Baza imion
Obliczanie terminu porodu
Kalkulatory
Kalendarz ciąży
Rozwój dziecka
Siatki centylowe
Grupa Facebook
Data modyfikacji:
Integracja sensoryczna (SI) - zdiagnozuj swoje dziecko!
Autor: Aleksandra Bartczak - LogopedaW ostatniej dekadzie dużo uwagi poświęca się integracji sensorycznej (w skrócie SI). W przedszkolach prowadzone są zajęcia z SI, kupowane są odpowiednie zabawki czy gry do jej stymulowania, coraz częściej słyszy się także o zaburzeniach związanych z tym obszarem, czy późniejszych problemach dziecka. Ale tak naprawdę, zazwyczaj, niewiele o niej wiemy. Czym jest integracja sensoryczna, w jaki sposób rozpoznać czy nasz maluch może mieć z nią problemy i dlaczego jest tak ważna w rozwoju dziecka? Zapraszamy.
Integracja sensoryczna - co to takiego?
Integracja Sensoryczna to, ogólnie rzecz biorąc, zdolność człowieka do odbierania zmysłami bodźców z otoczenia, przekazywania ich do mózgu, przetwarzania ich i wywoływania odpowiedniej reakcji. To podświadome współdziałanie zmysłów małego człowieka umożliwia mu wykonywanie codziennych czynności niezbędnych do funkcjonowania. Dlaczego?
Integracja sensoryczna jest niezbędna, by właściwie się rozwijać, uczyć, zapamiętywać, pisać, czy liczyć. Jeżeli integracja sensoryczna jest zaburzona, nie wszystko funkcjonuje właściwie.
Nasz organizm przez cały czas funkcjonowania odbiera przeróżne bodźce (słuchowe, wzrokowe, dotykowe, mięśniowe, równowagi, węchu i smaku) z naszego ciała i środowiska. Trafiają one do mózgu, który je interpretuje i integruje. Kiedy są one ze sobą zsynchronizowane (zintegrowane) i pracują na „odpowiednich poziomach”, mówimy o prawidłowym rozwoju. Dziecko wie jak właściwie się zachować, jak zareagować w danej sytuacji, jak się poruszać, wyrażać emocje i uczucia, uczy się. Kiedy jednak coś jest nie tak: dochodzi do nadwrażliwości na pewien rodzaj bodźców albo zbyt małej wrażliwości, zaczynają się różnego typu problemy. I wtedy właśnie mówimy o zaburzeniu integracji sensorycznej.
W jaki sposób mogą się objawiać zaburzenia SI?
1. Zbyt duża lub zbyt mała wrażliwość na bodźce słuchowe, dotykowe, wzrokowe i ruch
Występuje, na przykład, „ból przy dotykaniu”. Dziecko nie lubi dotykania, czesania, ubierania, obcinania paznokci. Nie lubi konkretnych kolorów lub dźwięków, budzą one w nim rozdrażnienie. Dziecko może być nadwrażliwe na światło (często mruży oczy, unika lampek, luster). Może się zdarzyć również sytuacja przeciwna - dziecko może być tak podwrażliwe, że potrzebuje bardzo silnych bodźców. Szuka źródeł światła i nadmiernie się nimi interesuje, głośnych dźwięków, nadmiernie kręci dookoła głową. Czasami podwrażliwość objawia się w celowym zadawaniu sobie bólu lub w powtarzaniu jednego typu zajęcia fizycznego przez dłuższy czas. Zaniepokoić nas powinien również brak reakcji dziecka na ból spowodowany przez wywrócenie się, zdarcie skóry, jakieś drobne rany na ciele.
2. Opóźnienia w rozwoju mowy
Integracja sensoryczna odgrywa bardzo dużą rolę w rozwoju mowy dziecka. Opóźnienia mogą wystąpić na przykład gdy dziecko jest podwrażliwe słuchowo (mowa ludzka jest dla takiego dziecka odbierana inaczej niż przez nas) i długo nie zaczyna mówić. Często dotyczą dzieci z problemy z napięciem mięśniowym jamy ustnej lub w przypadku gdy buzia dziecka jest pod- lub nadwrażliwa.
3. Problemy z równowagą, koordynacją ruchową, ćwiczeniami z ruchami naprzemiennymi
SI to również czucie głębokie, czucie ułożenia ciała. Dzieci z zaburzeniami SI mogą mieć więc problemy z umiejscowieniem własnego ciała w przestrzeni, z utrzymaniem równowagi, czy koordynacją ruchów. Z tego względu słabo radzą sobie na zajęciach wychowania fizycznego. Szczególnie trudne są dla nich wszelkie zabawy bazujące na ruchach naprzemiennych ciała takie jak np.: chodzenie po drabinkach, granie w klasy, ale także łapanie piłki czy nawet podczas zwykłego chodzenia.
4. Trudności w zachowaniu - problemy ze zrozumieniem i wykonywaniem prostych poleceń, rozdrażnienie
Dziecko z zaburzeniami rozwojowymi podczas zabaw ruchowych czy wykonywania prostych poleceń (jak ubieranie się czy jedzenie) nie reaguje natychmiast ale potrzebuje na to chwili. Ruchy dziecka podczas wykonywania polecenia są dość dziwne: brak im płynności, są nieskoordynowane. Dzieci z zaburzeniami SI są często rozdrażnione i zdenerwowane. Niemożliwość wykonania polecenia rodzi w nich frustracje, co z kolei może prowadzić do problemów wychowawczych.
5. Trudności w nauce
Podobnie jak w przypadku rozwoju mowy, SI odgrywa dużą rolę w nauce dziecka. Ważne jest odbieranie bodźców słuchowych i wzrokowych, poziom utrzymania skupienia młodego mózgu, istotna jest motoryka duża i mała - czyli to czy dziecko jest w stanie przez 45 minut siedzieć prosto, przy ławce, czy jest w stanie przez 30 minut lekcji trzymać długopis w dłoni i pisać. Dziecko z zaburzeniami SI może mylić podobnie brzmiące słowa, a także nie rozumieć zadawanych mu pytań, co automatycznie powoduje problemy w nauce.
6. Lubienie lub nie lubienie określonych produktów spożywczych i zapachowych
Jeśli dziecko nie lubi konkretnego smaku może się okazać, choć oczywiście nie musi, że jest nadwrażliwe. Dziecko z zaburzeniami SI w tym obszarze jest bierne przy jedzeniu, je bardzo wybiórczo, oblizuje przedmioty lub poznaje je przez wkładanie do buzi (w przypadku starszych dzieci np. 4 letnich). To samo tyczy się zapachów: czucie zapachów, tam gdzie inni ich nie czują, częste zatykanie nosa, obwąchiwanie przedmiotów czy ludzi, niechęć do wypróżniania się (strach przed brzydkim zapachem) również może wskazywać na zaburzenia.
Gdzie zgłosić się jeśli podejrzewamy u naszego dziecka problemy z SI?
Zaburzenia w integracji sensorycznej stosunkowo łatwo zauważyć u dzieci. Widać je podczas zabawy czy nauki. Oczywiście nie musimy ich od razu interpretować. Jeśli coś wzbudza nasz niepokój ważne aby szybko udać się do specjalisty, który stwierdzi, na jakim poziomie występuje integracja u dziecka. Jeśli diagnoza wykaże zaburzoną integrację sensoryczną, potrzebna będzie terapia i stosowanie odpowiednich ćwiczeń, które łączą naukę z zabawą. To ważny aspekt w terapii SI.
Ważne aby nie zwlekać z wizytą, gdyż czas ma tutaj ogromne znaczenie! Wcześnie podjęta terapia integracji sensorycznej umożliwia zapobiegnięcie wielu problemom związanym z nauką, relacjami społecznymi, koncentracją czy mową u dzieci.
Poszukajmy prywatnego ośrodka diagnostycznego albo poradni psychologiczno–pedagogicznej, w której znajdziemy terapeutów SI. Są to osoby, które po studiach magisterskich z pedagogiki, psychologii, logopedii i innych kierunków związanych z wychowaniem i rozwojem dzieci, ukończyły 2-stopniowy, prawie dwustugodzinny kurs i mają certyfikat terapeuty SI zatwierdzany przez PSTIS. To do nich zgłaszamy się z naszym dzieckiem, u którego podejrzewamy problemy.
Przeczytaj również:
Czym się objawia Zespół Aspergera? >>>
Zdjęcie: Pixabay.com CC0
Komentarze
25-03-2019
Ocena:
Zara
Basiu potwierdzam, też mam Eloderm do skóry mojego wrażliwca. Polecam ci również specjalne szczotki do masażu ciała i szorstkie gąbki. Jest kilka produktów na rynku, które ułatwiają życie.
21-02-2019
Ocena:
Nastka
A wiesz kochana, że dałaś mi do myślenia. Zaczęłam się nad tym poważnie zastawiać i stwierdziła, że wypróbuję. Myślę, że nawilżona skóra nie podrażnia i stymuluje do drapania się. To drobna rzecz ale może wiele zmienić.
03-02-2019
Ocena:
Basia
Moje dziecko też jest sensorykiem. Je określone produkty, ma dużą nadwrażliwość na niektóre materiał, które nie mogą być "drapiące". Wszystkie metki odcinamy, dźwięki nie mogą być zbyt wysokie, zapachy drażniące itp. Nawet krem, który mamy, musi zwierać emolienty, żeby skóra nie byłą przesuszona. Jeśli nie mamy Elodermu to córka, tak się drapie, że nie może się skupić na niczym innym. Dziecko z nadwrażliwością sensoryczną, ma swoje przyzwyczajenia ale jest bardzo empatyczne i kreatywne. Moje dziecko korzysta z terapii i jest to według niej najcudowniejszy czas i zabawa. Diagnoza sensoryczna jest naprawdę cenna i wierzcie mi, że warto zainwestować.
21-12-2018
Ocena:
Anna
Jaki jest przedzial cenowy dla takiego badania?
Czym jest co-sleeping? Tłumaczymy współspanie
06.04.2026
Co-sleeping, czyli współspanie z dzieckiem, to temat, który budzi wiele emocji – od pełnej akceptacji po zdecydowany sprzeciw. Dla jednych jest naturalnym przedłużeniem bliskości po narodzinach dziecka, dla innych kontrowersyjną praktyką obciążoną ryzykiem. W tym artykule wyjaśniam, czym dokładnie jest co-sleeping, jakie są jego formy oraz co warto wiedzieć, zanim rodzice zdecydują się na takie rozwiązanie.
Jak przygotować dziecko do wizyty u lekarza, pobierania krwi czy dentysty?
13.10.2025
Wizyta u lekarza, pobieranie krwi czy wizyta u dentysty to dla wielu dzieci duży stres, który objawia się łzami, krzykiem czy kurczowym trzymaniem się rodzica. Jednak takie sytuacje nie muszą wiązać się z przerażeniem. Dzięki odpowiedniemu przygotowaniu malucha, można zminimalizować jego lęk i sprawić, że wizyta będzie znacznie mniej traumatyczna. Oto jak skutecznie przygotować dziecko do takich doświadczeń.
Zachowania rodziców, które mogą niszczyć poczucie własnej wartości dziecka
26.09.2025
Poczucie własnej wartości jest kluczowe dla prawidłowego rozwoju dziecka i zdrowych relacji w dorosłym życiu. Wysoka samoocena pozwala na lepsze radzenie sobie z trudnościami, podejmowanie zdrowych decyzji i budowanie trwałych relacji.
Jaka barwa światła do pokoju dziecka?
27.06.2025
Urządzając pokój dziecka, myślimy o kolorach ścian, bezpiecznych meblach i przytulnych dodatkach. Jednak jednym z ważniejszych, choć często pomijanych elementów jest oświetlenie, a konkretnie barwa światła. Odpowiednio dobrana wpływa nie tylko na nastrój i komfort malucha, ale także na jego zdrowie, rytm dobowy oraz rozwój poznawczy. Jaką barwę światła do pokoju dziecka zatem wybrać, by wspierać je w codziennym funkcjonowaniu? Wyjaśniamy!
Akcesoria ułatwiające odpieluchowanie malucha
01.04.2025
Pożegnanie z pieluszkami to jeden z ważniejszych etapów w rozwoju dziecka. Dla wielu rodziców bywa jednak dużym wyzwaniem; zastanawiamy się, kiedy odpieluchowanie warto przeprowadzić, ile trwa odpieluchowanie i jak pomóc dziecku w przejściu przez ten krok bez stresu. Na szczęście na rynku znajdziesz wiele akcesoriów, które mogą znacząco ułatwić to zadanie. Sprawdź, jak odpieluchować dziecko mądrze i bez presji, korzystając ze sprawdzonych produktów!
Jak odstawić dziecko od piersi?
17.03.2025
Rezygnacja z karmienia piersią to ogromna zmiana w życiu maluszka i jego mamy. Proces ten powinien przebiegać możliwie łagodnie i cierpliwie, aby był jak najmniej stresujący dla obu stron. W poniższym artykule zebraliśmy praktyczne wskazówki, jak odstawić dziecko od piersi. Nie tylko tłumaczymy, jak przestać to robić, ale także wyjaśniamy, kiedy decyzję o zaprzestaniu karmienia odłożyć na nieco bardziej sprzyjający czas.
Tradycje i zwyczaje związane z Dniem Dziadka w Polsce
06.01.2025
W Polsce Dzień Dziadka najczęściej wiąże się z wręczaniem drobnych upominków, takich jak laurki, kwiaty, słodycze czy symboliczne prezenty. W szkołach i przedszkolach często organizowane są specjalne występy artystyczne, na które zapraszani są dziadkowie. To chwile pełne wzruszeń, kiedy wnuki recytują wiersze i śpiewają piosenki dedykowane swoim dziadkom.