Dysplazja oskrzelowo-płucna to nie wyrok! Skąd się bierze i jak pomóc dziecku?

Data:

Skrajne wcześniaki nie mogą samodzielnie oddychać, są więc poddawane mechanicznej wentylacji, bez której nie mogłyby przeżyć. Bywa niestety tak, że to właśnie ta ratująca życie maszyneria powoduje uszkodzenie malutkich i niezwykle delikatnych płuc dziecka, przez co zakłóca ich rozwój. Dochodzi wówczas do, tak zwanej, dysplazji oskrzelowo-płucnej. Co ona oznacza? Jak sobie radzić?

 

Maleńki wcześniak podłączony do respiratora, to standardowy widok rodziców dzieci z dysplazją oskrzelowo-płucną

 

Skąd się bierze dysplazja oskrzelowo-płucna?

Dysplazja oskrzelowo-płucna, z angielskiego zwana Bronho-Pulmonary Dysplasia, czyli BPD, występuje przede wszystkim u mocno niedojrzałych wcześniaków i urodzonych z bardzo niską masą urodzeniową (poniżej 1500 g), ale nie tylko. Głównym czynnikiem przyczyniającym się do rozwoju tej choroby jest niedojrzałość płuc dziecka, wynikająca bezpośrednio z przedwczesnego porodu. Za tą niedojrzałością idą powikłania związane z tlenoterapią i mechaniczną wentylacją. Do przyczyn BPD lekarze zaliczają także zakażenia występujące zarówno przed, jak i po urodzeniu oraz niedobory składników odżywczych, ale nadal respirator i użycie tlenu są tutaj głównymi "winowajcami".

 

Dysplazja oskrzelowo-płucna to przewlekła choroba układu oddechowego, występująca głównie u wcześniaków, urodzonych z niską masą ciała.

 

Błędne koło - jak powstaje choroba

U wcześniaka z zespołem zaburzeń oddychania może dojść do uszkodzenia płuc, co wywołuje stan zapalny. Ten utrudnia, bądź często wręcz uniemożliwia oddychanie. W takiej sytuacji koniecznością stają się poddanie maluszka tlenoterapii oraz użycie respiratora. Jak to bywa z uszkodzeniami w ludzkim organizmie, komórki płuc starają się naprawić to, co nie działa tak, jak powinno. Zaczyna się więc proces gojenia, w którym komórki szybko się dzielą i odpowiednio specjalizują. Jednak leczenie zakłóca ten proces. Respirator wpompowuje powietrze do płuc pod tak dużym ciśnieniem, że delikatne tkanki nie są w stanie tego wytrzymać. Nowe komórki płucne są uszkadzane, a nowo wytwarzana przez nie tkanka ma nieprawidłową budowę. Ten proces, przypominający trochę błędne koło, to właśnie dysplazja oskrzelowo-płucna. 

 

W zależności od stężenia tlenu podawanego w mieszance oddechowej oraz czasu trwania leczenia, dysplazję dzielimy na łagodną, umiarkowaną i ciężką.

 

Diagnoza i objawy

Objawy, jakie mogą świadczyć o BPD to przede wszystkim:

  • wzmożony wysiłek oddechowy (dziecko częściej łapie powietrze, a obserwując jego klatkę piersiową widać, jak zapadają się żebra i przepona, odznacza się mostek, do tego, wyraźnie poruszają się skrzydełka nosa, a maluch może gwałtownie poruszać główką w górę i w dół) i wynikające z niego duszności,
  • przyspieszenie częstości oddechów (powyżej 60 oddechów na minutę),
  • przyspieszona akcja serca,
  • skurcze oskrzeli (bronchospazm) i nadmierne wydzielanie śluzu oskrzelowego,
  • zaburzona wymiana gazowa, w wyniku której poziom dwutlenku węgla we krwi dziecka jest zbyt wysoki,
  • nawracające zapalenia płuc.

W niektórych przypadkach, może się także pojawić prawokomorowa niewydolność serca. W celu postawienia dokładniej diagnozy, lekarze wykonują prześwietlenie płuc. W takim badaniu rentgenowskim można zobaczyć stany zapalne, czy zbliznowacenia, które potwierdzą dysplazję.

 

Leczenie dysplazji oskrzelowo-płucnej

Wcześniaki ze stwierdzoną BPD poddawane są leczeniu w warunkach szpitalnych. Konieczne są przewlekła tlenoterapia (by zapewnić odpowiednie utlenowanie krwi), podawanie leków przeciwzapalnych i rozszerzających oskrzela oraz diuretyków (leków moczopędnych), odpowiednia, wysokokaloryczna dieta i fizykoterapia, polegająca na oklepywaniu i odsysaniu gęstej wydzieliny z dróg oddechowych maluszków. Jeżeli dojdzie do zakażenia, włączane są antybiotyki. Gazometria i saturacja są ciągle monitorowane. Ważne jest także ograniczenie dożylnego podawania płynów, ponieważ mogą się one gromadzić w płucach i dodatkowo zaburzać oddychanie. Niezbędna jest stała kontrola stanu dzieci, by móc wcześnie wykrywać ewentualne infekcje płuc, a także by kontrolować drożność dróg oddechowych.

 

BPD i co dalej?

Wcześniaki, u których wystąpiła dysplazja oskrzelowo-płucna są bardziej narażone na infekcje układu oddechowego. Bardzo istotną sprawą jest zatem zapobieganie zakażeniom dróg oddechowych. Dlatego, dzieciom z BPD powinno się podawać przeciwciała, zwłaszcza przeciw wirusowi RS, a także szczepić przeciw grypie.

Warto wiedzieć, że BPD może prowadzić do kolejnych komplikacji:

  • włóknienia płuc,
  • zaburzeń rozwoju motorycznego,
  • retinopatii,
  • powstania chorób słuchu,
  • astmy oskrzelowej i niewydolności oddechowej,
  • wystąpienia niedoborów masy ciała.

 

Jeśli u dziecka stwierdzono dysplazję oskrzelowo-płucną, powinno mieć wykonywane kontrolne badania EKG, RTG oraz badania wydolności oddechowej i ECHO serca przynajmniej raz na pół roku. Pamiętajmy, że dysplazja oskrzelowo-płucna nie jest wyrokiem, a chorobą, którą można wyleczyć. Większość dzieci powyżej 2 roku życia nie wymaga już podawania dużej ilości leków, a później, zalecana jest jedynie obserwacja, zwłaszcza w okresie szkolnym, gdy wzrasta ryzyko wystąpienia astmy oskrzelowej.

 

Przeczytaj również:

Wcześniactwo i jego konsekwencje w przyszłości>>>

Zdjęcie: Fotolia by © MikoSok


Polecane artykuły
Komentarze
Dodaj komentarz
9-1-2019
Ocena:
Bardzo ciekawy i wyczerpujący artykuł. Dziękuję!