Data publikacji:

Jak zapobiegać i leczyć haluksy u dzieci?

Haluksy u dzieci, potocznie nazywane „koślawymi paluchami”, to schorzenie najczęściej kojarzone z dorosłymi – szczególnie kobietami noszącymi wąskie buty na obcasie. Tymczasem coraz częściej problem ten dotyczy również dzieci. Warto wiedzieć, że im wcześniej zauważymy pierwsze objawy, tym większa szansa na uniknięcie poważnych konsekwencji w przyszłości. Poniżej znajdziesz praktyczny przewodnik – zarówno dla rodziców, którzy już mierzą się z haluksami u dziecka, jak i tych, którzy chcą im skutecznie zapobiec.
haluksy u dzieci

Czym właściwie są haluksy?

Haluks (łac. hallux valgus) to zniekształcenie stawu śródstopno-paliczkowego palucha. Polega ono na odchyleniu dużego palca w stronę pozostałych palców stopy, a jednocześnie na wysunięciu głowy pierwszej kości śródstopia na zewnątrz, co tworzy charakterystyczne „zgrubienie” przy krawędzi stopy.

Skąd się biorą haluksy?

Przyczyn powstawania haluksów u dzieci jest kilka i najczęściej działają one jednocześnie. Najważniejszym czynnikiem jest genetyka – jeśli jedno z rodziców lub dziadków ma koślawe paluchy, dziecko ma znacznie większe ryzyko odziedziczenia tej skłonności. Sama predyspozycja genetyczna nie powoduje jednak deformacji od razu – zwykle „uruchamiają” ją dodatkowe czynniki środowiskowe.
Duże znaczenie ma nieprawidłowe obuwie. Zbyt ciasne buty, wąski przód, brak stabilizacji pięty czy miękka podeszwa sprawiają, że stopy nie pracują prawidłowo, a paluch zaczyna odchylać się na zewnątrz. Dlatego bardzo istotny jest prawidłowy wybór pierwszych butów dla dziecka.
Częstym podłożem haluksów jest także płaskostopie lub wiotkość więzadłowa, które powodują, że stopa „rozjeżdża się” na boki i traci stabilność. Jeśli dodatkowo występuje nadwaga, obciążenie stóp jest większe, co przyspiesza proces deformacji.
Warto więc pamiętać, że haluksy nie pojawiają się „z dnia na dzień” – najczęściej są wynikiem połączenia wrodzonej skłonności i nieodpowiednich nawyków lub warunków zewnętrznych.

Haluksy u dziecka – jak je rozpoznać?

Zastanawiasz się, jak można rozpoznać haluksy u dziecka? Oto kilka aspektów wskazujących na ten problem:
  • Zauważalne odchylenie dużego palca w stronę reszty palców.
  • Pojawiające się zaczerwienienie lub zgrubienie po wewnętrznej stronie stopy.
  • Ścieranie się butów od wewnętrznej strony. 
  • Dziecko skarży się na zmęczenie stóp, nawet po krótkim chodzeniu.
  • Jeśli masz wątpliwości, warto skonsultować się z ortopedą dziecięcym lub fizjoterapeutą.

    Jak zapobiegać haluksom?

    Zapobieganie jest zdecydowanie łatwiejsze niż leczenie – poniżej najważniejsze zasady.

    Wybieraj odpowiednie obuwie

  • Szeroki przód buta, aby palce mogły swobodnie się poruszać.
  • Usztywniony zapiętek i elastyczna podeszwa wspierająca łuk stopy.
  • Naturalne materiały – skóra, oddychające tkaniny.
  • Unikaj klapek i balerinek, które nie trzymają stopy.
  • Aktywność fizyczna i ćwiczenia

    Najlepsze są ćwiczenia chwytne i wzmacniające mięśnie stopy:
  • chodzenie boso po trawie, piasku, dywanie,
  • podnoszenie chusteczki, klocków palcami stóp,
  • toczenie piłeczki pod stopą.
  • Kontroluj masę ciała

    Nadprogramowe kilogramy to większe obciążenie dla stóp czego efektem mogą być właśnie haluksy u dziecka.

    Jak leczyć haluksy u dzieci?

    W przypadku dzieci leczenie zazwyczaj nie jest operacyjne, o ile zareagujemy odpowiednio wcześnie. U dzieci operacje wykonuje się rzadko, najczęściej dopiero po zakończeniu wzrostu kości, czyli w wieku nastoletnim. Dlatego tak ważna jest profilaktyka i wczesna interwencja. Natomiast leczenie zachowawcze obejmuje:
  • indywidualnie dobrane wkładki ortopedyczne, zwłaszcza przy płaskostopiu,
  • korektory nocne lub dzienne ustawiające paluch w prawidłowej pozycji,
  • terapia manualna i fizjoterapia,
  • regularne ćwiczenia w domu.
  • Zdjęcie: Envato Elements
    Autor: Honorata Pitura