Data modyfikacji:

Jak zmienia się skóra dziecka po jego narodzinach?

Autor: Joanna Kiełbasińska - Położna

Czy wiecie że flora bakteryjna skóry ma bardzo duży wpływ na zdrowie i samopoczucie człowieka, a szczególne ma ona znaczenie dla noworodka i niemowlęcia? Każdy człowiek posiada swoją fizjologiczną florę skórną, którą został zasiedlony przez unikalną mieszaninę drobnoustrojów – bakterii i grzybów.

 

W okresie pierwszych miesięcy życia skóra dziecka różni się

 

Fizjologia noworodka. Zacznijmy zatem od początku…

W okresie życia płodowego, około 20. tygodnia ciąży, skład płynu owodniowego jest podobny do składu osocza nienarodzonego jeszcze dziecka. W tym czasie zachodzi szybka dwustronna dyfuzja między dzieckiem a płynem owodniowym przez nieskeratynizowaną jeszcze skórę. Keratynizacja skóry, czyli jej rogowacenie (proces wytwarzania naskórka, który jest nieprzepuszczalny dla wody i ulega okresowemu złuszczaniu), zaczyna się pomiędzy 19 a 20 tygodniem ciąży i najczęściej kończy w 25 tygodniu ciąży. W tym stanie pozostaje do końca trwania ciąży.

Następnie nadchodzi czas narodzin Waszego dziecka. Oznacza on istotną zmianę dla jego skóry, gdyż wymusza przestawienie się z wodnego i praktycznie sterylnego środowiska na środowisko suche i bogate w drobnoustroje. Już w ciągu pierwszych godzin po porodzie następuje szybka kolonizacja powierzchni skóry przez niepatogenne mikroorganizmy. U 2-3 dniowych noworodków flora jest już dobrze wykształcona, chociaż nadal będzie zmieniać się z wiekiem. 

 

U noworodka zaraz po urodzeniu skóra nie jest w pełni wykształcona i dojrzewa w ciągu pierwszych miesięcy życia, osiągając dojrzałość około 2-3 roku życia dziecka. 

 

Skóra dziecka jest inna niż dorosłego

Istnieje wiele różnic pomiędzy skórą niemowlęcia a człowieka dorosłego, takich jak:

  • Ma inny odczyn. Skóra noworodka ma mniej kwaśny odczyn, a wartość typową dla dorosłego (pH 5,4—5,9) osiąga dopiero po ukończeniu przez dziecko kilku tygodni życia. 
  • Jest mniej elastyczna i jaśniejsza - słabiej produkuje barwnik, dlatego jest bardziej wrażliwa na światło słoneczne. 
  • W skórze noworodków i niemowląt znajduje się znacznie mniej gruczołów potowych niż u osób dorosłych, a ich działanie jest dużo gorsze, przez co dzieci w tym wieku słabiej adaptują się do wysokiej temperatury i są bardziej podatne na przegrzanie.

 

Przez kilka pierwszych miesięcy życia dziecka, skóra zmienia swoje funkcje szczególnie w kontekście gospodarki wodnej i ochronnej. Zmniejsza się przez skórę utrata wody, jest wyższe pH skóry i zmienia się aktywność gruczołów łojowych. Zwiększenie zawartości wody w skórze ma na celu utworzenie środowiska sprzyjającego kolonizacji niektórych gatunków bakterii (szczególnie tych przyjaznych), a dla pozostałych stanowi skuteczną barierę. 

 



Kolonizacja flory bakteryjnej

Jak już wspomniałam, w okresie pierwszych miesięcy życia skóra dziecka różni się znacząco od skóry dorosłego człowieka i to zarówno pod względem składu biochemicznego jak i jej funkcji. Różnica jest również w kolonizacji flory bakteryjnej w określonych miejscach ciała. Naukowcy zbadali florę bakteryjną skóry noworodków. W pierwszej kolejności określili jej różnorodność pod względem mikroorganizmów a następnie porównali skórę w trzech obszarach: na czole, ramieniu i pośladkach. Stwierdzono dość dużą różnicę w rodzaju mikroflory i zmiany w jej ilości, która znacznie zwiększa się wraz z wiekiem dziecka. Odkryto także, że obszar okolicy pieluszkowej jest jedyny w swoim rodzaju zasiedlony przez florę bakteryjną. Naukowcy uważają że skóra noworodka rozwija się na tyle dynamicznie, że początkowe różnice powstałe w ciągu 24. godzin od porodu wynikające ze sposobu ukończenia ciąży, znikają w ciągu miesiąca życia.  

 

Jedno wiemy na pewno, skóra noworodka jest bardzo wrażliwa i podatna na stany zapalne, takie jak egzema i zapalenie skóry, a także kandydoza. 

 


Dbajcie szczególnie o skórę niemowlaka

Pamiętajcie zatem, że w pierwszym roku życia skóra dziecka jest bardzo delikatna i wrażliwa. Jest jeszcze niedojrzała i nie ma w pełni wykształconych naturalnych właściwości ochronnych. Dodatkowo występują czynniki drażniące, przez działanie których skóra może ulec podrażnieniu i uszkodzeniu. Zalicza się do nich: środki chemiczne (kosmetyki, środki piorące, środki myjące), czynniki mechaniczne (tarcie), czynniki fizykalne (temperaturą i wilgoć), wydaliny naturalne, a także czynniki atmosferyczne (działanie słońca i mrozu). Wiem, że zmiany te przysparzają Wam wiele zmartwień i powodują że pielęgnacja dziecka staje się bardzo skomplikowana, z praktyki jednak wiemy, że im mniej tym lepiej… dlatego ograniczajcie się do minimum a jeśli nie wiecie jakie produkty wybrać, porozmawiajcie z Waszą położną.

 

Zdjęcie: Fotolia.pl


Autor

Joanna Kiełbasińska - Położna

Mój zawód jest moją pasją. Od prawie 20 lat jestem dyplomowanaą pielęgniarką, a od 12 także położną. Swoją wiedzę i  doświadczenie staram się przekazywać młodym studentom Warszawskiego Uniwersytetu Medycznego w Zakładzie Dydaktyki Ginekologiczno-Położniczej, będąc ich mentorką od 2007 roku. Aby mieć możliwość zarówno ciągłego uczenia się, zdobywania doświadczenia i nauczania innych pracuję ze studentami w oddziałach szpitalnych.

Komentarze
11-08-2020
Ocena:
Super ważne informacje, warto wiedzieć, że skóra dziecka jest inna niż dorosłego! Ja do pielęgnacji córki używam kosmetyków Mustela, bo jest to firma, która od wielu lat prowadzi badania nad skórą dziecka i jej rozwojem. www.mustela.pl/
21-05-2019
Ocena:
Oliwka, odkąd przeszłam na ten produkt nie mam najmniejszych kłopotów ze skórą mojego dziecka. Zero zaczerwienień i swędzenia.
22-04-2019
Ocena:
Eloderm do kremowania skóry mamy od trzech miesięcy i za każdym razem to własnie jego używam do ciała dziecka. Mi naprawdę wystarcza by dbać o skórę.
11-04-2019
Ocena:
Dlatego ja swojego bobaska kąpię w Elodermie, który dolewam do kąpieli. Ciałko dziecka jest po nim delikatne, miękkie, bez żadnych szorstkich miejsc. Synek później spokojnie śpi i nie drażni go skóra.
06-06-2018
Ocena:
Ja dla mojego maluszka znalazłam must have ! CARUN konopiafarmacja masc CBD Powiem wam mamy, że nareszcie nie muszę sie bać o podrażnienia, a przy atopowej jak wiecie to jest ciężkie do osiągnięcia. Maść dodatkowo ma w składzie masło SHEA ( bio) więc czasem podkradam trochę dla siebie na t emoje przesuszone rączki.
09-03-2017
Ocena:
Bardzo ciekawy artykuł, szczególnie dla mnie jako "świeżo upieczonej" mamy bez doświadczenia!
czerwone plamy u noworodka

Czerwone plamy u noworodka po porodzie – co to oznacza?

2022-07-14
Zauważyłaś czerwone plamy u noworodka po porodzie? Spokojnie, to prawdopodobnie rumień noworodkowy, czyli fizjologiczna (naturalna) reakcja organizmu na zmianę otoczenia. Nie stanowi ona zagrożenia dla zdrowia maluszka, ale dobrze wiedzieć, w jaki sposób pielęgnować zmienioną rumieniem skórę. Podpowiadamy, co dokładnie robić i wyjaśniamy, jakie mogą być inne przyczyny zmian skórnych u noworodka.
niemowlak

Krzywa główka u niemowlaka: jakie mogą być przyczyny? Poradnik

2022-05-19
Krzywa główka u niemowlaka może niepokoić rodziców, szczególnie tych, którzy doczekali się pierwszego dziecka. W pierwszych miesiącach życia delikatna główka dziecka narażona jest na odkształcenia. Dzieje się tak, ponieważ kości czaszki w pierwszych miesiącach życia są wyjątkowo delikatne i wrażliwe, a szwy czaszki są wówczas bardzo elastyczne. Odkształcenia główki dziecka mogą być wywołane wieloma czynnikami. Można je podzielić na przyczyny prenatalne oraz poporodowe.
krostki na policzkach u dzieci

Krostki na policzkach u dziecka: przyczyny i leczenie

2022-05-11
Dziecko w okresie niemowlęcym narażone jest na szereg różnych schorzeń, które mogą okazać się bardziej lub mniej poważne. Każda zmiana skórna, która pojawia się na delikatnej skórze dziecka, wywołuje lęk u rodziców. Zmiany skórne, które można zauważyć na skórze dziecka, mogą przybierać różne formy: wysypki, zaczerwienienia, malutkie krostki, obrzęki lub inne. Przyczyny powstania takich problematycznych stanów mogą być różne, dlatego w przypadku zaawansowanego rozwoju takiego schorzenia należy udać się do lekarza specjalisty zajmującego się leczeniem skóry niemowląt. Chociaż pojawiające się na policzkach dziecka krostki nie zawsze muszą zwiastować rozwój poważnej choroby, to lepiej ich nie ignorować i podjąć kroki w celu zniwelowania takiego stanu.
niemowle

Kiedy noworodek widzi? Rozwój wzroku dziecka

2022-04-20
Gdy dziecko przychodzi na świat, nie wszystkie jego zmysły funkcjonują na jednakowym poziomie. Te najważniejsze dla noworodka – smak i dotyk – od samego początku działają dobrze, jednak inne, jak np. wzrok, potrzebują więcej czasu, by w pełni się wykształcić. Kiedy noworodek widzi tak, jak dorosły człowiek? I co zrobić, aby stymulować rozwój wzroku maluszka?
anemia u niemowlaka

Anemia u niemowlaka – przyczyny, objawy, sposoby leczenia

2022-04-07
Bladość i osłabienie maluchów to objawy, które skłaniają ich rodziców do odbycia spotkania z pediatrą. Bardzo słusznie, ponieważ są to typowe symptomy anemii u niemowlaka – choroby, która może powodować bardzo groźne powikłania. Sprawdź, kiedy podejrzewać anemie u dziecka, jak ją leczyć i jak jej przeciwdziałać.
napiecie miesniowe u niemowlaka

Napięcie mięśniowe u niemowlaka: jakie są przyczyny

2022-03-18
Przyjście dziecka na świat jest bardzo ważnym wydarzeniem dla większości rodziców. Niestety nie zawsze nasze maluchy są zdrowe. Jednym z problemów wieku noworodkowego jest napięcie mięśniowe u niemowlaka. Sprawdźmy zatem, czym ono jest, jakie są jego przyczyny oraz w jaki sposób jako rodzice możemy je leczyć.
objawy odwodnienia u niemowlaka

Objawy odwodnienia u niemowlaka

2022-01-28
Odwodnienie u malutkiego dziecka to wyjątkowo niebezpieczny stan, który może zagrażać nie tylko zdrowiu, ale i życiu. Dowiedz się, jakie są przyczyny i objawy odwodnienia u niemowlaka oraz co należy robić, gdy dziecko wymiotuje albo ma biegunkę.