Data modyfikacji:

Co powinno zaniepokoić rodzica niemowlaka?

Autor: Aleksandra Bartczak - Logopeda

Chcąc nieco uzmysłowić pewne nieprawidłowości w rozwoju maluchów, a także uspokoić rodziców, którzy martwią się pewnymi zachowaniami bądź ich brakiem u małych dzieci, przedstawiamy ściągawkę - co powinno Cię, rodzicu, zaniepokoić?

 

niemowlak, rozwój niemowlaka, rozwój dziecka

 

U dzieci 1-3 miesięcy

Niemowlęta w tym wieku istnieją na zasadzie odruchów - na przykład ssania, które utrzymuje dzieci przy życiu. Zaniepokoić może, w pierwszych miesiącach, słabość tego odruchu. To, co również może nas zastanawiać, jest zbyt wyprostowana pozycja - tak malutkie dziecko powinno być „zwinięte”, przyciągnięte do środka ciała. Dziecko tak małe będzie również głużyć - bawić się narządami artykulacyjnymi, wydając dźwięki dla ćwiczenia i zabawy, tak jak bawi się rączkami i nóżkami. W tych miesiącach pojawi się także podnoszenie głowy w leżeniu na brzuchu, jego brak powinien nas więc zastanawiać.

Również silna asymetria nie jest normą. Zauważamy ją, gdy dziecko, leżąc na plecach, odwraca główkę zawsze w tę samą stronę. Pod koniec tego okresu możemy oczekiwać, że dziecko będzie sztywno trzymało głowę, gdy jest w pozycji pionowej. Kolejną umiejętnością, której będziemy wyczekiwać, będzie odwracanie się z pleców na brzuch, poprzez odwrócenie się na bok. 

 

U dzieci 4-6 miesięcy

To, co może nas zastanawiać to brak chwytania bądź takie ruchy wykonywane tylko jedną ręką. Nie myślmy, że jest to ustalona lateralizacja - u tak małych dzieci jest to asymetria. Oczekujmy od maleństwa, że chwycony już przedmiot będzie przyciągał do środka ciała, a pod koniec tego okresu będzie przekładał rzeczy z ręki do ręki. Pociągnięcie za rączki powoduje, że maluch będzie się podciągał do siadania. Oczekujmy również reakcji na mimikę drugiej osoby. Najpierw dostrzeżenie samego człowieka, następnie twarzy, emocji i ewentualnie odwzorowanie ich. Te ruchy doskonale świadczą o rozwoju społecznym dziecka.

W tym okresie dziecko zaczyna gaworzyć, czyli wytwarzać dźwięki na zasadzie powtarzania tego, co usłyszało. Jest to bardzo ważne, ponieważ jest to zaczątek prawdziwej mowy i świadczy o tym, że dziecko słyszy. 

 


U dzieci 7-8 miesięcy

Dalej rozwija się chwyt i w tym okresie niemowlę będzie już używało kciuka, a także chwytało w jednej chwili, więcej niż jeden przedmiot. Możemy także obserwować pewne zachowania społeczne - dziecko wie, która z osób, na przykład w grupie, jest rodzicem i do niej będzie dążyć, wyciągać ręce, kierować się. Zauważanie tychże umiejętności społecznych jest ważne do oceny strefy emocjonalnej i moralnej.

Fizycznie, nasz maluch powinien już sam siadać i wytrzymywać w tejże pozycji. Niektóre dzieci, z podparciem, będą też stały.

 

U dzieci 9-miesięcznych

Mówi się, wśród różnych badaczy, o czymś takim jak „przełom dziewiątego miesiąca”. Jest to miesiąc, po którym możemy oczekiwać tego, że dziecko zacznie wchodzić w kontakty społeczne w pełni świadomie, rozumiejąc, że jest częścią danego środowiska. Możemy dawać coś dziecku i prosić o oddanie, to najprostszy sposób na sprawdzenie, czy dziecko ma to poczucie bycia istotą społeczną. Nasze niemowlę może też gaworzyć do innych dzieci.

 


U dzieci w wieku 10-12 miesięcy

Dziecko dalej będzie rozwijać umiejętności społeczne. Brak zainteresowania drugą osobą, prób kontaktu, w tym wzrokowego, zdecydowanie powinny nas zaniepokoić. Niemowlę wciąż gaworzy, ale w okolicach pierwszych urodzin może zacząć mówić pojedyncze słowa. Niektóre dzieci mogą zacząć same chodzić, ale na razie brak tej umiejętności nie jest niepokojący. Z pewnością jednak dziecko powinno stać z podparciem, już w okolicy jedenastego miesiąca.

 

 

U dzieci 12-18-miesięcznych

Dziecko rozwija umiejętności: motoryczne, poznawcze, społeczne i emocjonalne. Rozwija się również jego mowa. Maluch jest w okresie wyrazu. Posiada bogatą mimikę i gesty - ich brak może zastanawiać, podobnie jak brak chodzenia, do osiemnastego miesiąca już bez podparcia. Dziecko przestaje być nastawione jedynie na spełnianie własnych potrzeb. Jest małą istotą społeczną, która potrafi wyrazić ogrom emocji. Dalszy rozwój polega na nabywaniu nowych umiejętności, na przykład: pewnego chodzenia, biegania, wchodzenia po schodach, wyboru, co jest złe a co dobre, tworzeniu wypowiedzi dwuwyrazowych, następnie zdań i tak dalej.

Dzieci będą te umiejętności nabywały w bardzo indywidualnym tempie i, co ciekawe, często nierównomiernie i niejednocześnie. W okolicach drugich urodzin dziecko uczy się wyrażać sprzeciw i odmienne zdanie - to rodzice nazywają buntem dwulatka. Jednocześnie, w całym tym okresie, zmienia się sylwetka dziecka.

 


Opinia lekarza

Nie budzi zdziwienia, że rodzice – w celu sprawdzenia, czy rozwój ich dziecka przebiega prawidłowo – zapoznają się z różnymi opracowaniami zwanymi kalendarzami rozwoju dziecka. Warto jednak podkreślić, że prezentowane w nich dane dotyczą dużej grupy dzieci: w kalendarzach rozwoju wspomina się o tym, że dziecko powinno się przewracać z pleców na brzuch w pierwszym kwartale życia, czy siadać w 7-8. miesiącu życia z tego względu, że tak właśnie bywa najczęściej. Dziecko nie jest jednak maszyną, której poszczególne funkcje włączają się automatycznie. Każdy malec ma swoje tempo rozwoju i tak naprawdę część etapów rozwoju może przebiegać u niego szybciej, a inne dłużej niż to przeciętnie bywa.

Ogólny wniosek dla rodziców jest jeden: nie popadać od razu w panikę. To, że dziecko przykładowo zaczyna gaworzyć nieco później niż jego rówieśnicy, nie jest równoznaczne z tym, że cierpi ono na jakieś zaburzenia rozwoju. Każdy maluch dorasta w swoim tempie – zdecydowanie wskazane jest obserwowanie, jak dziecko się rozwija, jednak drobne odchylenia od przeciętnego przebiegu dorastania nie muszą wcale świadczyć o istnieniu patologii. W sytuacji, kiedy rodzice doświadczają znacznego niepokoju, droga do potwierdzenia lub wykluczenia ich obaw jest prosta – wystarczy skonsultować się z pediatrą. Specjalista od zdrowia dzieci będzie w stanie stwierdzić, czy rzeczywiście u malucha mogą istnieć jakieś zaburzenia rozwoju, czy też po prostu rozwija się on w swoim – nieco odmiennym od przeciętnego – tempie.

 

Zdjęcie: Fotolia.pl


Autor

Aleksandra Bartczak - Logopeda

Od dziecka jestem nianią,  wolontariuszką i nauczycielką, prowadziłam zajęcia umuzykalniające dla maluchów. Dla Dzidziusiowo.pl piszę od połowy 2016 roku. Poza tym jestem logopedą i trenerem umiejętności społecznych. Uwielbiam się uczyć i kocham dzieci.


Autor

Tomasz Nęcki - Lekarz

Jestem absolwentem Uniwersytetu Medycznego w Poznaniu. Spośród wszystkich medycznych specjalności najbardziej interesują mnie aspekty związane z pediatrią i psychiatrią – planuję specjalizować się w psychiatrii dzieci i młodzieży. Wolne chwile spędzam na czytaniu (nie tylko medycznych pozycji ) oraz staram się jak najwięcej czasu spędzać na świeżym powietrzu – jazda na rowerze czy spacery najlepiej mnie relaksują.

inhalator

Jaki inhalator dla niemowlaka wybrać?

2021-10-10
Inhalacja to bezpieczna i skuteczna metoda leczenia infekcji dróg oddechowych u dzieci i dorosłych. Aby jednak ją zastosować, konieczne jest odpowiednie urządzenie, czyli nebulizator (potocznie zwany inhalatorem). Sprawdź, jaki inhalator dla niemowlaka warto wybrać.
Pierwsze zęby u niemowlaka. Kiedy wychodzą?

Pierwsze zęby u niemowlaka. Kiedy wychodzą?

2021-08-20
Pojawienie się pierwszego ząbka u dziecka to bardzo ważne wydarzenie, które nazywane bywa „kamieniem milowym”. Niektórzy rodzice czekają na ten moment kilka miesięcy, inni – nawet rok. Sprawdź, kiedy najczęściej pojawiają się pierwsze zęby u niemowlaka, co robić, gdy nie ma ich roczny smyk i jak w bezpieczny sposób pomóc ząbkującemu dziecku.
dziecko widzi

Kiedy dziecko zaczyna widzieć? Jak widzą noworodki?

2021-08-16
Choć donoszony noworodek wydaje się perfekcyjnie rozwinięty, niektóre jego zmysły nie pracują jeszcze prawidłowo – potrzeba czasu, aby dojrzały. Takim zmysłem zdecydowanie jest wzrok. Sprawdź, kiedy dziecko zaczyna widzieć, po ilu dniach zaczyna dostrzegać kolory i kiedy wyraźnie widzi swoich rodziców.
Witamina K dla noworodka. Czemu jest konieczna?

Witamina K dla noworodka. Czemu jest konieczna?

2021-07-30
Podawanie witaminy K dzieciom zaraz po porodzie w większości państw to standard obowiązujący od wielu lat. Jeśli właśnie spodziewasz się dziecka, koniecznie przeczytaj, dlaczego podaje się witaminę K noworodkom i co może się stać, jeśli do tego nie dojdzie.
odbijanie noworodka

Odbijanie noworodka – jak robić to właściwie?

2021-07-21
Karmienie to jedno z najważniejszych wyzwań, z jakimi mierzą się rodzice po narodzinach dziecka. Zaczynając od wyboru sposobu podawania pokarmu, poprzez zamartwianie się, czy maluch wystarczająco przybiera na wadze, aż po odbijanie noworodka, które na początku może budzić niepokój u niedoświadczonych opiekunów. Warto wiedzieć, jak robić to właściwie, by w żaden sposób nie zaszkodzić dziecku i zapewnić spokój całej rodzinie w tych pierwszych niezapomnianych, ale niezwykle wymagających tygodniach.
chrypka u niemowlaka domowe sposoby

Chrypka u niemowlaka. Przyczyny i leczenie

2021-07-14
Chrypka to zazwyczaj niegroźny objaw, który świadczy o nadmiernej eksploatacji krtani i fałdów głosowych lub jest wynikiem infekcji górnych dróg oddechowych. Leczenie jest proste, ale w przypadku niemowląt, które nie mogą przyjmować wielu leków, należy je przeprowadzić w konsultacji ze specjalistą. Sprawdź, jakie są przyczyny chrypki u dzieci. Poznaj domowe sposoby na chrypkę u niemowlaka.
wysypka u niemowlaka

Wysypka u niemowlaka: przyczyny i sposoby leczenia

2021-06-28
Wysypka u niemowlaka to bardzo powszechny problem, który zwykle nie stanowi powodu do obaw. Nie można jej jednak lekceważyć, ponieważ w niektórych przypadkach może wiązać się z alergiami, a nawet poważnymi chorobami. Dowiedz się, co może powodować wysypkę i jak jej zaradzić.