Data modyfikacji:

Poznajemy noworodka

Autor: Patrycja Wrotek

Poród, odcięcie pępowiny i zderzenie ze światem zewnętrznym są dla noworodka i jego mamy sporym szokiem. Zanim oboje w pełni przystosujecie się do życia w nowych, jakże odmiennych, warunkach zapewne upłynie trochę czasu. Patrzysz na swoje dziecko i zastanawiasz się skąd masz wiedzieć czy jest zdrowe, czy prawidłowo się rozwija, czy tak właśnie ma być? Takie pytania są zupełnie naturalne, w końcu to dla Ciebie nowa sytuacja. No cóż, minie sporo czasu zanim poznasz swojego noworodka, a tymczasem postaramy się trochę Ci w tym pomóc.

 

Poznajemy noworodka

 

Noworodek w domu - na początek spróbujmy zrozumieć siebie

Śmiało można powiedzieć, że pierwsze tygodnie po porodzie to czas wzajemnej obserwacji i docierania się. To także próba oswojenia sytuacji, w której znaleźli się wszyscy jej uczestnicy, także dziecko. Pierwsze dni z noworodkiem mogą być cudowne, ale mogą także być trudne. Dobrze wcześniej zdać sobie sprawę, że nie zawsze nasze wyobrażenia o macierzyństwie i rzeczywistość pokrywają się. W tych pierwszych dniach my próbujemy poznać dziecko i życie z nim, ale także ono musi poznać nas. Pamiętajmy, że noworodek, mimo iż nic nie mówi komunikuje się z nami poprzez swoje zachowanie, i nie chodzi tylko i wyłącznie o jego płacz, wszystko co robi daje nam informację zwrotną. W zrozumieniu tego specyficznego języka pomaga skala Brazeltona i wiedza, o tym jak zachowują się nowo narodzone dzieci.

 

Jak wygląda sen niemowlaka?

Zdrowy noworodek przesypia z mocno zamkniętymi oczami większą część dnia. To płytki sen, podczas którego dziecko wykonuje krótkie, nieskoordynowane ruchy rączek, nóżek i mięśni twarzy. Może Cię zaskoczę, ale to ile dokładnie śpi dziecko, zależy od konkretnego dziecka. A zatem może Ci się trafić prawdziwy śpioch, dziecko można powiedzieć idealne, o którym marzy każdy rodzic lub no cóż, takie z którym będzie sporo więcej zachodu. Poradniki podają, że w pierwszych dobach życia dzieci po porodzie przesypiają średnio 16,5 godzin na dobę. Ale są noworodki, którym wystarczy 13-14 godzin snu, a są i takie, które śpią nawet 20 godzin. Sen ten dzielą na 7 i więcej razy na dobę. W krótkich okresach czuwania noworodek je i albo ma krótki okres aktywności, albo znów idzie spać. Pomiędzy spaniem może być spokojny lub może głośno krzyczeć, ale nie płacze łzami, gdyż gruczoły łzowe są jeszcze niedojrzałe. Z wiekiem okres snu się skraca, a aktywności wydłuża.

 


Co z porami karmienia?

Obecnie odchodzi się od wyznaczonych godzin karmienia. Sztywny schemat karmienia co 3 godziny w ciągu dnia i nie karmienia w nocy (zamiast mleka podawano wodę z glukozą) już dawno nie funkcjonuje. Dziecko powinno jeść kiedy jest głodne, czyli na tak zwane żądanie. Ale z tyłu głowy miej informację, że optymalna przerwa między posiłkami nie powinna przekraczać 3. - 4. godzin. I faktycznie w praktyce będą to czasem 3, czasem 4 godziny, a podczas skoków rozwojowych niemowlak może się domagać karmienia nawet przed upływem 2 godzin.

 

A co gdy śpi dłużej? To zależy od jego wieku. Zasada jest taka: "Nie budź dziecka na jedzenie, gdy będzie głodne na pewno samo się upomni". Wyjątek stanowi sytuacja, gdy od ostatniego karmienia minęło około 4. godzin (do 5. podczas nocy), a noworodek nadal śpi. Wtedy najlepiej obudzić maluszka, gdyż zbyt długi sen powoduje u noworodka spadek poziomu cukru we krwi (hipoglikemia). Konsekwencją tego stanu może być większe zmęczenie, osłabienie i jeszcze większa senność dziecka. Co powoduje, że maluszek nie budzi się na jedzenie. Jak już widzicie to rodzaj błędnego koła, które może być dla dziecka niebezpieczne. Jak budzić? Zdecydowanym ruchem pogłaszcz palcem podbródek jakbyś chciała pogłaskać język od zewnątrz (zacznij od miejsca, w którym łączy się podbródek z szyją i kieruj się w stronę czubka brody), pobudzisz w nim odruch ssania i przystaw dziecko do piersi. To powinno wystarczyć.

 

Rygorystyczne podejście do długości snu i częstotliwości karmienia (nie rzadziej niż raz na 4 godziny w ciągu dnia i co 5 godzin w nocy) obowiązuje przede wszystkim w okresie noworodkowym, czyli przez 4–5 pierwszych tygodni życia. Jeśli ten czas minął a dziecko nadal śpi, delikatnie budzisz go i namawiasz do jedzenia.

 

Oddech noworodka

Ponieważ układ oddechowy nie jest jeszcze dojrzały maluszek oddycha nieregularnie, a jego oddech często jest urywany. Zupełnie nie przypomina oddechu dorosłego człowieka. Noworodek wykonuje około 50., raz wolniejszych, a raz szybszych oddechów na minutę. Dziecko oddycha przez nos, dlatego podczas oddychania może wydawać różne odgłosy. Okazjonalne pochrząkiwanie lub nawet charczenie nie muszą oznaczać nic niepokojącego. Oczywiście jeśli obawiasz się, że coś jest nie tak opowiedz o swoich obawach lekarzowi, na pewno dokładnie obejrzy malucha.

 

Noworodkom zdarza się także krótkotrwały bezdech (do kilku sekund). To również wynika z niedojrzałości układu oddechowego, oczywiście jeśli dzieje się to rzadko, a dziecko nie ma żadnych symptomów sugerujących problemy z oddychaniem, niedotlenieniem czy zapaleniem płuc.

 


Uwaga na temperaturę

Także zdolność regulacji temperatury ciała nie jest jeszcze w pełni rozwinięta. Właściwa temperatura u dorosłego człowieka to 36,6 - 37,2 ºC. Jednak u noworodków i małych niemowląt tak nie jest, w dużo większym stopniu temperatura ich ciała zależna jest od temperatury otoczenia, a to jaki wynik uzyskamy zależy od metody pomiaru (w uchu, czy w odbycie). Prawidłowa temperatura u noworodka obejmuje przedział od 35ºC do 38ºC. Co więcej maluszek bardzo łatwo ulega zarówno wychłodzeniu, jak i przegrzaniu. Więc powinnaś sprawdzać temperaturę w jego otoczeniu i odpowiednio reagować, gdy zauważysz, że jest mu za zimno lub za ciepło. Możesz też zauważyć wahania temperatury dziecka w ciągu dnia. Nie zdziw się jeśli rano będzie niższa, a wieczorem wyższa. To normalne.

 

Główka dziecka nie koniecznie idealna

Podczas naturalnego porodu główka dziecka musiała dostosować się kształtem do kanału rodnego, więc wygląd głowy maleństwa może na początku nie być idealny. Mówi się, że dzieci po cesarskim cięciu wyglądają ładniej niż te z porodów naturalnych. Generalnie tak, gdyż oszczędzone im były trudy porodu naturalnego, ale nie zawsze. Mało kto wie, że zdeformowaną główkę może mieć również dziecko, które przyszło na świat przez cesarkę. Deformacja jest wynikiem nieprawidłowego ułożenia malucha w łonie mamy. Niezależnie od sposobu przyjścia na świat, nie przejmujmy się - kości czaszki noworodków są plastyczne i szybko (najpóźniej w trzecim miesiącu życia) wszystko wróci do normy.

 

Do tego czasu zwracaj uwagę na:

  • Pamiętaj by nie układać noworodka ciągle na tym samym boku, gdyż jeszcze nie zrosło się ciemiączko i główka jest miękka, może więc się łatwo odkształcić. Układaj go do spania raz na prawym, raz na lewym boku,
  • Podczas układania na boku zwróć uwagę żeby maleństwu nie podwinęło się ucho,
  • Tak samo rób gdy jest aktywny. Zmieniaj boki, na których leży dziecko,
  • Staraj się też jak najczęściej kłaść je na brzuszku, to doskonale wzmocni jego mięśnie pleców. Ale nigdy nie zostawiaj go samego w tej pozycji!

Nie tylko główka może być daleka od ideału. W wyglądzie noworodka często zaskakują nas zmiany skórne. W ten sposób maluch informuje nas, że coś jest nie tak z pielęgnacją lub, że zaczynać się może jakaś choroba.

 

Ulubiony temat czyli kupa dziecka

Noworodek robi kupę kilka razy na dobę, a siku od kilku do kilkunastu razy. Pierwsze parcie na pęcherz u donoszonego i karmionego od pierwszej dobry życia dziecka pojawia się w ciągu 24. godzin po porodzie. Brak moczu w tym okresie może świadczyć o chorobie układu moczowego. Smółka, czyli pierwsze kupa, jest ciemna, wręcz czarna i bardzo lepka. Mówimy w liczbie pojedynczej, ale w praktyce może to być pierwsze kilka kup. Dopiero od 3.- 4. dobach życia stają się one zielono-brązowe, rzadsze i liczniejsze, nawet do 10. na dobę. W zasadzie dziecko karmione naturalnie wypróżnia się po każdym posiłku, czasem również przed posiłkiem. Od 2. tygodnia życia stolce stają się żółtawe i papkowate, a ich ilość zmniejsza się do 3.- 5. na dobę.

 

Nie ma standardu ilości kup produkowanych przez nasze dzieci. Może to być jedna dziennie, 10. dziennie, a nawet jedna na tydzień (u dzieci karmionych piersią) – o ile nie towarzyszą temu bolesne zaparcia wszystko jest prawidłowo. Prawda jest też taka, iż dzieci karmione butelką wypróżniają się rzadziej niż te karmione piersią.

 

Wraz z upływającymi tygodniami ilość kup zmniejsza się i stabilizuje mniej więcej w 2.-3. miesiącu życia.

 



Odruchy noworodka

Okres noworodkowy to przede wszystkim szereg odruchów bezwarunkowych. To mechanizmy, które z jednej strony ułatwiają maleństwu przeżycie, z drugiej świadczą o niedojrzałości układu nerwowego. Odruchy, w zależności od rodzaju, zanikają w pierwszych miesiącach życia. Do charakterystycznych odruchów noworodkowych należą:

  • Odruch ssania,
  • Odruch pełzania,
  • Odruch Moro,
  • Odruch chwytania,

Świadome chwytanie przedmiotów rozwija się dopiero około trzeciego miesiąca życia. Dziecko początkowo ‘łapie’ przedmiot dwoma rączkami bez zaciskania palców. Brak tych odruchów lub ich utrzymywanie się powyżej 3. - 4. miesiąca życia jest objawem świadczącym o zaburzonej czynności ośrodkowego układu nerwowego. Spośród odruchów bezwarunkowych utrzymujących się przez kilka miesięcy bardzo istotnym jest odruch ssania, który umożliwia dziecku jedzenie już przy pierwszym przystawieniu do piersi lub podaniu butelki. Odruch ten występuje już od pierwszej godziny życia, wystarczy podrażnić dziecku okolicę warg.

 

Wysypka u dziecka

W pierwszych dniach życia (najczęściej do 48h) u dziecka mogą wystąpić czerwone krostki przypominające potówki. To rumień toksyczny noworodków, który znika w ciągu kilku dni. Powstaje on prawdopodobnie na skutek kontaktu delikatnej skóry maluszka z pieluszkami lub ubrankami, choć bodźcem podrażniającym jest także ciepło.

 

Nie przestrasz się jeśli skóra dziecka nie będzie z początku idealna. Skóra noworodków, zwłaszcza tych urodzonych po terminie, często jest bardzo sucha i może się łuszczyć. Natłuszczaj ją, a po kilku dniach skóra będzie gładka i różowa. Do kąpieli używaj specjalnych płynów nawilżających. Spytaj o emolienty w aptece.

 

Głowa do góry. Gdy bliżej poznacie swoje maleństwo, nauczycie się go rozumieć, zrozumiecie jego potrzeby i nawiążecie nić porozumienia, wszystko stanie się dużo łatwiejsze. Zobaczycie, że to co teraz Was przeraża i przerasta wcale nie jest takie straszne, a noworodka spokojnie można oswoić. Powodzenia.

 

Zdjęcie: Fotolia by © Melissa Schalke All rights reserved


Autor

Patrycja Wrotek

Prywatnie mama trzech przesłodkich dziewczynek Hani, Oli i Wiktorii, które zajmują jej wszystkie wolne i te mniej wolne chwile. Zwolenniczka noszenia w chuście, wychowywania dzieci w bliskości z rodzicami i kochania ich takimi, jakimi są. Nieustannie poszukuje dobrych odpowiedzi i "sposobu na dziecko".

Komentarze
28-08-2019
Ocena:
Piękne 2 reklamy poniżej? :)
11-02-2015
Ocena:
Oj tak, jak się wychowa, czy właściwie się nią zajmuję. Ciągłe pytania i wieczne wątpliwości. Na szczęście mojego pana ginekologa, który prowadził ciążę żona jest pediatrą i wszelkie pytania kierowałam właśnie do niej. Ro ona poleciła mi Vita DK żebym kupiła zamiast tej w kropelkach, łatwiej się ja podaje . Przy zaparciach też mi pomagała , pokazywała i jakoś sobie radze, już mnie się dopytuję.
20-12-2013
Ocena:
długo miałam wątpliwości, zresztą teraz martwię się o małą bardziej niż o siebie. ale żeby być w formie i nie chorować, zażywam witaminę D w preparacie d-vitum. widzę,że pogoda nie ma na mnie takiego wpływu jak kiedyś, nawet katar mnie omija, co przy niemowlęciu jest mega ważne.
niemowlak w samolocie

Niemowlak w samolocie. Jak się przygotować do lotu z dzieckiem?

2024-06-13
Podróżowanie z niemowlakiem w samolocie może być stresującym przeżyciem, jednak zdecydowanie nie masz powodów do obaw. Pamiętając o kilku sprawach, Twój lot może przebiec gładko i bez większych przeszkód. W poniższym artykule przedstawimy kilka wskazówek, jak przygotować się do lotu z dzieckiem. Wdrażając je w życie, Twój lot z niemowlakiem będzie bezproblemowy i przyjemny zarówno dla ciebie, jak i dla twojego dziecka..
Pieluszkowe zapalenie skóry

Pieluszkowe zapalenie skóry: przyczyny, objawy i sposoby leczenia

2024-02-23
Pieluszkowe zapalenie skóry to bardzo częsty problem, który dotyka niemowląt noszących pieluchę, a więc z reguły tych, które nie ukończyły jeszcze drugiego roku życia. Na jego pojawienie się powinien być przygotowany każdy rodzic, gdyż zapalenie może pojawić się nawet kilkanaście razy w okresie pieluchowania. Podpowiadamy, jak rozpoznać pierwsze objawy problemu, jak go leczyć, a także mu zapobiegać.
pierwsze buty dla dziecka

Pierwsze buty dla dziecka: jakie wybrać? Ranking produktów

2024-02-09
Zakup pierwszych butów do chodzenia dla dziecka to nie lada wyzwanie. Aby stopy malca rozwijały się prawidłowo, a chodzenie było komfortowe, należy spojrzeć na wybrane obuwie pod aż kilkoma względami – dla przykładu podeszwa powinna być elastyczna, cholewka niska, a zapiętek dobrze dopasowany.  Wyjaśniamy, na co jeszcze zwrócić uwagę, kupując pierwsze buty dla dziecka. Ranking, który znajdziesz na końcu artykułu, również ułatwi ci podjęcie ostatecznej decyzji zakupowej.
pleśniawki u noworodka

Pleśniawki u noworodka: jakie są przyczyny i jak się ich pozbyć?

2024-02-02
Pleśniawki u noworodka to dość częsta i – niestety, bolesna przypadłość, która jest efektem zakażenia grzybicznego. Pleśniawki przypominają wyglądem niegroźny i naturalny nalot z mleka, jednak w przeciwieństwie do nalotu, nie można ich z łatwością zmyć. Zazwyczaj pojawiają się na języku, dziąsłach i na podniebieniu, mają nieregularne kształty oraz rożne wielkości. Na pleśniawki u noworodka najczęściej stosuje się leki przeciwgrzybiczne, takie jak nystatyna albo flukonazol.
odruch moro

Odruch Moro: jak wspomóc rozwój swojego niemowlaka

2024-01-31
Chociaż odruch Moro u dziecka niepokoi wielu rodziców, to zazwyczaj nie świadczy o niczym niebezpiecznym. To jeden z odruchów pierwotnych, który pojawia się podobnie jak odruch Babińskiego. Jednak jak właściwie wygląda odruch Moro, kiedy zanika i co zrobić, kiedy pojawia się podczas snu? W jakich sytuacjach odruch Moro powinien zaniepokoić? Na wszystkie te pytania odpowiadamy w poniższym artykule. Zapraszamy do lektury!
grzybica pieluszkowa

Grzybica pieluszkowa: skuteczne rozwiązania i produkty dla zdrowej skóry twojego malucha

2024-01-29
Skóra maluszków jest bardzo cienka, delikatna i wrażliwa, przez to jest znacznie bardziej podatna również podrażnienia oraz występowanie stanów zapalanych. Naruszeniu bariery ochronnej sprzyja również stosowanie pampersów – okolice intymne pozostają przez długi czas wilgotne, a materiał pieluszki powoduje zwiększone tarcie. Jeśli dołożymy do tego nieodpowiednią pielęgnację, może dojść do grzybicy pieluszkowej czy też pieluszkowego zapalenia skóra. Jak zatem zadbać o prawidłową pielęgnację okolic intymnych u maluszka? Po czym poznać, że mamy do czynienia z PZS? Odpowiedzi czekają w poniższym artykule.
krochmal do kąpieli

Jak zrobić krochmal do kąpieli? Potrzebujesz tych produktów

2023-09-01
Metody stosowane przez starsze pokolenie do dziś cieszą się niezmienną popularnością. Powód jest prosty – są łatwe, skuteczne, a do tego wymagają małych nakładów finansowych. Jedną z nich jest kąpiel w krochmalu dla dzieci, która jest remedium na różne problemy skórne. To bezpieczny sposób, który łagodzi podrażnienia i pomaga w walce z krostami. Jak zrobić krochmal do kąpieli dla niemowlaka i o czym warto wiedzieć? Dowiedz się, czytając nasz poradnik.