dni życia dziecka, znaleźć można komplety pościeli do dziecięcego łóżeczka. Chociaż małe poduszki i kołderki przyciągają swoim urokiem, nie zawsze jest to najlepszy wybór do łóżeczka noworodka. Ciało tak małego dziecka znacznie różni się od ciała dorosłego człowieka. Czaszka oraz cały układ kostny są bardzo delikatne, a przez to narażone na odkształcenia. Zdaniem najlepszych specjalistów, optymalna pozycja w łóżeczku dla noworodka to ta, która pozwala na ułożenie ciała dziecka w linii prostej.