Data publikacji:

Znaczenie dotyku matki w prawidłowym rozwoju dziecka

Autor: Maria Szadkowska

Dotyk jest jedynym zmysłem uniwersalnym, który rozwija się w łonie matki od 7. tygodnia ciąży jako pierwszy. Jest on ściśle powiązany z odczuwaniem m.in. bólu, ruchu, nacisku. Zmysł ten wpływa na całokształt prawidłowego rozwoju maluszka, a także na umiejętność poznawania świata. Kształtuje on sferę neurofizjologii dziecka, stymuluje jego rozwój fizyczny, psychiczny, a także zdolności emocjonalne, poznawcze i adaptacyjne.

 

znaczenie-dotyku-z-rozwoju-dziecka-rozwoj-550x350

 

Moc dotyku w ciąży i po narodzinach

Nawiązanie pierwszego kontaktu z dzieckiem wskazane jest jeszcze przed jego narodzinami, gdy przebywa ono w łonie matki. Nic więc dziwnego, że matki instynktownie głaszczą brzuch i czule do niego mówią. Za pomocą masażu brzucha i jego dotyku, dziecko staje się pobudzone i odbiera sygnały z zewnątrz, a po pewnym czasie samo wysyła sygnały do matki. Poprzez ruchy i umiejscowienie maluszka, matka uczy się rozpoznawania stanu emocjonalnego dziecka czy jest ono zadowolone czy też niespokojne. Ten pierwszy kontakt z jeszcze nienarodzoną istotą jest podstawą do rozwoju więzi emocjonalnych oraz pewniejszego postępowania z noworodkiem po jego urodzeniu.

Po narodzinach moc dotyku nie gaśnie, wręcz przeciwnie. Aby dziecko mogło się prawidłowo rozwijać, należy budować więzi, poczucie bliskości i bezpieczeństwa od pierwszych dni jego życia. Receptory dotyku znajdują się prawie na całym ciele człowieka, począwszy od opuszków palców po usta i plecy. Wiele badań naukowych potwierdza fakt, że dzieci noszone na rękach, tulone i głaskane, są spokojniejsze i lepiej się rozwijają od tych, u których potrzeba dotyku nie została wystarczająco zaspokojona.

 

Jak budować więź z dzieckiem poprzez dotyk?

Jednym ze sposobów nawiązania bliskości jest masaż. Stanowi swego rodzaju rytuał budujący więź między dzieckiem, a rodzicami. Dzięki masażowi dziecko uczy się, że dotyk jest formą wyrażania uczucia i znakiem bezpieczeństwa. Dziecko masowane, czule dotykane, jest bardziej pogodne, a kontakt fizyczny kojarzy mu się z miłością.

  • Kąpiel może być czasem szczególnym zarówno dla dziecka, jak i rodziców. To nie tylko czynność higieniczno-pielęgnacyjna, ale czas na bliskość i budowanie kontaktu. W codziennej bieganinie warto zarezerwować trzy kwadranse na kąpiel swojej pociechy.
  • Kołysanie stymuluje rozwój błędnika, zwiększa poczucie bezpieczeństwa u dziecka i ma pozytywny wpływ na jego emocjonalny rozwój. Ponadto kołysanie kojarzy się niemowlęciu ze stanem, jaki doznawał w brzuchu mamy, stąd też kołysanie jest czynnością naturalną i uspokajającą.
  • Wspólna zabawa daje nie tylko wiele przyjemności i radości, pogłębia też  więzi między dzieckiem, a rodzicem oraz odgrywa rolę zarówno sferze fizycznej (wspomaga rozwój mięśni i sprawności manualnej), społecznej (uczy określonych zachowań, współpracy, nawiązywania kontaktu z innymi), poznawczej (uczy rozpoznawania i postrzegania kształtów, kolorów, rozmiarów).
  • Śpiewanie kołysanek ma korzystny wpływ na rozwój połączeń pomiędzy obiema półkulami mózgu. Kojący głos mamy i taty działa zbawiennie na maluszka, pozwala spokojnie zasnąć i przenieść w świat marzeń sennych.

 

Znaczenie bliskości dla prawidłowego rozwoju

Nawiązanie bliskości jest kluczowe dla prawidłowego rozwoju dziecka. U dziecka, które w pierwszych dniach życia doznaje dużo ciepła, bliskości i dotyku matki, zaobserwować można lepsze samopoczucie oraz w późniejszym okresie lepiej wykształconą umiejętność okazywania uczuć i usamodzielnienia się.


Znaczenie dotyku ma nie tylko podłoże psychologiczne, ale też zdrowotne i terapeutyczne. Szczególnie w trudnych sytuacjach, gdy dziecko jest niespokojne, rozdrażnione, dużo płacze lub jest chore, potrzeba dotyku, bliskości i zapachu matki jest niezwykle silna i należy ją zaspokoić. W tej sytuacji często sprawdza się bezpośredni kontakt dziecka ze skórą matki, tzw. „kangurowanie”, głaskanie, masaże oraz utulanie.

Czynności te dają poczucie bezpieczeństwa, relaksują i wyciszają. Dotyk sprzyja wydzielaniu substancji chemicznych w mózgu, tj. hormonu wzrostu, co przyspiesza rozwój fizyczny, a także usprawnia funkcjonowanie układu oddechowego, odpornościowego i krążenia. Wiele analiz badań pozwala wnioskować, że brak dotyku niesie ze sobą negatywne i poważne konsekwencje dla zdrowia i rozwoju dziecka. Niemowlęta pomimo zaspokojonych podstawowych potrzeb biologicznych, które są pozbawione kontaktu fizycznego i okazywanych uczuć, cierpią i rozwijają się nieprawidłowo. 


Kontakt  fizyczny przy zabawie, ma również dobroczynne działanie, m.in. odpręża, daje wiele przyjemności, powodów do uśmiechu i radości. Zabawy nastawione na relacje z rodzicem i jednoczesny bliski kontakt, wpływają zarówno na rozwój poznawczy, jak i kształtowanie osobowości. Dobrym pretekstem do nawiązania bliskości jest dotyk podczas kąpieli, którego nie sposób uniknąć podczas pielęgnacji skóry maluszka.


Zatem ciepły dotyk matki działa dwutorowo, wpływa pozytywnie zarówno na rozwój psychofizyczny niemowlęcia, jak i kształtuje społeczne umiejętności oraz rozwój emocjonalny. Jest niczym balsam, który ukoi ból i płacz, uspokoi i pozwoli maluszkowi usnąć, a co najważniejsze świadczy o miłości rodziców.

 

Materiał prasowy Oilatum Soft

Zdjęcie: Fotolia fot. by © Brebca


Autor

Maria Szadkowska

Studentka prawa i dziennikarka.  Pasjonatka gór i tańca. Wolne od pracy i nauki chwile spędza w towarzystwie przyjaciół lub dobrych książek.

Komentarze
18-10-2018
Ocena:
Tego nie da się zastąpić
stopa dziecka

Nożyczki dla niemowląt. Jaki zestaw do paznokci dla niemowlaka wybrać?

2022-07-01
Kto nie lubi dziecięcych, słodkich stópek? Niektórzy widząc je, myślą o… tym, jak trudnym wyzwaniem jest obcinanie paznokci u najmłodszych. Każdy rodzic pragnie, by obcinanie paznokci u niemowlęcia przebiegało sprawnie. Jakie nożyczki dla niemowląt będą najlepszym wyborem? Omawiamy pielęgnację paznokci u niemowląt, by stała się łatwa i przyjemna! Niech stópki naszych pociech znów kojarzą się tylko z całusami!
spacer z niemowlakiem

Jak ubierać niemowlaka na spacer?

2022-06-18
Jedno z najczęstszych pytań, jakie zadają sobie młodzi rodzice, brzmi: jak ubierać niemowlaka na spacer? Co zakładać maluszkowi wiosną, co zimą, a co latem? Jak sprawdzić, czy nie jest mu za zimno albo za gorąco? Po przeczytaniu tego tekstu będzie ci łatwiej skompletować garderobę dla niemowlaka i właściwie go ubrać.
niemowle

Poduszka ortopedyczna dla niemowląt: jaką wybrać? Ranking najlepszych produktów

2022-05-21
Świeżo upieczeni rodzice noworodka chcą zapewnić mu jak najlepsze warunki, które przyczynią się do prawidłowego rozwoju i wzrostu malucha. Wśród tysiąca produktów, które przystosowane są do użycia już podczas pierwszych dni życia dziecka, znaleźć można komplety pościeli do dziecięcego łóżeczka. Chociaż małe poduszki i kołderki przyciągają swoim urokiem, nie zawsze jest to najlepszy wybór do łóżeczka noworodka. Ciało tak małego dziecka znacznie różni się od ciała dorosłego człowieka. Czaszka oraz cały układ kostny są bardzo delikatne, a przez to narażone na odkształcenia. Zdaniem najlepszych specjalistów, optymalna pozycja w łóżeczku dla noworodka to ta, która pozwala na ułożenie ciała dziecka w linii prostej.
niemowlak

Niemowlę nie może głęboko zasnąć: jaka może być przyczyna? Poradnik

2022-05-18
Temat zasypiania niemowląt przewija się nieustannie w rozmowach świeżo upieczonych rodziców, znajduje się bowiem w samym centrum ich uwagi. Od tego, czy dziecko dobrze śpi w dzień i w nocy, zależy samopoczucie niemowlaka, ale też zmęczonego rodzica. Specjaliści podkreślają również wagę jakości snu w kontekście rozwoju umysłowego i fizycznego. Sytuacja, gdy niemowlę nie może głęboko zasnąć, jest niezwykle frustrująca. Co można zrobić, żeby pomóc dziecku?
jakie buty do nauki chodzenia

Jakie buty do nauki chodzenia wybrać?

2022-04-13
Pierwszy krok dziecka. Czekasz na to tak samo niecierpliwie, jak na pierwsze słowo? Wypatrujesz chwili, kiedy twój maluch zacznie dążyć do samodzielnego przemieszczania się? Nawet jeśli trzymasz na rękach półrocznego niemowlaka, to pewnie już po głowie chodzi ci pytanie: jakie buty do nauki chodzenia wybrać? Podpowiadamy, jakie są najlepsze buty do nauki chodzenia, jak wybrać, aby stopa dziecka miała komfort i możliwość prawidłowego rozwoju, na co zwrócić uwagę przy zakupie pierwszych kapci do chodzenia.
niemowlak

Jak uśpić niemowlę?

2022-03-04
Uśpienie małego dziecka bardzo często sprawia trudność młodym rodzicom. Na szczęście są sposoby, aby ten proces znacznie ułatwić i przyspieszyć. Sprawdź, jak uśpić niemowlę i które metody usypiania są obecnie odradzane przez specjalistów.
co do kąpieli dla noworodka

Co do kąpieli dla noworodka? Jakie produkty do kąpieli noworodka warto użyć?

2022-02-18
Kąpiel noworodka zawsze jest dla młodych rodziców pewnym wyzwaniem. Powodów do stresów będzie jednak mniej, jeśli odpowiednio się przygotujesz. Sprawdź, co do kąpieli dla noworodka jest najbardziej przydatne – zarówno w kontekście akcesoriów, jak i kosmetyków.